{"release_id": "2e451e0f31a1461b96cb91c83f88092c", "items": [{"kind": "post", "path": "/2026/11/05/konstytucyjny-mrok/", "title": "Konstytucyjny mrok", "excerpt": "W ostatni pi\u0105tek pa\u017adziernika dosz\u0142o do sytuacji bezprecedensowej. A. Korwin-Piotrowska, jedna z \"nowych\" s\u0119dzi\u00f3w TK, \u201ezarz\u0105dzi\u0142a przerw\u0119 w czynno\u015bciach s\u0119dziego\u201d na miesi\u0105c wobec urz\u0119duj\u0105cego Prezesa Trybuna\u0142u Konstytucyjnego oraz jego zast\u0119pcy. S\u0119dzia, kt\u00f3rej Prezydent uniemo\u017cliwi\u0142 z\u0142o\u017cenie \u015blubowania a w sukurs za tym Prezes TK uniemo\u017cliwi\u0142 orzekanie, dokona\u0142a tego za pomoc\u0105 przepisu, kt\u00f3rego stosowanie w przypadku s\u0119dzi\u00f3w TK jest mocno kontrowersyjne. O ile nawet przepis z ustawy o s\u0105dach powszechnych mo\u017cna by\u0142oby zastosowa\u0107, to o tyle osobliwy by\u0142 fakt, \u017ce adresatem normy prawnej byli wy\u0142\u0105cznie Minister Sprawiedliwo\u015bci lub Prezes S\u0105du. Wywo\u0142a\u0142o to protesty pod gmachem instytucji znajduj\u0105cej si\u0119 przy alei Szucha w Warszawie. I na nowo rozpali\u0142o ogie\u0144 polaryzacji politycznej w polskim spo\u0142ecze\u0144stwie.", "author": "admin", "tags": [{"name": "trybuna\u0142 konstytucyjny", "slug": "trybuna\u0142-konstytucyjny"}, {"name": "kryzys konstytucyjny", "slug": "kryzys-konstytucyjny"}], "categories": [], "url": "https://kacper-pawlowski.pl/2026/11/05/konstytucyjny-mrok/", "html": "W ostatni pi\u0105tek pa\u017adziernika dosz\u0142o do sytuacji bezprecedensowej. A. Korwin-Piotrowska, jedna z \"nowych\" s\u0119dzi\u00f3w TK, \u201ezarz\u0105dzi\u0142a przerw\u0119 w czynno\u015bciach s\u0119dziego\u201d na miesi\u0105c wobec urz\u0119duj\u0105cego Prezesa Trybuna\u0142u Konstytucyjnego oraz jego zast\u0119pcy. S\u0119dzia, kt\u00f3rej Prezydent uniemo\u017cliwi\u0142 z\u0142o\u017cenie \u015blubowania a w sukurs za tym Prezes TK uniemo\u017cliwi\u0142 orzekanie, dokona\u0142a tego za pomoc\u0105 przepisu, kt\u00f3rego stosowanie w przypadku s\u0119dzi\u00f3w TK jest mocno kontrowersyjne. O ile nawet przepis z ustawy o s\u0105dach powszechnych mo\u017cna by\u0142oby zastosowa\u0107, to o tyle osobliwy by\u0142 fakt, \u017ce adresatem normy prawnej byli wy\u0142\u0105cznie Minister Sprawiedliwo\u015bci lub Prezes S\u0105du. Wywo\u0142a\u0142o to protesty pod gmachem instytucji znajduj\u0105cej si\u0119 przy alei Szucha w Warszawie. I na nowo rozpali\u0142o ogie\u0144 polaryzacji politycznej w polskim spo\u0142ecze\u0144stwie.

We wtorek by\u0142o jeszcze ciekawiej. To na ten dzie\u0144 pani s\u0119dzia zwo\u0142a\u0142a Zgromadzenie Og\u00f3lne S\u0119dzi\u00f3w Trybuna\u0142u Konstytucyjnego. Po to aby przyj\u0105\u0107 bud\u017cet TK na nowy rok i po to aby przydzieli\u0107 sk\u0142ady s\u0119dziowskie do rozpatrzenia zasadno\u015bci de facto zawieszenia Prezesa i wiceprezesa. Pojawi\u0142 si\u0119 jednak problem, bo \u00f3semka \"nowych s\u0119dzi\u00f3w\" potrzebowa\u0142a do quorum jeszcze 2 s\u0119dzi\u00f3w. Innymi s\u0142owy potrzebowali dw\u00f3ch os\u00f3b z grona wybranego przez rz\u0105dy Zjednoczonej Prawicy. Wtedy ekwilibrystyka prawnicza posun\u0119\u0142a si\u0119 do tego stopnia, \u017ce sformu\u0142owanie \"og\u00f3lnej liczby s\u0119dzi\u00f3w\" zosta\u0142o zinterpretowane w taki spos\u00f3b, \u017ce do liczby mo\u017cna by\u0142o nie wlicza\u0107 tych, kt\u00f3rzy zostali zawieszeni oraz s\u0119dziego, kt\u00f3ry zosta\u0142 wybrany przez Sejm na miejsce zaj\u0119te przez s\u0119dziego Hausera wybranego w pa\u017adzierniku 2015, od kt\u00f3rego Prezydent Andrzej Duda nigdy nie odebra\u0142 \u015blubowania. Gdy z liczby 15 zrobi\u0142o si\u0119 12, to pozwoli\u0142o to obraduj\u0105cym osi\u0105gn\u0105\u0107 liczb\u0119 8, bo ustawodawca posi\u0142kowa\u0142 si\u0119 u\u0142amkiem 2/3 og\u00f3lnej liczby s\u0119dzi\u00f3w. Eufemistycznie m\u00f3wi\u0105c kolejna mocna kontrowersja.

I tak w\u0142a\u015bnie na ca\u0142ej palecie kontrowersji pocz\u0105wszy od 2015 roku zbudowane jest dzia\u0142anie Trybuna\u0142u Konstytucyjnego. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od R. Kropiwnickiego, pos\u0142a z Legnicy, kt\u00f3ry by\u0142 sprawozdawc\u0105 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym i wpad\u0142 na \u201egenialny pomys\u0142\u201d aby Sejm VII kadencji dokona\u0142 wyboru 5 s\u0119dzi\u00f3w TK. Rzecz w tym, \u017ce o ile trzem s\u0119dziom ust\u0119puj\u0105cym kadencja up\u0142ywa\u0142a kilka dni przed ko\u0144cem kadencji parlamentu, to dw\u00f3m kolejnym nieca\u0142y miesi\u0105c po. Wybrano 5. Wykorzysta\u0142 to PiS, kt\u00f3ry wymy\u015bli\u0142, \u017ce Sejm podejmie uchwa\u0142\u0119 o braku mocy prawnej uchwa\u0142 Sejmu poprzedniej kadencji i wybierze na nowo pi\u0105tk\u0119 s\u0119dzi\u00f3w, z kt\u00f3rych mia\u0142 prawo wybra\u0107 wy\u0142\u0105cznie dw\u00f3ch. I w taki w\u0142a\u015bnie spos\u00f3b PiS wybra\u0142 trzech tzw. \u201es\u0119dzi\u00f3w-dubler\u00f3w\u201d.

Potem by\u0142a ca\u0142a masa paralegalnych decyzji wi\u0119kszo\u015bci rz\u0105dz\u0105cej, kt\u00f3re umo\u017cliwi\u0142y spacyfikowanie i szybkie przej\u0119cie Trybuna\u0142u a Trybuna\u0142 przesta\u0142 by\u0107 przeszkod\u0105 w rz\u0105dzeniu. Po zmianie w\u0142adzy nowa koalicja rz\u0105dz\u0105ca do\u015b\u0107 d\u0142ugo zwleka\u0142a z wyborem s\u0119dzi\u00f3w TK mimo, \u017ce w pewnym momencie powsta\u0142o a\u017c 6 wakat\u00f3w. Wybrano ich na raz, co znowu budzi\u0142o kontrowersje i to po stronie tych, kt\u00f3rzy po up\u0142ywie kadencji STK prof. L. Kieresa zwlekali 200 dni z wyborem jego nast\u0119pcy, co de facto wyd\u0142u\u017cy\u0142o koniec kadencji tej osobie. Ju\u017c wtedy mo\u017cna by\u0142o podejrzewa\u0107, \u017ce b\u0119dzie to przysz\u0142y prezes TK i tak si\u0119 sta\u0142o. Po wyborze 6 nowych s\u0119dzi\u00f3w w obecnej kadencji Prezydent postanowi\u0142 odebra\u0107 \u015blubowanie wy\u0142\u0105cznie od dw\u00f3jki z nich, pozosta\u0142a czw\u00f3rka \u015blubowa\u0142a przed Sejmem mimo, \u017ce ustawa stanowi \u201ewobec Prezydenta\u201d to zdecydowano si\u0119 na \u015blubowanie w Sejmie i przes\u0142anie do Kancelarii Prezydenta podpisanego tekstu \u015blubowania. Potem wybrano jeszcze jednego s\u0119dziego, od kt\u00f3rego Prezydent odebra\u0142 \u015blubowanie i kolejnego, od kt\u00f3rego nie odebra\u0142. W sferze stosowania prawa powsta\u0142a wi\u0119c de facto \u201ekompetencja\u201d Prezydenta do zatwierdzania wyboru s\u0119dzi\u00f3w TK, kt\u00f3ra nie ma podstaw w \u017cadnym akcie normatywnym na czele z Konstytucj\u0105. Jest to de facto rozwini\u0119cie tego co Andrzej Duda zrobi\u0142 w grudniu 2015 r. Chaos prawny si\u0119 spot\u0119gowa\u0142.

I tu w\u0142a\u015bciwie rozpoczyna si\u0119 to co mnie najbardziej przera\u017ca. Trybuna\u0142 Konstytucyjny jest nazywany przez H. Kelsena \u201enegatywnym ustawodawc\u0105\u201d. To jedyny organ poza w\u0142adz\u0105 ustawodawcz\u0105 w\u0142adny do tego aby wyeliminowa\u0107 z obrotu prawnego ustaw\u0119. Prowadzi do oczywistego wniosku, \u017ce TK jest w\u0142adny (w ograniczonym rzecz jasna zakresie) zmienia\u0107 stan prawny. A skoro wobec takiego TK jest kontrowersja z jego nale\u017cyt\u0105 obsad\u0105 a tak\u017ce kontrowersja co do tego kto rz\u0105dzi tym TK, to mo\u017cna si\u0119 obawia\u0107, \u017ce po zmianie w\u0142adzy normy, kt\u00f3re wyeliminowane zosta\u0142y przez wyroki \u00f3semki \u201enowych\u201d, mog\u0105 by\u0107 traktowane przez kolejnych rz\u0105dz\u0105cych jako dalej obowi\u0105zuj\u0105ce. A je\u017celi ta w\u0142adza nie ma nawet \u017cyczliwo\u015bci Prezydenta, to co zrobi w\u0142adza, kt\u00f3ra przyjdzie po niej a b\u0119dzie mia\u0142 dobre relacje z Prezydentem?

Wydaje si\u0119, \u017ce nasza klasa polityczna, kt\u00f3ra chce uk\u0142ada\u0107 Trybuna\u0142 Konstytucyjny po swojemu zapomina, \u017ce Konstytucja zaczyna si\u0119 od preambu\u0142y a w cz\u0119\u015bci normatywnej otwiera j\u0105 artyku\u0142 pierwszy:

\"Rzeczpospolita Polska jest dobrem wsp\u00f3lnym wszystkich obywateli.\"
Ta jednostka redakcyjna zawsze pozostawa\u0142a w cieniu tzw. \u201edw\u00f3jki\u201d, czyli zasady demokratycznego pa\u0144stwa prawnego urzeczywistniaj\u0105cego zasady sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej, z kt\u00f3rej to zasady wyinterpretowano kilka kluczowych zasad konstytucyjnych, m.in. zasad\u0119 odpowiedniego vacatio legis, zasad\u0119 ochrony praw s\u0142usznie nabytych i ekspektatywy maksymalnie ukszta\u0142towanej, zasad\u0119 lex retro non agit czy zasad\u0119 zaufania do pa\u0144stwa i stanowionego przez nie prawa, zasad\u0119 pewno\u015bci prawa. 

I w\u0142a\u015bnie te dwie ostatnie zasady s\u0105 najbardziej poturbowane przez to ca\u0142e zaw\u0142aszczanie Trybuna\u0142u. Najwi\u0119kszy dramat, kt\u00f3ry zapocz\u0105tkowali nieodpowiedzialni ludzie z obydwu partii i ich \u201ezg\u00f3d\u201d, polega na tym, \u017ce nast\u0119pny rz\u0105d uzna nie tylko, \u017ce TK nie ma, ale uzna, \u017ce wyrok\u00f3w TK nie ma albo \u017ce s\u0105 (w zale\u017cno\u015bci od tego co b\u0119dzie wygodne). 

