Jak uzyskać projekt uchwały budżetowej i WPF już w drugiej połowie listopada?

Do 15 listopada każdego roku organ wykonawczy każdej jednostki samorządu terytorialnego musi przedłożyć projekt budżetu na kolejny rok. Dokumenty otrzymują w tym terminie: 1. organ stanowiący JST; 2. właściwa miejscowo regionalna izba obrachunkowa. Nie oznacza to jednak, że gmina jest zobowiązana taki projekt uchwały opublikować w Biuletynie Informacji Publicznej. Najczęściej gminy to robią, ale odbywa się to w okresie bezpośrednio poprzedzającym samą sesję budżetową. Nie oznacza to jednak, że zainteresowany obywatel musi czekać i być zdany na łaskę włodarzy.
Konstytucyjne uprawnienie każdego obywatela, jakim jest dostęp do informacji publicznej, może pomóc uzyskać ten dokument chwilę po 15 listopada. O ile gmina, powiat czy województwo mogą mieć powody aby wniosek zrealizować w maksymalnym ustawowym terminie, o tyle jak już wyżej wspomniałem nie są jedynymi dysponentami informacji publicznej. I to jest cenna wskazówka, którą mogę się podzielić, a z której dobrodziejstwa często korzystałem przez ostatnie kilkanaście lat: jeżeli co najmniej dwa podmioty są w posiadaniu tej samej informacji a jeden z nich może mieć powody aby jej nie udostępnić albo udostępnić w dłuższym terminie, to możesz zwrócić się do tego drugiego.
Aby pokazać jak to wygląda w praktyce zwróciłem się w sobotę 14 listopada z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej do Regionalnej Izby Obrachunkowej we Wrocławiu. Interesowały mnie projekty uchwał budżetowych na 2027 rok oraz projekty wieloletnich prognoz finansowych przedkładanych najczęściej wraz z każdym nowym projektem uchwały budżetowej. Jednostki, w kontekście których zwróciłem się o te informacji to te najbliższe mojemu obywatelskiemu sercu: Powiat Złotoryjski i Gmina Miejska Złotoryja. Regionalna Izba Obrachunkowa we Wrocławiu, jak zawsze, błyskawicznie zrealizowała przedmiotowy wniosek i we wtorek 17 listopada dysponowałem już informacjami, o które się zwróciłem.
Korzystając z BIP obydwu jednostek można sprawdzić, że w zeszłym roku Miasto Złotoryja opublikowało projekt uchwały budżetowej 28 listopada 2025 r. (budżet przyjęto 18 grudnia 2025 r.) a Powiat Złotoryjski 12 grudnia 2025 (budżet przyjęto 19 grudnia 2025 r.). W przypadku miasta Złotoryja obywatel miał więc 20 dni na zapoznanie się z projektem budżetu zanim go uchwalono a w przypadku Powiatu Złotoryjskiego było to tylko 7 dni.
Wskazać tutaj należy na brak normy ustawowej, która zakreślałaby obowiązek publikacji projektu uchwały w BIP. Postulatem de lege ferenda jest wprowadzenie przepisu, który nakazywałby opublikowane w BIP projektu uchwały budżetowej do 15 listopada każdego roku.
Tu na marginesie należy zwrócić uwagę na pewne podobieństwo co do oświadczeń majątkowych, które są składane do 30 kwietnia 2026 r. W przypadku wójta/burmistrza/Prezydenta miasta/starosty/marszałka województwa oraz przewodniczących organów stanowiących są one przesyłane do wojewody. Podobnie jak w przypadku projektów budżetów daje to możliwość wnioskowania o nie do właściwego organu nadzoru. W tym przypadku ustawa nakazuje publikacje oświadczeń majątkowych, ale nie zakreśla terminu. W praktyce samorządy najczęściej publikują je dopiero w czerwcu. Znane są mi jednak przypadki nawet kilkumiesięcznych opóźnień (np. gmina Zagrodno w zeszłej kadencji).
Dokumenty można znaleźć na moim Githubie:
(Ilustracja poglądowa wygenerowana przez model GPT-6.1 Terra)