Kilka lat temu wyrok TK umo\u017cliwi\u0142 wygaszenie kadencji Krajowej Rady S\u0105downictwa i wyb\u00f3r nowego sk\u0142adu tego organu maj\u0105cego fundamentalny wp\u0142yw na proces powo\u0142ywania s\u0119dzi\u00f3w. To od tej zmiany m\u00f3wimy o tzw. \u201eneos\u0119dziach\u201d. A wyroki \u201eneos\u0119dzi\u00f3w\u201d bywaj\u0105 kwestionowane i najwi\u0119ksze konsekwencje ponosi w\u00f3wczas zwyk\u0142y obywatel. Kowalski, kt\u00f3ry dzi\u015b idzie do s\u0105du bierze na siebie ryzyko prawne dot. wa\u017cno\u015bci wyroku s\u0105dowego (!) bo orzekaj\u0105cy jest tzw. neos\u0119dzi\u0105 (!!). Podejmuj\u0105c decyzje w oparciu o stan prawny zmieniony wyrokiem TK bierze na siebie ryzyko czy ten stan prawny nie zmieni sama\u2026 zmiana w\u0142adzy. Idzie on do s\u0105du, dostaje prawomocny wyrok a potem si\u0119 okazuje, \u017ce ten prawomocny wyrok jest mniej warty ni\u017c papier, na kt\u00f3rym go wydrukowano. W publicznym gmachu s\u0105du orzeka\u0142 s\u0119dzia z listy, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna znale\u017a\u0107 w oficjalnych \u017ar\u00f3d\u0142ach a po jakim\u015b czasie okazuje si\u0119, \u017ce to \u201enie-wyrok\u201d.  Cierpi\u0105 zwykli ludzie...

Jednak co si\u0119 dziwi\u0107 gdy w gr\u0119 wchodzi polityczny egoizm i polityczny monopol. Ka\u017cda decyzja gdy w gr\u0119 wchodzi Trybuna\u0142, w tym wyboru s\u0119dzi\u00f3w, ogranicza si\u0119 tylko do tej cz\u0119\u015bci bliskiej tym, kt\u00f3rzy w danej chwili rz\u0105dz\u0105. Rz\u0105dz\u0105cy od co najmniej 2015 roku widz\u0105 w Trybunale tylko siebie i sw\u00f3j elektorat. Zapominaj\u0105 o tym \u201edobru wsp\u00f3lnym\u201d. Wyb\u00f3r \u201ereformator\u00f3w\u201d te\u017c wzmacnia sp\u00f3r. Ograniczaj\u0105c si\u0119 do obecnej kadencji, to za napraw\u0119 odpowiada obecnie Minister \u017burek, u kt\u00f3rego obywatel mo\u017ce si\u0119 doszukiwa\u0107 poczucia krzywdy po rz\u0105dach PiS (odwo\u0142anie ze stanowiska). Za napraw\u0119 TK wzi\u0119\u0142a si\u0119 za to s\u0119dzia Korwin-Piotrowska, kt\u00f3ra r\u00f3wnie\u017c w czasach rz\u0105d\u00f3w PiS zosta\u0142a odwo\u0142ana ze stanowiska. Na poczuciu krzywdy (rzeczywistej czy urojonej) ci\u0119\u017cko zbudowa\u0107 racjonaln\u0105 napraw\u0119, wi\u0119c wyb\u00f3r os\u00f3b odpowiedzialnych za reform\u0119 powinien bra\u0107 pod uwag\u0119 tak\u017ce tego typu wra\u017cliwe kwestie\u2026 \u0141atwo tu zbudowa\u0107 konflikt.

W tematach, kt\u00f3re tak silnie oddzia\u0142ywaj\u0105 na ca\u0142y system prawny, tym bardziej przy niesamowitej polaryzacji i braku realnej mo\u017cliwo\u015bci naprawy skutk\u00f3w na \u015bcie\u017cce legislacyjnej, powinna by\u0107 chirurgiczna precyzja i konsensus \u015bwiata prawniczego co do legalno\u015bci przyj\u0119tych rozwi\u0105za\u0144. W przypadku Trybuna\u0142u Konstytucyjnego czy reform s\u0105downictwa tego niestety nie ma. Pojawiaj\u0105 si\u0119 cz\u0119ste zarzuty, cz\u0119ste kwestionowanie. A gdy jedna ze stron (w zale\u017cno\u015bci od konkretnej sytuacji jedna b\u0105d\u017a druga) b\u0119dzie narzuca\u0107 rozwi\u0105zania, kt\u00f3re budz\u0105 powa\u017cne w\u0105tpliwo\u015bci co do legalno\u015bci, to mo\u017cna to przyr\u00f3wna\u0107 do brania po\u017cyczki na sfa\u0142szowany dow\u00f3d w najdro\u017cszym parabanku aby zrealizowa\u0107 potrzeb\u0119 chwili obecnej. Dlaczego na sfa\u0142szowany dow\u00f3d? Bo to my zap\u0142acimy za to rachunek a nie ci politycy. Nasza klasa polityczna nie tylko w kwestiach stricte prawnych, ale tak\u017ce w kwestiach gospodarczych a tak\u017ce w ka\u017cdej innej ma problemy z systemowym my\u015bleniem. Antycypowanie skutk\u00f3w po\u015brednich, d\u0142ugookresowych jest rzadko\u015bci\u0105. W kontek\u015bcie gospodarki H. Hazlitt cz\u0119sto powtarza\u0142, \u017ce rz\u0105dz\u0105cy nie dostrzegaj\u0105 skutk\u00f3w niebezpo\u015brednich swoich decyzji i \u017ce za ich decyzje p\u0142ac\u0105 obywatele. Tu w przypadku prawa jest tak samo.

Kwestie trybunalskie, kwestie neos\u0119dzi\u00f3w to nie jest abstrakcja, ale to s\u0105 ludzkie dramaty. To jest te\u017c burzenie autorytetu naszego pa\u0144stwa na arenie mi\u0119dzynarodowej. Czy kto\u015b jest w stanie powiedzie\u0107 ile gospodarczo stracili\u015bmy na tym, ze mo\u017cemy uchodzi\u0107 za pa\u0144stwo o nieprzewidywalnym systemie prawnym?

Przy tej kulturze prawnej spo\u0142ecze\u0144stwa jak\u0105 obecnie mamy, to przysz\u0142a Konstytucja b\u0119dzie musia\u0142a zawiera\u0107 ustawy organiczne (przyjmowane wi\u0119kszo\u015bci\u0105 kwalifikowan\u0105 ustawy wymienione w Konstytucji) i szerokie kompetencje publicznoprawne S\u0105du Najwy\u017cszego, np. zast\u0119pcz\u0105 publikacj\u0119 orzecze\u0144 s\u0105du konstytucyjnego, kontrol\u0119 prawid\u0142owo\u015bci powo\u0142a\u0144 etc. Warto tutaj zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na zdanie odr\u0119bne do jednego z wyrok\u00f3w autorstwa prof. Leona Kieresa:

\"\"
Wroc\u0142awski wybitny prawnik jasno wskaza\u0142 na brak w przepisach konstytucyjnych mechanizmu kontroli powo\u0142a\u0144. Brak jest przy tym konstytucyjnego mechanizmu do zdyscyplinowania Prezydenta do odbioru \u015blubowania (o kt\u00f3rym Konstytucja nie wspomina), jak i Prezesa TK do dopuszczenia takiego s\u0119dziego do orzekania.

Obecny tekst Konstytucji pokaza\u0142, \u017ce gdy odpowiednia polaryzacja po\u0142\u0105czy si\u0119 z silniejsz\u0105 od rzeczywistych kompetencji wol\u0105 polityczn\u0105, to \u201emetod\u0105 fakt\u00f3w dokonanych\u201d mo\u017cna zmieni\u0107 ustr\u00f3j. Bez zmiany cho\u0107by przecinka w tek\u015bcie ustawy zasadniczej. Ostatnie lata pokaza\u0142y te\u017c jak kultura prawna w naszym spo\u0142ecze\u0144stwie si\u0119gn\u0119\u0142a bruku i jak mocny jest dualizm prawny. Do tego stopnia, ze powa\u017cni ludzie potrafi\u0105 twierdzi\u0107, \u017ce s\u0119dzia M. Berek jest \u201edublerem\u201d. Rzecz jednak w tym, \u017ce nie da si\u0119 by\u0107 dublerem w sytuacji, w kt\u00f3rej przed wyborem danej osoby do TK by\u0142 wakat. S\u0119dzia Piskorski, po kt\u00f3rego wyga\u015bni\u0119ciu kadencji M. Berek zosta\u0142 s\u0119dzi\u0105 by\u0142 uwa\u017cany za dublera, bo zajmowa\u0142 miejsce przynale\u017cne s\u0119dziemu \u015alebzakowi po tym gdy zosta\u0142 wybrany po \u015bmierci s\u0119dziego Morawskiego. Rzecz w tym, \u017ce zar\u00f3wno kadencja \u015alebzaka (listopad 2024) jak i Piskorskiego (wrzesie\u0144 2026) si\u0119 zako\u0144czy\u0142y zanim s\u0119dzi\u0105 zosta\u0142 M. Berek. Teoretycznie wi\u0119c dla obydwu zwa\u015bnionych stron to powinna by\u0107 sytuacja klarowna.... a nie jest. Pomijam ju\u017c inne powa\u017cniejsze zarzuty dot. powo\u0142ania s\u0119dziego M. Berka - skupi\u0142em si\u0119 tutaj na tym, kt\u00f3ry jest akurat absurdalny. To sugeruje, \u017ce ci\u0119\u017cko b\u0119dzie znale\u017a\u0107 konsensus, ale te\u017c pokazuje, \u017ce bez niego dalej b\u0119dzie chaos zale\u017cny od tego kto w danej chwili b\u0119dzie dzier\u017cy\u0142 \u201eklucze od Polski\u201d.

Ten konstytucyjny mrok przera\u017ca mnie tym bardziej gdy widz\u0119 analogi\u0119 do dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego i spor\u00f3w o legalno\u015b\u0107 przyj\u0119cia Konstytucji kwietniowej. Te spory w lipcu 1944 pos\u0142u\u017cy\u0142y do odrzucenia przez komunist\u00f3w Konstytucji kwietniowej, ale tak\u017ce dzi\u0119ki temu do podwa\u017cenia ca\u0142ej ci\u0105g\u0142o\u015bci w\u0142adzy pa\u0144stwowej. Dzi\u015b nieodpowiedzialna klasa polityczna, k\u0142\u00f3c\u0105c si\u0119 co do tak fundamentalnych spraw jak to jak wygl\u0105da obsada kluczowych organ\u00f3w, nara\u017ca nas na podobne ryzyka. W czasach, w kt\u00f3rych za nasz\u0105 wschodni\u0105 granic\u0105 toczy si\u0119 pe\u0142noskalowa wojna a nasz kraj jest celem dzia\u0142a\u0144 hybrydowych powinni\u015bmy razem wzmacnia\u0107 nasz\u0105 pa\u0144stwowo\u015b\u0107 a nie wykr\u0119ca\u0107 kolejne ustrojowe bezpieczniki.
", "text": "W ostatni pi\u0105tek pa\u017adziernika dosz\u0142o do sytuacji bezprecedensowej. A. Korwin-Piotrowska, jedna z \"nowych\" s\u0119dzi\u00f3w TK, \u201ezarz\u0105dzi\u0142a przerw\u0119 w czynno\u015bciach s\u0119dziego\u201d na miesi\u0105c wobec urz\u0119duj\u0105cego Prezesa Trybuna\u0142u Konstytucyjnego oraz jego zast\u0119pcy. S\u0119dzia, kt\u00f3rej Prezydent uniemo\u017cliwi\u0142 z\u0142o\u017cenie \u015blubowania a w sukurs za tym Prezes TK uniemo\u017cliwi\u0142 orzekanie, dokona\u0142a tego za pomoc\u0105 przepisu, kt\u00f3rego stosowanie w przypadku s\u0119dzi\u00f3w TK jest mocno kontrowersyjne. O ile nawet przepis z ustawy o s\u0105dach powszechnych mo\u017cna by\u0142oby zastosowa\u0107, to o tyle osobliwy by\u0142 fakt, \u017ce adresatem normy prawnej byli wy\u0142\u0105cznie Minister Sprawiedliwo\u015bci lub Prezes S\u0105du. Wywo\u0142a\u0142o to protesty pod gmachem instytucji znajduj\u0105cej si\u0119 przy alei Szucha w Warszawie. I na nowo rozpali\u0142o ogie\u0144 polaryzacji politycznej w polskim spo\u0142ecze\u0144stwie.We wtorek by\u0142o jeszcze ciekawiej. To na ten dzie\u0144 pani s\u0119dzia zwo\u0142a\u0142a Zgromadzenie Og\u00f3lne S\u0119dzi\u00f3w Trybuna\u0142u Konstytucyjnego. Po to aby przyj\u0105\u0107 bud\u017cet TK na nowy rok i po to aby przydzieli\u0107 sk\u0142ady s\u0119dziowskie do rozpatrzenia zasadno\u015bci de facto zawieszenia Prezesa i wiceprezesa. Pojawi\u0142 si\u0119 jednak problem, bo \u00f3semka \"nowych s\u0119dzi\u00f3w\" potrzebowa\u0142a do quorum jeszcze 2 s\u0119dzi\u00f3w. Innymi s\u0142owy potrzebowali dw\u00f3ch os\u00f3b z grona wybranego przez rz\u0105dy Zjednoczonej Prawicy. Wtedy ekwilibrystyka prawnicza posun\u0119\u0142a si\u0119 do tego stopnia, \u017ce sformu\u0142owanie \"og\u00f3lnej liczby s\u0119dzi\u00f3w\" zosta\u0142o zinterpretowane w taki spos\u00f3b, \u017ce do liczby mo\u017cna by\u0142o nie wlicza\u0107 tych, kt\u00f3rzy zostali zawieszeni oraz s\u0119dziego, kt\u00f3ry zosta\u0142 wybrany przez Sejm na miejsce zaj\u0119te przez s\u0119dziego Hausera wybranego w pa\u017adzierniku 2015, od kt\u00f3rego Prezydent Andrzej Duda nigdy nie odebra\u0142 \u015blubowania. Gdy z liczby 15 zrobi\u0142o si\u0119 12, to pozwoli\u0142o to obraduj\u0105cym osi\u0105gn\u0105\u0107 liczb\u0119 8, bo ustawodawca posi\u0142kowa\u0142 si\u0119 u\u0142amkiem 2/3 og\u00f3lnej liczby s\u0119dzi\u00f3w. Eufemistycznie m\u00f3wi\u0105c kolejna mocna kontrowersja.I tak w\u0142a\u015bnie na ca\u0142ej palecie kontrowersji pocz\u0105wszy od 2015 roku zbudowane jest dzia\u0142anie Trybuna\u0142u Konstytucyjnego. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od R. Kropiwnickiego, pos\u0142a z Legnicy, kt\u00f3ry by\u0142 sprawozdawc\u0105 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym i wpad\u0142 na \u201egenialny pomys\u0142\u201d aby Sejm VII kadencji dokona\u0142 wyboru 5 s\u0119dzi\u00f3w TK. Rzecz w tym, \u017ce o ile trzem s\u0119dziom ust\u0119puj\u0105cym kadencja up\u0142ywa\u0142a kilka dni przed ko\u0144cem kadencji parlamentu, to dw\u00f3m kolejnym nieca\u0142y miesi\u0105c po. Wybrano 5. Wykorzysta\u0142 to PiS, kt\u00f3ry wymy\u015bli\u0142, \u017ce Sejm podejmie uchwa\u0142\u0119 o braku mocy prawnej uchwa\u0142 Sejmu poprzedniej kadencji i wybierze na nowo pi\u0105tk\u0119 s\u0119dzi\u00f3w, z kt\u00f3rych mia\u0142 prawo wybra\u0107 wy\u0142\u0105cznie dw\u00f3ch. I w taki w\u0142a\u015bnie spos\u00f3b PiS wybra\u0142 trzech tzw. \u201es\u0119dzi\u00f3w-dubler\u00f3w\u201d.Potem by\u0142a ca\u0142a masa paralegalnych decyzji wi\u0119kszo\u015bci rz\u0105dz\u0105cej, kt\u00f3re umo\u017cliwi\u0142y spacyfikowanie i szybkie przej\u0119cie Trybuna\u0142u a Trybuna\u0142 przesta\u0142 by\u0107 przeszkod\u0105 w rz\u0105dzeniu. Po zmianie w\u0142adzy nowa koalicja rz\u0105dz\u0105ca do\u015b\u0107 d\u0142ugo zwleka\u0142a z wyborem s\u0119dzi\u00f3w TK mimo, \u017ce w pewnym momencie powsta\u0142o a\u017c 6 wakat\u00f3w. Wybrano ich na raz, co znowu budzi\u0142o kontrowersje i to po stronie tych, kt\u00f3rzy po up\u0142ywie kadencji STK prof. L. Kieresa zwlekali 200 dni z wyborem jego nast\u0119pcy, co de facto wyd\u0142u\u017cy\u0142o koniec kadencji tej osobie. Ju\u017c wtedy mo\u017cna by\u0142o podejrzewa\u0107, \u017ce b\u0119dzie to przysz\u0142y prezes TK i tak si\u0119 sta\u0142o. Po wyborze 6 nowych s\u0119dzi\u00f3w w obecnej kadencji Prezydent postanowi\u0142 odebra\u0107 \u015blubowanie wy\u0142\u0105cznie od dw\u00f3jki z nich, pozosta\u0142a czw\u00f3rka \u015blubowa\u0142a przed Sejmem mimo, \u017ce ustawa stanowi \u201ewobec Prezydenta\u201d to zdecydowano si\u0119 na \u015blubowanie w Sejmie i przes\u0142anie do Kancelarii Prezydenta podpisanego tekstu \u015blubowania. Potem wybrano jeszcze jednego s\u0119dziego, od kt\u00f3rego Prezydent odebra\u0142 \u015blubowanie i kolejnego, od kt\u00f3rego nie odebra\u0142. W sferze stosowania prawa powsta\u0142a wi\u0119c de facto\u00a0\u201ekompetencja\u201d Prezydenta do zatwierdzania wyboru s\u0119dzi\u00f3w TK, kt\u00f3ra nie ma podstaw w \u017cadnym akcie normatywnym na czele z Konstytucj\u0105. Jest to de facto rozwini\u0119cie tego co Andrzej Duda zrobi\u0142 w grudniu 2015 r. Chaos prawny si\u0119 spot\u0119gowa\u0142.I tu w\u0142a\u015bciwie rozpoczyna si\u0119 to co mnie najbardziej przera\u017ca. Trybuna\u0142 Konstytucyjny jest nazywany przez H. Kelsena \u201enegatywnym ustawodawc\u0105\u201d. To jedyny organ poza w\u0142adz\u0105 ustawodawcz\u0105 w\u0142adny do tego aby wyeliminowa\u0107 z obrotu prawnego ustaw\u0119. Prowadzi do oczywistego wniosku, \u017ce TK jest w\u0142adny (w ograniczonym rzecz jasna zakresie) zmienia\u0107 stan prawny. A skoro wobec takiego TK jest kontrowersja z jego nale\u017cyt\u0105 obsad\u0105 a tak\u017ce kontrowersja co do tego kto rz\u0105dzi tym TK, to mo\u017cna si\u0119 obawia\u0107, \u017ce po zmianie w\u0142adzy normy, kt\u00f3re wyeliminowane zosta\u0142y przez wyroki \u00f3semki \u201enowych\u201d, mog\u0105 by\u0107 traktowane przez kolejnych rz\u0105dz\u0105cych jako dalej obowi\u0105zuj\u0105ce. A je\u017celi ta w\u0142adza nie ma nawet \u017cyczliwo\u015bci Prezydenta, to co zrobi w\u0142adza, kt\u00f3ra przyjdzie po niej a b\u0119dzie mia\u0142 dobre relacje z Prezydentem?Wydaje si\u0119, \u017ce nasza klasa polityczna, kt\u00f3ra chce uk\u0142ada\u0107 Trybuna\u0142 Konstytucyjny po swojemu zapomina, \u017ce Konstytucja zaczyna si\u0119 od preambu\u0142y a w cz\u0119\u015bci normatywnej otwiera j\u0105 artyku\u0142 pierwszy:\"Rzeczpospolita Polska jest dobrem wsp\u00f3lnym wszystkich obywateli.\"Ta jednostka redakcyjna zawsze pozostawa\u0142a w cieniu tzw. \u201edw\u00f3jki\u201d, czyli zasady demokratycznego pa\u0144stwa prawnego urzeczywistniaj\u0105cego zasady sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej, z kt\u00f3rej to zasady wyinterpretowano kilka kluczowych zasad konstytucyjnych, m.in. zasad\u0119 odpowiedniego vacatio legis, zasad\u0119 ochrony praw s\u0142usznie nabytych i ekspektatywy maksymalnie ukszta\u0142towanej, zasad\u0119 lex retro non agit czy zasad\u0119 zaufania do pa\u0144stwa i stanowionego przez nie prawa, zasad\u0119 pewno\u015bci prawa.\u00a0I w\u0142a\u015bnie te dwie ostatnie zasady s\u0105 najbardziej poturbowane przez to ca\u0142e zaw\u0142aszczanie Trybuna\u0142u. Najwi\u0119kszy dramat, kt\u00f3ry zapocz\u0105tkowali nieodpowiedzialni ludzie z obydwu partii i ich \u201ezg\u00f3d\u201d, polega na tym, \u017ce nast\u0119pny rz\u0105d uzna nie tylko, \u017ce TK nie ma, ale uzna, \u017ce wyrok\u00f3w TK nie ma albo \u017ce s\u0105 (w zale\u017cno\u015bci od tego co b\u0119dzie wygodne).\u00a0Kilka lat temu wyrok TK umo\u017cliwi\u0142 wygaszenie kadencji Krajowej Rady S\u0105downictwa i wyb\u00f3r nowego sk\u0142adu tego organu maj\u0105cego fundamentalny wp\u0142yw na proces powo\u0142ywania s\u0119dzi\u00f3w. To od tej zmiany m\u00f3wimy o tzw. \u201eneos\u0119dziach\u201d. A wyroki \u201eneos\u0119dzi\u00f3w\u201d bywaj\u0105 kwestionowane i najwi\u0119ksze konsekwencje ponosi w\u00f3wczas zwyk\u0142y obywatel. Kowalski, kt\u00f3ry dzi\u015b idzie do s\u0105du bierze na siebie ryzyko prawne dot. wa\u017cno\u015bci wyroku s\u0105dowego (!) bo orzekaj\u0105cy jest tzw. neos\u0119dzi\u0105 (!!). Podejmuj\u0105c decyzje w oparciu o stan prawny zmieniony wyrokiem TK bierze na siebie ryzyko czy ten stan prawny nie zmieni sama\u2026 zmiana w\u0142adzy. Idzie on do s\u0105du, dostaje prawomocny wyrok a potem si\u0119 okazuje, \u017ce ten prawomocny wyrok jest mniej warty ni\u017c papier, na kt\u00f3rym go wydrukowano. W publicznym gmachu s\u0105du orzeka\u0142 s\u0119dzia z listy, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna znale\u017a\u0107 w oficjalnych \u017ar\u00f3d\u0142ach a po jakim\u015b czasie okazuje si\u0119, \u017ce to \u201enie-wyrok\u201d.\u00a0 Cierpi\u0105 zwykli ludzie...Jednak co si\u0119 dziwi\u0107 gdy w gr\u0119 wchodzi polityczny egoizm i polityczny monopol. Ka\u017cda decyzja gdy w gr\u0119 wchodzi Trybuna\u0142, w tym wyboru s\u0119dzi\u00f3w, ogranicza si\u0119 tylko do tej cz\u0119\u015bci bliskiej tym, kt\u00f3rzy w danej chwili rz\u0105dz\u0105. Rz\u0105dz\u0105cy od co najmniej 2015 roku widz\u0105 w Trybunale tylko siebie i sw\u00f3j elektorat. Zapominaj\u0105 o tym \u201edobru wsp\u00f3lnym\u201d. Wyb\u00f3r \u201ereformator\u00f3w\u201d te\u017c wzmacnia sp\u00f3r. Ograniczaj\u0105c si\u0119 do obecnej kadencji, to za napraw\u0119 odpowiada obecnie Minister \u017burek, u kt\u00f3rego obywatel mo\u017ce si\u0119 doszukiwa\u0107 poczucia krzywdy po rz\u0105dach PiS (odwo\u0142anie ze stanowiska). Za napraw\u0119 TK wzi\u0119\u0142a si\u0119 za to s\u0119dzia Korwin-Piotrowska, kt\u00f3ra r\u00f3wnie\u017c w czasach rz\u0105d\u00f3w PiS zosta\u0142a odwo\u0142ana ze stanowiska. Na poczuciu krzywdy (rzeczywistej czy urojonej) ci\u0119\u017cko zbudowa\u0107 racjonaln\u0105 napraw\u0119, wi\u0119c wyb\u00f3r os\u00f3b odpowiedzialnych za reform\u0119 powinien bra\u0107 pod uwag\u0119 tak\u017ce tego typu wra\u017cliwe kwestie\u2026 \u0141atwo tu zbudowa\u0107 konflikt.W tematach, kt\u00f3re tak silnie oddzia\u0142ywaj\u0105 na ca\u0142y system prawny, tym bardziej przy niesamowitej polaryzacji i braku realnej mo\u017cliwo\u015bci naprawy skutk\u00f3w na \u015bcie\u017cce legislacyjnej, powinna by\u0107 chirurgiczna precyzja i konsensus \u015bwiata prawniczego co do legalno\u015bci przyj\u0119tych rozwi\u0105za\u0144. W przypadku Trybuna\u0142u Konstytucyjnego czy reform s\u0105downictwa tego niestety nie ma. Pojawiaj\u0105 si\u0119 cz\u0119ste zarzuty, cz\u0119ste kwestionowanie. A gdy jedna ze stron (w zale\u017cno\u015bci od konkretnej sytuacji jedna b\u0105d\u017a druga) b\u0119dzie narzuca\u0107 rozwi\u0105zania, kt\u00f3re budz\u0105 powa\u017cne w\u0105tpliwo\u015bci co do legalno\u015bci, to mo\u017cna to przyr\u00f3wna\u0107 do brania po\u017cyczki na sfa\u0142szowany dow\u00f3d w najdro\u017cszym parabanku aby zrealizowa\u0107 potrzeb\u0119 chwili obecnej. Dlaczego na sfa\u0142szowany dow\u00f3d? Bo to my zap\u0142acimy za to rachunek a nie ci politycy. Nasza klasa polityczna nie tylko w kwestiach stricte prawnych, ale tak\u017ce w kwestiach gospodarczych a tak\u017ce w ka\u017cdej innej ma problemy z systemowym my\u015bleniem. Antycypowanie skutk\u00f3w po\u015brednich, d\u0142ugookresowych jest rzadko\u015bci\u0105. W kontek\u015bcie gospodarki H. Hazlitt cz\u0119sto powtarza\u0142, \u017ce rz\u0105dz\u0105cy nie dostrzegaj\u0105 skutk\u00f3w niebezpo\u015brednich swoich decyzji i \u017ce za ich decyzje p\u0142ac\u0105 obywatele. Tu w przypadku prawa jest tak samo.Kwestie trybunalskie, kwestie neos\u0119dzi\u00f3w to nie jest abstrakcja, ale to s\u0105 ludzkie dramaty. To jest te\u017c burzenie autorytetu naszego pa\u0144stwa na arenie mi\u0119dzynarodowej. Czy kto\u015b jest w stanie powiedzie\u0107 ile gospodarczo stracili\u015bmy na tym, ze mo\u017cemy uchodzi\u0107 za pa\u0144stwo o nieprzewidywalnym systemie prawnym?Przy tej kulturze prawnej spo\u0142ecze\u0144stwa jak\u0105 obecnie mamy, to przysz\u0142a Konstytucja b\u0119dzie musia\u0142a zawiera\u0107 ustawy organiczne (przyjmowane wi\u0119kszo\u015bci\u0105 kwalifikowan\u0105 ustawy wymienione w Konstytucji) i szerokie kompetencje publicznoprawne S\u0105du Najwy\u017cszego, np. zast\u0119pcz\u0105 publikacj\u0119 orzecze\u0144 s\u0105du konstytucyjnego, kontrol\u0119 prawid\u0142owo\u015bci powo\u0142a\u0144 etc. Warto tutaj zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na zdanie odr\u0119bne do jednego z wyrok\u00f3w autorstwa prof. Leona Kieresa:Wroc\u0142awski wybitny prawnik jasno wskaza\u0142 na brak w przepisach konstytucyjnych mechanizmu kontroli powo\u0142a\u0144. Brak jest przy tym konstytucyjnego mechanizmu do zdyscyplinowania Prezydenta do odbioru \u015blubowania (o kt\u00f3rym Konstytucja nie wspomina), jak i Prezesa TK do dopuszczenia takiego s\u0119dziego do orzekania.Obecny tekst Konstytucji pokaza\u0142, \u017ce gdy odpowiednia polaryzacja po\u0142\u0105czy si\u0119 z silniejsz\u0105 od rzeczywistych kompetencji wol\u0105 polityczn\u0105, to \u201emetod\u0105 fakt\u00f3w dokonanych\u201d mo\u017cna zmieni\u0107 ustr\u00f3j. Bez zmiany cho\u0107by przecinka w tek\u015bcie ustawy zasadniczej. Ostatnie lata pokaza\u0142y te\u017c jak kultura prawna w naszym spo\u0142ecze\u0144stwie si\u0119gn\u0119\u0142a bruku i jak mocny jest dualizm prawny. Do tego stopnia, ze powa\u017cni ludzie potrafi\u0105 twierdzi\u0107, \u017ce s\u0119dzia M. Berek jest \u201edublerem\u201d. Rzecz jednak w tym, \u017ce nie da si\u0119 by\u0107 dublerem w sytuacji, w kt\u00f3rej przed wyborem danej osoby do TK by\u0142 wakat. S\u0119dzia Piskorski, po kt\u00f3rego wyga\u015bni\u0119ciu kadencji M. Berek zosta\u0142 s\u0119dzi\u0105 by\u0142 uwa\u017cany za dublera, bo zajmowa\u0142 miejsce przynale\u017cne s\u0119dziemu \u015alebzakowi po tym gdy zosta\u0142 wybrany po \u015bmierci s\u0119dziego Morawskiego. Rzecz w tym, \u017ce zar\u00f3wno kadencja \u015alebzaka (listopad 2024) jak i Piskorskiego (wrzesie\u0144 2026) si\u0119 zako\u0144czy\u0142y zanim s\u0119dzi\u0105 zosta\u0142 M. Berek. Teoretycznie wi\u0119c dla obydwu zwa\u015bnionych stron to powinna by\u0107 sytuacja klarowna.... a nie jest. Pomijam ju\u017c inne powa\u017cniejsze zarzuty dot. powo\u0142ania s\u0119dziego M. Berka - skupi\u0142em si\u0119 tutaj na tym, kt\u00f3ry jest akurat absurdalny. To sugeruje, \u017ce ci\u0119\u017cko b\u0119dzie znale\u017a\u0107 konsensus, ale te\u017c pokazuje, \u017ce bez niego dalej b\u0119dzie chaos zale\u017cny od tego kto w danej chwili b\u0119dzie dzier\u017cy\u0142 \u201eklucze od Polski\u201d.Ten konstytucyjny mrok przera\u017ca mnie tym bardziej gdy widz\u0119 analogi\u0119 do dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego i spor\u00f3w o legalno\u015b\u0107 przyj\u0119cia Konstytucji kwietniowej. Te spory w lipcu 1944 pos\u0142u\u017cy\u0142y do odrzucenia przez komunist\u00f3w Konstytucji kwietniowej, ale tak\u017ce dzi\u0119ki temu do podwa\u017cenia ca\u0142ej ci\u0105g\u0142o\u015bci w\u0142adzy pa\u0144stwowej. Dzi\u015b nieodpowiedzialna klasa polityczna, k\u0142\u00f3c\u0105c si\u0119 co do tak fundamentalnych spraw jak to jak wygl\u0105da obsada kluczowych organ\u00f3w, nara\u017ca nas na podobne ryzyka. W czasach, w kt\u00f3rych za nasz\u0105 wschodni\u0105 granic\u0105 toczy si\u0119 pe\u0142noskalowa wojna a nasz kraj jest celem dzia\u0142a\u0144 hybrydowych powinni\u015bmy razem wzmacnia\u0107 nasz\u0105 pa\u0144stwowo\u015b\u0107 a nie wykr\u0119ca\u0107 kolejne ustrojowe bezpieczniki.", "published_at": "2026-11-05T01:00:58.311873+00:00", "modified_at": "2026-11-05T02:43:23.629440+00:00", "cover_url": "https://kacper-pawlowski.pl/media/025279597bc385970a634262fa3c3aa36da0242c8f3b9a08b805f25f1bb3c351.jpg"}, {"kind": "post", "path": "/2025/08/06/maly-chlopczyk-i-najwieksza-hekatomba-w-dziejach-ludzkosci/", "title": "\"Ma\u0142y ch\u0142opczyk\" i najwi\u0119ksza hekatomba w dziejach ludzko\u015bci", "excerpt": "\nDzi\u015b 6 sierpnia 2025 r. W Polsce jest to dzie\u0144 zaprzysi\u0119\u017cenia Karola Nawrockiego na Prezydenta RP. W kalendarzu liturgicznym, na ca\u0142ym \u015bwiecie, obchodzimy \u015awi\u0119to Przemienienia Pa\u0144skiego na pami\u0105tk\u0119 ukazania 12 Aposto\u0142om na g\u00f3rze ", "author": "KacperPawlowski", "tags": [{"name": "Hiroszima", "slug": "hiroszima"}, {"name": "Nagasaki", "slug": "nagasaki"}, {"name": "John Hersey", "slug": "john-hersey"}, {"name": "Robert Oppenheimer", "slug": "robert-oppenheimer"}, {"name": "bomba atomowa", "slug": "bomba-atomowa"}, {"name": "Japonia", "slug": "japonia"}, {"name": "USA", "slug": "usa"}, {"name": "historia XX wieku", "slug": "historia-xx-wieku"}], "categories": [{"name": "Refleksje", "slug": "refleksje"}], "url": "https://kacper-pawlowski.pl/2025/08/06/maly-chlopczyk-i-najwieksza-hekatomba-w-dziejach-ludzkosci/", "html": "\n

Dzi\u015b 6 sierpnia 2025 r. W Polsce jest to dzie\u0144 zaprzysi\u0119\u017cenia Karola Nawrockiego na Prezydenta RP. W kalendarzu liturgicznym, na ca\u0142ym \u015bwiecie, obchodzimy \u015awi\u0119to Przemienienia Pa\u0144skiego na pami\u0105tk\u0119 ukazania 12 Aposto\u0142om na g\u00f3rze Tabor swojego boskiego oblicza przez Jezusa. Data ta ma jednak jeszcze inn\u0105 szczeg\u00f3lnie wa\u017cn\u0105 wymow\u0119, w szczeg\u00f3lno\u015bci dla ludzi \u017cyj\u0105cych w XX i XXI wieku.

\n\n\n\n\n\n\n\n

Dok\u0142adnie 80 lat temu z samolotu \u201eEnola Gay\u201d (nazwanego imieniem matki pilota P. Tibbetsa) zrzucony zosta\u0142 \u201eLittle Boy\u201d. Cho\u0107 sam przydomek brzmi zupe\u0142nie niewinnie, to mowa o najwi\u0119kszym pod wzgl\u0119dem liczby ofiar bestialskim mordercy w historii \u015bwiata. Wa\u017c\u0105ca 4 tony bomba uranowa wybuch\u0142a p\u00f3\u0142 kilometra nad Hiroszim\u0105 dok\u0142adnie 6 sierpnia 1945 r. o godzinie 8:16:02. \u201eCh\u0142opczyk\u201d by\u0142 \u0142adunkiem o mocy bliskiej 15 tysi\u0105com ton trotylu, sile 2000 razy wi\u0119kszej ni\u017c najwi\u0119ksza dotychczas zdetonowana bomba. Skumulowana liczba ofiar w 275-tysi\u0119cznej Hiroszimie oraz Nagasaki mo\u017ce by\u0107 podobnej wielko\u015bci co liczba os\u00f3b, kt\u00f3re straci\u0142y \u017cycie przez tsunami wywo\u0142ane trz\u0119sieniem ziemi na Oceanie Indyjskim, kt\u00f3re w \u015bwi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia w 2004 roku poch\u0142on\u0119\u0142o \u0142\u0105cznie ok. 230 tysi\u0119cy os\u00f3b. O Enoli Gay napisano jedn\u0105 z piosenek, kt\u00f3rej linia melodyczna nie wskazuje na kryj\u0105cy si\u0119 dramat zwi\u0105zany z jej lotem. Jej tekst jednak wskazuje, \u017ce autor pow\u0105tpiewa w dum\u0119 z tego wydarzenia. I s\u0142usznie\u2026

\n\n\n\n

\n\n\n\n

Nawet ksi\u0105\u017ckowy Don Corleone w \u201eOjcu Chrzestnym\u201d Mario Puzo dystansowa\u0142 si\u0119 od zbrodni i niegodziwo\u015bci, kt\u00f3re pope\u0142ni\u0142 w imi\u0119 jakiego\u015b wy\u017cszego celu.

\n\n\n\n

\"S\u0105 rzeczy, kt\u00f3re trzeba zrobi\u0107, i robi si\u0119 je, ale nigdy o nich nie m\u00f3wi. Nie pr\u00f3buje si\u0119 ich usprawiedliwia\u0107. S\u0105 nie do usprawiedliwienia.\"

OJCIEC CHRZESTNY, MARIO PUZO
\n\n\n\n

To zupe\u0142nie naturalne, \u017ce sumienia cywilizacji Zachodu chcia\u0142yby pami\u0119ta\u0107 tylko o trzech bohaterach tamtego poranka. Herosach zrodzonych dopiero w pierwszej po\u0142owie XX wieku:

\n\n\n\n
    \n
  1. samolocie - pierwszy lot samolotem w dziejach ludzko\u015bci to rok 1903 i bracia Wright,
    2. \n\n\n\n
  2. bombie atomowej i jej tw\u00f3rcach - \u015bwie\u017cym wynalazku, bo pierwszy raz u\u017cytej na ameryka\u0144skiej pustyni w te\u015bcie Trinity w lipcu 1945 r. a tworzonej w projekcie Manhattan w latach 1942-1945,
    3. \n\n\n\n
  3. pilocie samolotu - urodzonym w 1915 roku Paulu Tibbetsie, synu Enoli Gay Tibbets.
    4. \n
\n\n\n\n

Wbrew temu John Hersey, dziennikarz New Yorkera, \u0142ami\u0105c pewne tabu, postanowi\u0142 napisa\u0107 reporta\u017c, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 31 sierpnia 1946 zajmuj\u0105c ca\u0142\u0105 obj\u0119to\u015b\u0107 New Yorkera. Jego dzie\u0142o w j\u0119zyku polskim ukaza\u0142o si\u0119 w lipcu br. nak\u0142adem wydawnictwa Znak w formie ksi\u0105\u017cki wraz z pos\u0142owiem opublikowanym w New Yorkerze w lipcu 1985 r.. W\u0142a\u015bciwie te dwie cz\u0119\u015bci wydaj\u0105 si\u0119 naturalnie wype\u0142nia\u0107 jedn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107, spinaj\u0105 te\u017c klamr\u0105 zawodowe \u017cycie dziennikarza od jego pocz\u0105tk\u00f3w po ostatki dzia\u0142alno\u015bci. Powr\u00f3t dziennikarza po 4 dekadach na miejsce masakry i przedstawienie los\u00f3w bohater\u00f3w przez czas, kt\u00f3ry up\u0142yn\u0105\u0142 od napisania reporta\u017cu idealnie zamyka w klamr\u0119 opowiedzian\u0105 przez niego histori\u0119.

\n\n\n\n

Herseya interesowali wy\u0142\u0105cznie ludzie, mieszka\u0144cy Hiroszimy i ich losy tego poranka a tak\u017ce w dniach po nim nast\u0119puj\u0105cych. To ich perspektyw\u0119 postanowi\u0142 ukaza\u0107. Tekst jest palet\u0105 obrazu przeplatanych martwych ludzkich cia\u0142 lez\u0105cych obok \u017cywych strasznie poranionych ludzi od wszelkiej ma\u015bci poparze\u0144 i ska\u017cenia radioaktywnego, chwil bezinteresownej \u017cyczliwo\u015bci zwyk\u0142ych ludzi oraz automatyzmu i pracy bez przerwy lekarzy, kt\u00f3rzy musieli wybiera\u0107 komu da si\u0119 jeszcze pom\u00f3c a komu trzeba tej pomocy odm\u00f3wi\u0107 bo czekaj\u0105 nast\u0119pni, kt\u00f3rzy maj\u0105 wi\u0119ksze szanse na prze\u017cycie. To tak\u017ce ilustracja pracy ratunkowej ponad si\u0142y, przy kt\u00f3rej cz\u0142owiek ju\u017c dawno uleg\u0142by wyczerpaniu gdyby nie adrenalina. To wspomnienie umierania w ciszy i z godno\u015bci\u0105. W\u0119dr\u00f3wki do miejsca na mapie, w kt\u00f3rym znajdowa\u0142 si\u0119 park przy akwenie wodnym, kt\u00f3re mia\u0142y by\u0107 oaz\u0105 dla ratunku i \u017cyciodajnej wody, kt\u00f3rej pragn\u0119li a kt\u00f3ra okaza\u0142a si\u0119 ska\u017cona i odbiera\u0142a \u017cycia. To tak\u017ce historia splot\u00f3w okoliczno\u015bci, w kt\u00f3rych konkretne osoby o 8:15 nie by\u0142y w miejscu, w kt\u00f3rym zazwyczaj o tej porze przebywa\u0142y i dzi\u0119ki temu zachowa\u0142y swoje \u017cycia. Przestroga, \u017ce atak wroga mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 po odwo\u0142aniu alarmu bombowego. Historia trudno goj\u0105cych si\u0119 ran, d\u0142ugotrwa\u0142ych gor\u0105czek, strat dobytku \u017cycia a tak\u017ce wiary, \u017ce ponosi si\u0119 cierpienie za w\u0142adc\u0119. Historia uwiecznienia, przez zjawiska zachodz\u0105ce podczas wybuchu, cieni ostatnich chwil \u017cycia ofiar na kamieniach ruin.

\n\n\n\n

Z perspektywy drugiego reporta\u017cu wida\u0107 jaki by\u0142 los hibakusha przez ich pozosta\u0142\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 \u017cycia. Przez pierwsz\u0105 dekad\u0119 rodzimi politycy i opinia publiczna nie przejawiali zainteresowania ofiarami, kt\u00f3re prze\u017cy\u0142y. A te odczuwa\u0142y d\u0142ugotrwa\u0142e skutki zdrowotne i tak\u017ce du\u017co szybciej si\u0119 przem\u0119cza\u0142y, co dyskryminowa\u0142o je na rynku pracy. Wiele w tamtejszej debacie publicznej zmieni\u0142a pr\u00f3ba ameryka\u0144skiej bomby wodorowej na atolu bikini, kt\u00f3ra doprowadzi\u0142a do ska\u017cenia japo\u0144skich rybak\u00f3w w 1954. Reporta\u017c pokazuje tak\u017ce, \u017ce jeden z hiroszimskich lekarzy potrafi\u0142 si\u0119 przyja\u017ani\u0107 z Amerykanami, japo\u0144ski pastor za\u015b wsp\u00f3lnie z ameryka\u0144skim koleg\u0105 potrafi\u0142 podj\u0105\u0107 dzia\u0142ania aktywistyczne na rzecz zapobie\u017cenia podobnej tragedii. Niemiecki zakonnik za\u015b zdecydowa\u0142 si\u0119 na przyj\u0119cie japo\u0144skiego obywatelstwa z poczuciem, \u017ce bardziej przynale\u017cy do hibakusha a nie japo\u0144skiego Narodu.

\n\n\n\n

\u201eW rok po zrzuceniu bomby panna Sasaki by\u0142a kalek\u0105, pani Nakamura \u017cy\u0142a w n\u0119dzy, ojciec Kleinsorge wr\u00f3ci\u0142 do szpitala, doktor Sasaki nie potrafi\u0142 pracowa\u0107 tak jak niegdy\u015b, doktor Fujii utraci\u0142 licz\u0105cy trzydzie\u015bci pomieszcze\u0144 szpital, na kt\u00f3ry odk\u0142ada\u0142 wiele lat, i nie mia\u0142 szans na jego odbudow\u0119, ko\u015bci\u00f3\u0142 wielebnego Tanimoto le\u017ca\u0142 w gruzach, a jego samego opu\u015bci\u0142a dawna, niezwyk\u0142a witalno\u015b\u0107. \u017bycie tych sze\u015bciorga ludzi, kt\u00f3rzy uchodzili za szcz\u0119\u015bliwych mieszka\u0144c\u00f3w Hiroszimy, nigdy ju\u017c nie wr\u00f3ci\u0142o do normy. Nie my\u015bleli, rzecz jasna, w ten sam spos\u00f3b o swoich do\u015bwiadczeniach i u\u017cyciu bomby atomowej, ale jedno uczucie podzielali (troch\u0119 jak londy\u0144czycy, kt\u00f3rzy przetrwali bombardowania): osobliwego ducha podnios\u0142ej wsp\u00f3lnoty, dum\u0119 z tego, jak oni i ich wsp\u00f3\u0142towarzysze tragedii sprostali straszliwej pr\u00f3bie.\u201d

Hiroszima, John Hersey, Wydawnictwo Znak
\n\n\n\n

Jednymi z g\u0142\u00f3wnych bohater\u00f3w reporta\u017cu jest czw\u00f3rka jezuit\u00f3w, kt\u00f3rzy wed\u0142ug innych poda\u0144 byli w takim promieniu od epicentrum wybuchu, \u017ce powinni zgin\u0105\u0107 albo tu\u017c po wybuchu albo w bliskim temu czasie ze wzgl\u0119du na chorob\u0119 popromienn\u0105. Zakonnicy pomagali ofiarom i prze\u017cyli jeszcze kilkadziesi\u0105t lat od tych tragicznych wydarze\u0144. Tak\u017ce klasztor nie zosta\u0142 zr\u00f3wnany z ziemi\u0105. Mia\u0142o to miejsce w \u015awi\u0119to Przemienienia Pa\u0144skiego, co poczytywane jako znak, \u017ce Opatrzno\u015b\u0107 Bo\u017ca nad nimi czuwa\u0142a. O tym zdarzeniu mo\u017cna przeczyta\u0107 chocia\u017cby w artykule \"R\u00f3\u017ca\u0144cowy cud\" opublikowanym na \u0142amach Naszego Dziennika.

\n\n\n\n

Wydanie New Yorkera w pe\u0142ni po\u015bwi\u0119cone ponad stostronnicowemu reporta\u017cowi rozesz\u0142o si\u0119 w ca\u0142o\u015bci w 300 tysi\u0105cach egzemplarzy w ci\u0105gu zaledwie kilku godzin. Problem z wykupieniem wielu egzemplarzy mia\u0142 sam Albert Einstein, kt\u00f3ry chcia\u0142 1000 egzemplarzy aby rozes\u0142a\u0107 je dalej do ludzi zainteresowanych tematem. Dla genialnego fizyka by\u0142 to zarazem tekst prze\u0142omowy, jak i pokazuj\u0105cy najgorszy koszmar naukowca - wykorzystanie wynalazku do destrukcji na niespotykan\u0105 skal\u0119. Niejeden z uczestnik\u00f3w Projektu Manhattan pod jego wp\u0142ywem poczu\u0142 pewien wstyd i wspomnia\u0142 rado\u015b\u0107 z udanej w lipcu 1945 r. pr\u00f3by Trinity. Nic dziwnego, \u017ce ten reporta\u017c zosta\u0142 uznany za najwa\u017cniejszy w ca\u0142ym XX wieku. Przedstawi\u0142 on zwyci\u0119zcom los, kt\u00f3ry zgotowali przegranym, kt\u00f3ry by\u0142 nieproporcjonalny wzgl\u0119dem tego co mo\u017cna by\u0142o zrobi\u0107 aby wojn\u0119 wygra\u0107. Mia\u0142 z pewno\u015bci\u0105 niebagatelny wp\u0142yw na to aby pa\u0144stwa powstrzymywa\u0142y si\u0119 od ponownego u\u017cycia tej broni wobec swoich przeciwnik\u00f3w. A warto wspomnie\u0107, \u017ce pierwsze lata po tym zdarzeniu i zwi\u0105zany z nim wy\u015bcig zbroje\u0144 mocno przesun\u0119\u0142y granice tego co mo\u017ce zrobi\u0107 tego typu bomba. Do\u015b\u0107 szybko nasz rodak S. Ulam, kt\u00f3ry uczestniczy\u0142 w Projekcie Manhattan, sta\u0142 si\u0119 wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0105 ameryka\u0144skiej bomby termoj\u0105drowej a nieco ponad 16 lat po Hiroszimie ZSRR zdetonowa\u0142 car-bomb\u0119 o mocy 3000 razy wi\u0119kszej ni\u017c Little Boy (50 megaton). Cz\u0119sto w kontek\u015bcie rozwoju AI u\u017cywa si\u0119 symboliki por\u00f3wnuj\u0105cej ten wynalazek do bomby atomowej. Zobaczmy jak szybko r\u00f3\u017cne mocarstwa same stworzy\u0142y swoje w\u0142asne modele bomb nuklearnych i jak szybko po tysi\u0105ckro\u0107 ulepszy\u0142y pierwowzory Trinity, Little Boy czy Fat Mana. Nauka i spektakularne odkrycia mimo cz\u0119stej otoczki wielkiej tajemnicy, patent\u00f3w, relatywnie do\u015b\u0107 szybko s\u0105 w stanie by\u0107 rozwijane przez tych, kt\u00f3rzy wcale ich nie odkryli.

\n\n\n\n

Co ciekawe miastem partnerskim Hiroszimy jest wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie belgijskie Yypres. 30 lat wcze\u015bniej r\u00f3wnie\u017c i ten zachodnioeuropejski o\u015brodek miejski do\u015bwiadczy\u0142 ataku zwi\u0105zanego z u\u017cyciem broni b\u0119d\u0105cej wytworem dzia\u0142alno\u015bci naukowej XX wieku. To tam podczas I wojny \u015bwiatowej Niemcy u\u017cyli pierwszy raz broni chemicznej. Wida\u0107 tu pewne podobie\u0144stwa. \u015arodki, kt\u00f3re nigdy nie powinny by\u0107 u\u017cyte a kt\u00f3re w bestialski spos\u00f3b zamordowa\u0142y dziesi\u0105tki a nawet setki tysi\u0119cy ludzi.

\n\n\n\n

Na szcz\u0119\u015bcie jedynym zastosowaniem broni j\u0105drowej przez te wszystkie lata by\u0142a funkcja perswazyjna - odstraszaj\u0105ca albo zastraszaj\u0105ca w zale\u017cno\u015bci od tego kto by\u0142 jej posiadaczem. Nie licz\u0105c tych nielicznych hibakusha, kt\u00f3rzy zgin\u0119li albo ulegli chorobie popromiennej b\u0119d\u0105c w jakim\u015b promieniu od miejsc, w kt\u00f3rych mocarstwa testowa\u0142y swoje \u0142adunki nuklearne.

\n\n\n\n

Hekatomba w postaci 200 tysi\u0119cy japo\u0144skich \u017cy\u0107 wprowadzi\u0142a \u0142ad mi\u0119dzynarodowy, w kt\u00f3rym przesz\u0142o nam \u017cy\u0107 przez kolejne 80 lat bez globalnych konflikt\u00f3w zbrojnych. Kilka pokole\u0144 wychowanych w trwaj\u0105cej 8 dekad erze atomowej, z kt\u00f3rych zaledwie ok. 1% populacji by\u0142a \u015bwiadoma w czasach, w kt\u00f3rych tego typu broni nie znano. O jak d\u0142ugim czasookresie m\u00f3wimy \u015bwiadczy fakt, \u017ce gdyby od roku 1945 odj\u0105\u0107 te same 80 lat, to by\u015bmy si\u0119 znale\u017ali w roku ko\u0144ca wojny secesyjnej, zab\u00f3jstwa Abrahama Lincolna, rok po Powstaniu Styczniowym i uw\u0142aszczeniu ch\u0142op\u00f3w w zaborze rosyjskim. Dwa lata przed urodzinami J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego, Marii Sk\u0142odowskiej-Curie, kardyna\u0142a Adama Stefana Sapiehy, W\u0142adys\u0142awa Reymonta, Leona Petra\u017cyckiego, Ignacego Mo\u015bcickiego. Pokazuje to jak odleg\u0142y jest w praktyce rok ko\u0144ca II wojny \u015bwiatowej i dw\u00f3ch wybuch\u00f3w atomowych, kt\u00f3re pozbawi\u0142y \u017cycie setki tysi\u0119cy os\u00f3b a kt\u00f3re na zawsze zmieni\u0142y \u015bwiat.

\n\n\n\n

Na l\u0119k przed wojn\u0105 atomow\u0105 zwraca\u0142 uwag\u0119 tak\u017ce w swoich encyklikach \u015bw. Jan Pawe\u0142 II.

\n\n\n\n

\u201eNad ca\u0142ym wreszcie \u015bwiatem zawis\u0142a gro\u017aba wojny atomowej, kt\u00f3ra mo\u017ce doprowadzi\u0107 do zag\u0142ady ludzko\u015bci. Nauka, u\u017cyta do cel\u00f3w militarnych, oddaje w r\u0119ce nienawi\u015bci, podsycanej przez ideologie, narz\u0119dzie rozstrzygaj\u0105ce. Ale wojna mo\u017ce prowadzi\u0107 nie do zwyci\u0119stwa jednych i przegranej drugich, lecz do samob\u00f3jstwa ludzko\u015bci. Nale\u017cy wi\u0119c odrzuci\u0107 wiod\u0105c\u0105 do niej logik\u0119 oraz sam\u0105 koncepcj\u0119, wed\u0142ug kt\u00f3rej walka zmierzaj\u0105ca do zniszczenia przeciwnika, sprzeczno\u015b\u0107 interes\u00f3w i wojna to czynniki rozwoju i post\u0119pu historii. \u015awiadome odrzucenie tej koncepcji niezawodnie prowadzi do za\u0142amania si\u0119 zar\u00f3wno logiki \u201ewojny totalnej\u201d, jak i logiki \u201ewalki klas\u201d\u201d

Jan Pawe\u0142 II, ENCYKLIKA CENTESIMUS ANNUS, 1 maja 1991 r. [w:] ENCYKLIKI OJCA \u015aWi\u0118TEGO \u015aW. JANA PAW\u0141A II, DOM WYDAWNICZY RAFAEL
\n\n\n\n

Wydarzenia z Hiroshimy ukazuj\u0105 nam jak r\u00f3\u017cna jest perspektywa, z kt\u00f3rej patrzymy na pewne zdarzenia. Jak zarazem s\u0105 bliskie nam tragedie i te dalekie. I wcale nie chodzi o sam\u0105 odleg\u0142o\u015b\u0107 geograficzn\u0105, bo potrafimy wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie prze\u017cywa\u0107 dramaty ludzkie odleg\u0142e o tysi\u0105ce kilometr\u00f3w w podobnych kr\u0119gach kulturowych nawet gdy sami mierzymy si\u0119 z trudno\u015bciami.

\n\n\n\n

\u201eW drugiej po\u0142owie lat 70. XX wieku we W\u0142oszech wpad\u0142o do studni ma\u0142e dziecko. Ekipa ratunkowa nie mog\u0142a go wyci\u0105gn\u0105\u0107, wi\u0119c tkwi\u0142o na dnie studni, p\u0142acz\u0105c bezradnie. Oczywi\u015bcie jego losem \u017cyli wszyscy W\u0142osi (\u2026) W tym samym czasie w Libanie trwa\u0142a wojna domowa przerywana chwilowymi rozejmami. W\u015br\u00f3d bitewnej wrzawy Liba\u0144czycy r\u00f3wnie\u017c \u015bledzili losy tego dziecka. Dziecka we W\u0142oszech. Kilka kilometr\u00f3w od nich umierali ludzie, ich rodak\u00f3w zabija\u0142y bomby samochodowe, ale mieszka\u0144cy chrze\u015bcija\u0144skiej dzielnicy Bejrutu byli \u017cywo zainteresowani tym, co si\u0119 dzieje z dzieckiem, kt\u00f3re wpad\u0142o do studni we W\u0142oszech\u201d

Nassim Nicholas Taleb, \u201cCzarny \u0142ab\u0119d\u017a. Jak nieprzewidywalne zdarzenia rz\u0105dz\u0105 naszym \u017cyciem\u201d, WYDAWNICTWO ZYSK I S-KA
\n\n\n\n

Jednak na los obywateli wrogiego pa\u0144stwa potrafimy patrze\u0107 w odhumanizowany spos\u00f3b. Wymazujemy z naszego umys\u0142u prawd\u0119, \u017ce poza tymi lud\u017ami bezpo\u015brednio zamieszanymi w dzia\u0142ania militarne, wojny nowo\u017cytne poch\u0142aniaj\u0105 niezliczon\u0105 liczb\u0119 niewinnych cywil\u00f3w. Ludzi takich samych jak my, tylko urodzonych gdzie\u015b indziej i w innej kulturze wychowanych, ale tak samo kochaj\u0105cych swoich bliskich. Ci\u0119\u017cko jest przej\u015b\u0107 nad porz\u0105dkiem dziennym gdy si\u0119 my\u015bli o gin\u0105cych ma\u0142ych dzieciach czy dzieciach trac\u0105cych swoich rodzic\u00f3w. I w\u015br\u00f3d nas mo\u017cemy znale\u017a\u0107 ludzi podobnych do bohater\u00f3w reporta\u017cu Herseya: pastora Tanimoto, ojca Kleinsgore, panny Sasaki, lekarzy Sasakiego i Fujii czy ubogiej wdowy matki trojga dzieci pani Nakamury. Nie oznacza to jednak, \u017ce jako Polska nie powinni\u015bmy by\u0107 zainteresowani wej\u015bciem w posiadanie tego typu broni. Niestety naiwno\u015bci\u0105 by\u0142aby wiara, \u017ce je\u017celi z niej kto\u015b dobrowolnie zrezygnuje, to \u017ce inni jej mie\u0107 nie b\u0119d\u0105. Dzi\u015b tego typu bro\u0144 jest polis\u0105 ubezpieczeniow\u0105 w postaci odstraszania. Musimy tak\u017ce jako cywilizacja przekazywa\u0107 kolejnym pokoleniom relacj\u0119 z tego jakie skutki niesie pocisk nuklearny. Reporta\u017ce Herseya powinny znale\u017a\u0107 si\u0119 w kanonie szkolnych lektur. Zamiast np. \u201eOpowie\u015bci z Narnii\u201d, bo to nie jaka\u015b tam fikcja literacka a literatura faktu, swoisty testament dla kolejnych pokole\u0144.

\n\n\n\n

A Hiroszima i Nagasaki? Wycie\u0144czona Europa 3 miesi\u0105ce wcze\u015bniej odetchn\u0119\u0142a po kapitulacji III Rzeszy. Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce najwi\u0119ksza z tragedii ju\u017c przesz\u0142a do historii. Wojna w\u0142a\u015bciwie dobieg\u0142a ko\u0144ca, pozosta\u0142a potyczka USA z Japoni\u0105. \u015awiat zapewne spodziewa\u0142 si\u0119, \u017ce po ujrzeniu tak wielkiego okrucie\u0144stwa i bestialstwa jakie przynios\u0142a II wojna \u015bwiatowa nie zobaczy ju\u017c w jej kontek\u015bcie nic bardziej przera\u017caj\u0105cego. Czy w tych okoliczno\u015bciach trzeba by\u0142o spuszcza\u0107 to dzie\u0142o zniszczenia na dwa japo\u0144skie miasta? Czy trzeba by\u0142o wybiera\u0107 miasta, kt\u00f3re nie by\u0142y w znacznym stopniu zniszczone dzia\u0142aniami wojennymi aby pokaza\u0107 pot\u0119g\u0119 nowej broni i nowego \u015bwiatowego hegemona? Umyka nam, \u017ce decyzj\u0119 o jej u\u017cyciu podj\u0105\u0142 jeden z tych nielicznych Prezydent\u00f3w USA, kt\u00f3rego mandat nie pochodzi\u0142 z demokratycznych wybor\u00f3w. Decydent, kt\u00f3ry w\u0142adz\u0119 obj\u0105\u0142 raptem 116 dni przed lotem \u201eEnola Gay\u201d i kt\u00f3ry dopiero kilka dni po obj\u0119ciu w\u0142adzy dowiedzia\u0142 si\u0119 o tej przera\u017aliwej broni. Dlaczego zachwycaj\u0105c si\u0119 geniuszem naukowc\u00f3w z projektu Manhattan kierowanym przez Roberta Oppenheimera jednocze\u015bnie nie przechodzi nam przez gard\u0142o, \u017ce to wszystko by\u0142o zbrodni\u0105 przeciwko ludzko\u015bci? A mo\u017ce po prostu nasz \u015bwiat zbudowali\u015bmy w ten spos\u00f3b, \u017ce niemo\u017cno\u015bci\u0105 zawsze pozostanie oskar\u017cenie zwyci\u0119zc\u00f3w o tego typu zbrodni\u0119?

\n\n\n\n

(Ilustracja pogl\u0105dowa wygenerowana przy u\u017cyciu Copilot)

\n", "text": "\nDzi\u015b 6 sierpnia 2025 r. W Polsce jest to dzie\u0144 zaprzysi\u0119\u017cenia Karola Nawrockiego na Prezydenta RP. W kalendarzu liturgicznym, na ca\u0142ym \u015bwiecie, obchodzimy \u015awi\u0119to Przemienienia Pa\u0144skiego na pami\u0105tk\u0119 ukazania 12 Aposto\u0142om na g\u00f3rze Tabor swojego boskiego oblicza przez Jezusa. Data ta ma jednak jeszcze inn\u0105 szczeg\u00f3lnie wa\u017cn\u0105 wymow\u0119, w szczeg\u00f3lno\u015bci dla ludzi \u017cyj\u0105cych w XX i XXI wieku.\n\n\n\n\n\n\n\nDok\u0142adnie 80 lat temu z samolotu \u201eEnola Gay\u201d (nazwanego imieniem matki pilota P. Tibbetsa) zrzucony zosta\u0142 \u201eLittle Boy\u201d. Cho\u0107 sam przydomek brzmi zupe\u0142nie niewinnie, to mowa o najwi\u0119kszym pod wzgl\u0119dem liczby ofiar bestialskim mordercy w historii \u015bwiata. Wa\u017c\u0105ca 4 tony bomba uranowa wybuch\u0142a p\u00f3\u0142 kilometra nad Hiroszim\u0105 dok\u0142adnie 6 sierpnia 1945 r. o godzinie 8:16:02. \u201eCh\u0142opczyk\u201d by\u0142 \u0142adunkiem o mocy bliskiej 15 tysi\u0105com ton trotylu, sile 2000 razy wi\u0119kszej ni\u017c najwi\u0119ksza dotychczas zdetonowana bomba. Skumulowana liczba ofiar w 275-tysi\u0119cznej Hiroszimie oraz Nagasaki mo\u017ce by\u0107 podobnej wielko\u015bci co liczba os\u00f3b, kt\u00f3re straci\u0142y \u017cycie przez tsunami wywo\u0142ane trz\u0119sieniem ziemi na Oceanie Indyjskim, kt\u00f3re w \u015bwi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia w 2004 roku poch\u0142on\u0119\u0142o \u0142\u0105cznie ok. 230 tysi\u0119cy os\u00f3b. O Enoli Gay napisano jedn\u0105 z piosenek, kt\u00f3rej linia melodyczna nie wskazuje na kryj\u0105cy si\u0119 dramat zwi\u0105zany z jej lotem. Jej tekst jednak wskazuje, \u017ce autor pow\u0105tpiewa w dum\u0119 z tego wydarzenia. I s\u0142usznie\u2026\n\n\n\n\n\n\n\nNawet ksi\u0105\u017ckowy Don Corleone w \u201eOjcu Chrzestnym\u201d Mario Puzo dystansowa\u0142 si\u0119 od zbrodni i niegodziwo\u015bci, kt\u00f3re pope\u0142ni\u0142 w imi\u0119 jakiego\u015b wy\u017cszego celu.\n\n\n\n\"S\u0105 rzeczy, kt\u00f3re trzeba zrobi\u0107, i robi si\u0119 je, ale nigdy o nich nie m\u00f3wi. Nie pr\u00f3buje si\u0119 ich usprawiedliwia\u0107. S\u0105 nie do usprawiedliwienia.\"OJCIEC CHRZESTNY, MARIO PUZO\n\n\n\nTo zupe\u0142nie naturalne, \u017ce sumienia cywilizacji Zachodu chcia\u0142yby pami\u0119ta\u0107 tylko o trzech bohaterach tamtego poranka. Herosach zrodzonych dopiero w pierwszej po\u0142owie XX wieku:\n\n\n\n\nsamolocie - pierwszy lot samolotem w dziejach ludzko\u015bci to rok 1903 i bracia Wright,\n\n\n\nbombie atomowej i jej tw\u00f3rcach - \u015bwie\u017cym wynalazku, bo pierwszy raz u\u017cytej na ameryka\u0144skiej pustyni w te\u015bcie Trinity w lipcu 1945 r. a tworzonej w projekcie Manhattan w latach 1942-1945,\n\n\n\npilocie samolotu - urodzonym w 1915 roku Paulu Tibbetsie, synu Enoli Gay Tibbets.\n\n\n\n\nWbrew temu John Hersey, dziennikarz New Yorkera, \u0142ami\u0105c pewne tabu, postanowi\u0142 napisa\u0107 reporta\u017c, kt\u00f3ry ukaza\u0142 si\u0119 31 sierpnia 1946 zajmuj\u0105c ca\u0142\u0105 obj\u0119to\u015b\u0107 New Yorkera. Jego dzie\u0142o w j\u0119zyku polskim ukaza\u0142o si\u0119 w lipcu br. nak\u0142adem wydawnictwa Znak w formie ksi\u0105\u017cki wraz z pos\u0142owiem opublikowanym w New Yorkerze w lipcu 1985 r.. W\u0142a\u015bciwie te dwie cz\u0119\u015bci wydaj\u0105 si\u0119 naturalnie wype\u0142nia\u0107 jedn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107, spinaj\u0105 te\u017c klamr\u0105 zawodowe \u017cycie dziennikarza od jego pocz\u0105tk\u00f3w po ostatki dzia\u0142alno\u015bci. Powr\u00f3t dziennikarza po 4 dekadach na miejsce masakry i przedstawienie los\u00f3w bohater\u00f3w przez czas, kt\u00f3ry up\u0142yn\u0105\u0142 od napisania reporta\u017cu idealnie zamyka w klamr\u0119 opowiedzian\u0105 przez niego histori\u0119.\n\n\n\nHerseya interesowali wy\u0142\u0105cznie ludzie, mieszka\u0144cy Hiroszimy i ich losy tego poranka a tak\u017ce w dniach po nim nast\u0119puj\u0105cych. To ich perspektyw\u0119 postanowi\u0142 ukaza\u0107. Tekst jest palet\u0105 obrazu przeplatanych martwych ludzkich cia\u0142 lez\u0105cych obok \u017cywych strasznie poranionych ludzi od wszelkiej ma\u015bci poparze\u0144 i ska\u017cenia radioaktywnego, chwil bezinteresownej \u017cyczliwo\u015bci zwyk\u0142ych ludzi oraz automatyzmu i pracy bez przerwy lekarzy, kt\u00f3rzy musieli wybiera\u0107 komu da si\u0119 jeszcze pom\u00f3c a komu trzeba tej pomocy odm\u00f3wi\u0107 bo czekaj\u0105 nast\u0119pni, kt\u00f3rzy maj\u0105 wi\u0119ksze szanse na prze\u017cycie. To tak\u017ce ilustracja pracy ratunkowej ponad si\u0142y, przy kt\u00f3rej cz\u0142owiek ju\u017c dawno uleg\u0142by wyczerpaniu gdyby nie adrenalina. To wspomnienie umierania w ciszy i z godno\u015bci\u0105. W\u0119dr\u00f3wki do miejsca na mapie, w kt\u00f3rym znajdowa\u0142 si\u0119 park przy akwenie wodnym, kt\u00f3re mia\u0142y by\u0107 oaz\u0105 dla ratunku i \u017cyciodajnej wody, kt\u00f3rej pragn\u0119li a kt\u00f3ra okaza\u0142a si\u0119 ska\u017cona i odbiera\u0142a \u017cycia. To tak\u017ce historia splot\u00f3w okoliczno\u015bci, w kt\u00f3rych konkretne osoby o 8:15 nie by\u0142y w miejscu, w kt\u00f3rym zazwyczaj o tej porze przebywa\u0142y i dzi\u0119ki temu zachowa\u0142y swoje \u017cycia. Przestroga, \u017ce atak wroga mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 po odwo\u0142aniu alarmu bombowego. Historia trudno goj\u0105cych si\u0119 ran, d\u0142ugotrwa\u0142ych gor\u0105czek, strat dobytku \u017cycia a tak\u017ce wiary, \u017ce ponosi si\u0119 cierpienie za w\u0142adc\u0119. Historia uwiecznienia, przez zjawiska zachodz\u0105ce podczas wybuchu, cieni ostatnich chwil \u017cycia ofiar na kamieniach ruin.\n\n\n\nZ perspektywy drugiego reporta\u017cu wida\u0107 jaki by\u0142 los hibakusha przez ich pozosta\u0142\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 \u017cycia. Przez pierwsz\u0105 dekad\u0119 rodzimi politycy i opinia publiczna nie przejawiali zainteresowania ofiarami, kt\u00f3re prze\u017cy\u0142y. A te odczuwa\u0142y d\u0142ugotrwa\u0142e skutki zdrowotne i tak\u017ce du\u017co szybciej si\u0119 przem\u0119cza\u0142y, co dyskryminowa\u0142o je na rynku pracy. Wiele w tamtejszej debacie publicznej zmieni\u0142a pr\u00f3ba ameryka\u0144skiej bomby wodorowej na atolu bikini, kt\u00f3ra doprowadzi\u0142a do ska\u017cenia japo\u0144skich rybak\u00f3w w 1954. Reporta\u017c pokazuje tak\u017ce, \u017ce jeden z hiroszimskich lekarzy potrafi\u0142 si\u0119 przyja\u017ani\u0107 z Amerykanami, japo\u0144ski pastor za\u015b wsp\u00f3lnie z ameryka\u0144skim koleg\u0105 potrafi\u0142 podj\u0105\u0107 dzia\u0142ania aktywistyczne na rzecz zapobie\u017cenia podobnej tragedii. Niemiecki zakonnik za\u015b zdecydowa\u0142 si\u0119 na przyj\u0119cie japo\u0144skiego obywatelstwa z poczuciem, \u017ce bardziej przynale\u017cy do hibakusha a nie japo\u0144skiego Narodu.\n\n\n\n\u201eW rok po zrzuceniu bomby panna Sasaki by\u0142a kalek\u0105, pani Nakamura \u017cy\u0142a w n\u0119dzy, ojciec Kleinsorge wr\u00f3ci\u0142 do szpitala, doktor Sasaki nie potrafi\u0142 pracowa\u0107 tak jak niegdy\u015b, doktor Fujii utraci\u0142 licz\u0105cy trzydzie\u015bci pomieszcze\u0144 szpital, na kt\u00f3ry odk\u0142ada\u0142 wiele lat, i nie mia\u0142 szans na jego odbudow\u0119, ko\u015bci\u00f3\u0142 wielebnego Tanimoto le\u017ca\u0142 w gruzach, a jego samego opu\u015bci\u0142a dawna, niezwyk\u0142a witalno\u015b\u0107. \u017bycie tych sze\u015bciorga ludzi, kt\u00f3rzy uchodzili za szcz\u0119\u015bliwych mieszka\u0144c\u00f3w Hiroszimy, nigdy ju\u017c nie wr\u00f3ci\u0142o do normy. Nie my\u015bleli, rzecz jasna, w ten sam spos\u00f3b o swoich do\u015bwiadczeniach i u\u017cyciu bomby atomowej, ale jedno uczucie podzielali (troch\u0119 jak londy\u0144czycy, kt\u00f3rzy przetrwali bombardowania): osobliwego ducha podnios\u0142ej wsp\u00f3lnoty, dum\u0119 z tego, jak oni i ich wsp\u00f3\u0142towarzysze tragedii sprostali straszliwej pr\u00f3bie.\u201dHiroszima, John Hersey, Wydawnictwo Znak\n\n\n\nJednymi z g\u0142\u00f3wnych bohater\u00f3w reporta\u017cu jest czw\u00f3rka jezuit\u00f3w, kt\u00f3rzy wed\u0142ug innych poda\u0144 byli w takim promieniu od epicentrum wybuchu, \u017ce powinni zgin\u0105\u0107 albo tu\u017c po wybuchu albo w bliskim temu czasie ze wzgl\u0119du na chorob\u0119 popromienn\u0105. Zakonnicy pomagali ofiarom i prze\u017cyli jeszcze kilkadziesi\u0105t lat od tych tragicznych wydarze\u0144. Tak\u017ce klasztor nie zosta\u0142 zr\u00f3wnany z ziemi\u0105. Mia\u0142o to miejsce w \u015awi\u0119to Przemienienia Pa\u0144skiego, co poczytywane jako znak, \u017ce Opatrzno\u015b\u0107 Bo\u017ca nad nimi czuwa\u0142a. O tym zdarzeniu mo\u017cna przeczyta\u0107 chocia\u017cby w artykule \"R\u00f3\u017ca\u0144cowy cud\" opublikowanym na \u0142amach Naszego Dziennika.\n\n\n\nWydanie New Yorkera w pe\u0142ni po\u015bwi\u0119cone ponad stostronnicowemu reporta\u017cowi rozesz\u0142o si\u0119 w ca\u0142o\u015bci w 300 tysi\u0105cach egzemplarzy w ci\u0105gu zaledwie kilku godzin. Problem z wykupieniem wielu egzemplarzy mia\u0142 sam Albert Einstein, kt\u00f3ry chcia\u0142 1000 egzemplarzy aby rozes\u0142a\u0107 je dalej do ludzi zainteresowanych tematem. Dla genialnego fizyka by\u0142 to zarazem tekst prze\u0142omowy, jak i pokazuj\u0105cy najgorszy koszmar naukowca - wykorzystanie wynalazku do destrukcji na niespotykan\u0105 skal\u0119. Niejeden z uczestnik\u00f3w Projektu Manhattan pod jego wp\u0142ywem poczu\u0142 pewien wstyd i wspomnia\u0142 rado\u015b\u0107 z udanej w lipcu 1945 r. pr\u00f3by Trinity. Nic dziwnego, \u017ce ten reporta\u017c zosta\u0142 uznany za najwa\u017cniejszy w ca\u0142ym XX wieku. Przedstawi\u0142 on zwyci\u0119zcom los, kt\u00f3ry zgotowali przegranym, kt\u00f3ry by\u0142 nieproporcjonalny wzgl\u0119dem tego co mo\u017cna by\u0142o zrobi\u0107 aby wojn\u0119 wygra\u0107. Mia\u0142 z pewno\u015bci\u0105 niebagatelny wp\u0142yw na to aby pa\u0144stwa powstrzymywa\u0142y si\u0119 od ponownego u\u017cycia tej broni wobec swoich przeciwnik\u00f3w. A warto wspomnie\u0107, \u017ce pierwsze lata po tym zdarzeniu i zwi\u0105zany z nim wy\u015bcig zbroje\u0144 mocno przesun\u0119\u0142y granice tego co mo\u017ce zrobi\u0107 tego typu bomba. Do\u015b\u0107 szybko nasz rodak S. Ulam, kt\u00f3ry uczestniczy\u0142 w Projekcie Manhattan, sta\u0142 si\u0119 wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rc\u0105 ameryka\u0144skiej bomby termoj\u0105drowej a nieco ponad 16 lat po Hiroszimie ZSRR zdetonowa\u0142 car-bomb\u0119 o mocy 3000 razy wi\u0119kszej ni\u017c Little Boy (50 megaton). Cz\u0119sto w kontek\u015bcie rozwoju AI u\u017cywa si\u0119 symboliki por\u00f3wnuj\u0105cej ten wynalazek do bomby atomowej. Zobaczmy jak szybko r\u00f3\u017cne mocarstwa same stworzy\u0142y swoje w\u0142asne modele bomb nuklearnych i jak szybko po tysi\u0105ckro\u0107 ulepszy\u0142y pierwowzory Trinity, Little Boy czy Fat Mana. Nauka i spektakularne odkrycia mimo cz\u0119stej otoczki wielkiej tajemnicy, patent\u00f3w, relatywnie do\u015b\u0107 szybko s\u0105 w stanie by\u0107 rozwijane przez tych, kt\u00f3rzy wcale ich nie odkryli.\n\n\n\nCo ciekawe miastem partnerskim Hiroszimy jest wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie belgijskie Yypres. 30 lat wcze\u015bniej r\u00f3wnie\u017c i ten zachodnioeuropejski o\u015brodek miejski do\u015bwiadczy\u0142 ataku zwi\u0105zanego z u\u017cyciem broni b\u0119d\u0105cej wytworem dzia\u0142alno\u015bci naukowej XX wieku. To tam podczas I wojny \u015bwiatowej Niemcy u\u017cyli pierwszy raz broni chemicznej. Wida\u0107 tu pewne podobie\u0144stwa. \u015arodki, kt\u00f3re nigdy nie powinny by\u0107 u\u017cyte a kt\u00f3re w bestialski spos\u00f3b zamordowa\u0142y dziesi\u0105tki a nawet setki tysi\u0119cy ludzi.\n\n\n\nNa szcz\u0119\u015bcie jedynym zastosowaniem broni j\u0105drowej przez te wszystkie lata by\u0142a funkcja perswazyjna - odstraszaj\u0105ca albo zastraszaj\u0105ca w zale\u017cno\u015bci od tego kto by\u0142 jej posiadaczem. Nie licz\u0105c tych nielicznych hibakusha, kt\u00f3rzy zgin\u0119li albo ulegli chorobie popromiennej b\u0119d\u0105c w jakim\u015b promieniu od miejsc, w kt\u00f3rych mocarstwa testowa\u0142y swoje \u0142adunki nuklearne. \n\n\n\nHekatomba w postaci 200 tysi\u0119cy japo\u0144skich \u017cy\u0107 wprowadzi\u0142a \u0142ad mi\u0119dzynarodowy, w kt\u00f3rym przesz\u0142o nam \u017cy\u0107 przez kolejne 80 lat bez globalnych konflikt\u00f3w zbrojnych. Kilka pokole\u0144 wychowanych w trwaj\u0105cej 8 dekad erze atomowej, z kt\u00f3rych zaledwie ok. 1% populacji by\u0142a \u015bwiadoma w czasach, w kt\u00f3rych tego typu broni nie znano. O jak d\u0142ugim czasookresie m\u00f3wimy \u015bwiadczy fakt, \u017ce gdyby od roku 1945 odj\u0105\u0107 te same 80 lat, to by\u015bmy si\u0119 znale\u017ali w roku ko\u0144ca wojny secesyjnej, zab\u00f3jstwa Abrahama Lincolna, rok po Powstaniu Styczniowym i uw\u0142aszczeniu ch\u0142op\u00f3w w zaborze rosyjskim. Dwa lata przed urodzinami J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego, Marii Sk\u0142odowskiej-Curie, kardyna\u0142a Adama Stefana Sapiehy, W\u0142adys\u0142awa Reymonta, Leona Petra\u017cyckiego, Ignacego Mo\u015bcickiego. Pokazuje to jak odleg\u0142y jest w praktyce rok ko\u0144ca II wojny \u015bwiatowej i dw\u00f3ch wybuch\u00f3w atomowych, kt\u00f3re pozbawi\u0142y \u017cycie setki tysi\u0119cy os\u00f3b a kt\u00f3re na zawsze zmieni\u0142y \u015bwiat.\n\n\n\nNa l\u0119k przed wojn\u0105 atomow\u0105 zwraca\u0142 uwag\u0119 tak\u017ce w swoich encyklikach \u015bw. Jan Pawe\u0142 II.\n\n\n\n\u201eNad ca\u0142ym wreszcie \u015bwiatem zawis\u0142a gro\u017aba wojny atomowej, kt\u00f3ra mo\u017ce doprowadzi\u0107 do zag\u0142ady ludzko\u015bci. Nauka, u\u017cyta do cel\u00f3w militarnych, oddaje w r\u0119ce nienawi\u015bci, podsycanej przez ideologie, narz\u0119dzie rozstrzygaj\u0105ce. Ale wojna mo\u017ce prowadzi\u0107 nie do zwyci\u0119stwa jednych i przegranej drugich, lecz do samob\u00f3jstwa ludzko\u015bci. Nale\u017cy wi\u0119c odrzuci\u0107 wiod\u0105c\u0105 do niej logik\u0119 oraz sam\u0105 koncepcj\u0119, wed\u0142ug kt\u00f3rej walka zmierzaj\u0105ca do zniszczenia przeciwnika, sprzeczno\u015b\u0107 interes\u00f3w i wojna to czynniki rozwoju i post\u0119pu historii. \u015awiadome odrzucenie tej koncepcji niezawodnie prowadzi do za\u0142amania si\u0119 zar\u00f3wno logiki \u201ewojny totalnej\u201d, jak i logiki \u201ewalki klas\u201d\u201dJan Pawe\u0142 II, ENCYKLIKA CENTESIMUS ANNUS, 1 maja 1991 r. [w:] ENCYKLIKI OJCA \u015aWi\u0118TEGO \u015aW. JANA PAW\u0141A II, DOM WYDAWNICZY RAFAEL\n\n\n\nWydarzenia z Hiroshimy ukazuj\u0105 nam jak r\u00f3\u017cna jest perspektywa, z kt\u00f3rej patrzymy na pewne zdarzenia. Jak zarazem s\u0105 bliskie nam tragedie i te dalekie. I wcale nie chodzi o sam\u0105 odleg\u0142o\u015b\u0107 geograficzn\u0105, bo potrafimy wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie prze\u017cywa\u0107 dramaty ludzkie odleg\u0142e o tysi\u0105ce kilometr\u00f3w w podobnych kr\u0119gach kulturowych nawet gdy sami mierzymy si\u0119 z trudno\u015bciami.\n\n\n\n\u201eW\u00a0drugiej po\u0142owie lat 70. XX wieku we W\u0142oszech wpad\u0142o do studni ma\u0142e dziecko. Ekipa ratunkowa nie mog\u0142a go wyci\u0105gn\u0105\u0107, wi\u0119c tkwi\u0142o na dnie studni, p\u0142acz\u0105c bezradnie. Oczywi\u015bcie jego losem \u017cyli wszyscy W\u0142osi (\u2026) W\u00a0tym samym czasie w\u00a0Libanie trwa\u0142a wojna domowa przerywana chwilowymi rozejmami. W\u015br\u00f3d bitewnej wrzawy Liba\u0144czycy r\u00f3wnie\u017c \u015bledzili losy tego dziecka. Dziecka we W\u0142oszech. Kilka kilometr\u00f3w od nich umierali ludzie, ich rodak\u00f3w zabija\u0142y bomby samochodowe, ale mieszka\u0144cy chrze\u015bcija\u0144skiej dzielnicy Bejrutu byli \u017cywo zainteresowani tym, co si\u0119 dzieje z\u00a0dzieckiem, kt\u00f3re wpad\u0142o do studni we W\u0142oszech\u201dNassim Nicholas Taleb, \u201cCzarny \u0142ab\u0119d\u017a. Jak nieprzewidywalne zdarzenia rz\u0105dz\u0105 naszym \u017cyciem\u201d, WYDAWNICTWO ZYSK I S-KA\n\n\n\nJednak na los obywateli wrogiego pa\u0144stwa potrafimy patrze\u0107 w odhumanizowany spos\u00f3b. Wymazujemy z naszego umys\u0142u prawd\u0119, \u017ce poza tymi lud\u017ami bezpo\u015brednio zamieszanymi w dzia\u0142ania militarne, wojny nowo\u017cytne poch\u0142aniaj\u0105 niezliczon\u0105 liczb\u0119 niewinnych cywil\u00f3w. Ludzi takich samych jak my, tylko urodzonych gdzie\u015b indziej i w innej kulturze wychowanych, ale tak samo kochaj\u0105cych swoich bliskich. Ci\u0119\u017cko jest przej\u015b\u0107 nad porz\u0105dkiem dziennym gdy si\u0119 my\u015bli o gin\u0105cych ma\u0142ych dzieciach czy dzieciach trac\u0105cych swoich rodzic\u00f3w. I w\u015br\u00f3d nas mo\u017cemy znale\u017a\u0107 ludzi podobnych do bohater\u00f3w reporta\u017cu Herseya: pastora Tanimoto, ojca Kleinsgore, panny Sasaki, lekarzy Sasakiego i Fujii czy ubogiej wdowy matki trojga dzieci pani Nakamury. Nie oznacza to jednak, \u017ce jako Polska nie powinni\u015bmy by\u0107 zainteresowani wej\u015bciem w posiadanie tego typu broni. Niestety naiwno\u015bci\u0105 by\u0142aby wiara, \u017ce je\u017celi z niej kto\u015b dobrowolnie zrezygnuje, to \u017ce inni jej mie\u0107 nie b\u0119d\u0105. Dzi\u015b tego typu bro\u0144 jest polis\u0105 ubezpieczeniow\u0105 w postaci odstraszania. Musimy tak\u017ce jako cywilizacja przekazywa\u0107 kolejnym pokoleniom relacj\u0119 z tego jakie skutki niesie pocisk nuklearny. Reporta\u017ce Herseya powinny znale\u017a\u0107 si\u0119 w kanonie szkolnych lektur. Zamiast np. \u201eOpowie\u015bci z Narnii\u201d, bo to nie jaka\u015b tam fikcja literacka a literatura faktu, swoisty testament dla kolejnych pokole\u0144.\n\n\n\nA Hiroszima i Nagasaki? Wycie\u0144czona Europa 3 miesi\u0105ce wcze\u015bniej odetchn\u0119\u0142a po kapitulacji III Rzeszy. Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce najwi\u0119ksza z tragedii ju\u017c przesz\u0142a do historii. Wojna w\u0142a\u015bciwie dobieg\u0142a ko\u0144ca, pozosta\u0142a potyczka USA z Japoni\u0105. \u015awiat zapewne spodziewa\u0142 si\u0119, \u017ce po ujrzeniu tak wielkiego okrucie\u0144stwa i bestialstwa jakie przynios\u0142a II wojna \u015bwiatowa nie zobaczy ju\u017c w jej kontek\u015bcie nic bardziej przera\u017caj\u0105cego. Czy w tych okoliczno\u015bciach trzeba by\u0142o spuszcza\u0107 to dzie\u0142o zniszczenia na dwa japo\u0144skie miasta? Czy trzeba by\u0142o wybiera\u0107 miasta, kt\u00f3re nie by\u0142y w znacznym stopniu zniszczone dzia\u0142aniami wojennymi aby pokaza\u0107 pot\u0119g\u0119 nowej broni i nowego \u015bwiatowego hegemona? Umyka nam, \u017ce decyzj\u0119 o jej u\u017cyciu podj\u0105\u0142 jeden z tych nielicznych Prezydent\u00f3w USA, kt\u00f3rego mandat nie pochodzi\u0142 z demokratycznych wybor\u00f3w. Decydent, kt\u00f3ry w\u0142adz\u0119 obj\u0105\u0142 raptem 116 dni przed lotem \u201eEnola Gay\u201d i kt\u00f3ry dopiero kilka dni po obj\u0119ciu w\u0142adzy dowiedzia\u0142 si\u0119 o tej przera\u017aliwej broni. Dlaczego zachwycaj\u0105c si\u0119 geniuszem naukowc\u00f3w z projektu Manhattan kierowanym przez Roberta Oppenheimera jednocze\u015bnie nie przechodzi nam przez gard\u0142o, \u017ce to wszystko by\u0142o zbrodni\u0105 przeciwko ludzko\u015bci? A mo\u017ce po prostu nasz \u015bwiat zbudowali\u015bmy w ten spos\u00f3b, \u017ce niemo\u017cno\u015bci\u0105 zawsze pozostanie oskar\u017cenie zwyci\u0119zc\u00f3w o tego typu zbrodni\u0119?\n\n\n\n(Ilustracja pogl\u0105dowa wygenerowana przy u\u017cyciu Copilot)\n", "published_at": "2025-08-05T22:21:35+00:00", "modified_at": "2026-10-25T22:50:25.398325+00:00", "cover_url": "https://kacper-pawlowski.pl/media/6a9d772469b9165c69aac96d3d2b2e629f6b1ebd3ef81888b3ecdc491cb4c8c9.jpg"}, {"kind": "post", "path": "/2025/07/13/zlotoryjskie-deja-vu/", "title": "Z\u0142otoryjskie deja vu", "excerpt": "\nW \u015brodowe popo\u0142udnie jeden z najwa\u017cniejszych obecnie z\u0142otoryjskich samorz\u0105dowc\u00f3w podes\u0142a\u0142 mi link do Apelu Prezydenta Legnicy w sprawie realizacji zadania \"Rewitalizacja linii kolejowej nr 284 Legnica - Z\u0142otoryja - Jerzmanice Zdr", "author": "KacperPawlowski", "tags": [{"name": "linia kolejowa", "slug": "linia-kolejowa"}, {"name": "Patryk Wild", "slug": "patryk-wild"}, {"name": "Maciej Kupaj", "slug": "maciej-kupaj"}, {"name": "Prezydent Legnicy", "slug": "prezydent-legnicy"}, {"name": "Robert Kropiwnicki", "slug": "robert-kropiwnicki"}, {"name": "Paulina Matysiak", "slug": "paulina-matysiak"}, {"name": "wykluczenie komunikacyjne", "slug": "wykluczenie-komunikacyjne"}, {"name": "samorz\u0105dowe absurdy", "slug": "samorzadowe-absurdy"}], "categories": [{"name": "linia kolejowa 284", "slug": "linia-kolejowa-284"}], "url": "https://kacper-pawlowski.pl/2025/07/13/zlotoryjskie-deja-vu/", "html": "\n

W \u015brodowe popo\u0142udnie jeden z najwa\u017cniejszych obecnie z\u0142otoryjskich samorz\u0105dowc\u00f3w podes\u0142a\u0142 mi link do Apelu Prezydenta Legnicy w sprawie realizacji zadania \"Rewitalizacja linii kolejowej nr 284 Legnica - Z\u0142otoryja - Jerzmanice Zdr\u00f3j\" [link]. Pocz\u0105tkowo my\u015bla\u0142em, \u017ce to jaki\u015b fejk, ale upewni\u0142em si\u0119, \u017ce tekst pochodzi z oficjalnego portalu miasta Legnica. Szok, niedowierzanie, wkurzenie, irytacja - jednym s\u0142owem ogarn\u0119\u0142a mnie ca\u0142a paleta negatywnych emocji.

\n\n\n\n\n\n\n\n

Lider samorz\u0105du legnickiego postanowi\u0142 zaapelowa\u0107 o \"natychmiastowe wstrzymanie prac nad projektem\" co w pi\u015bmie zosta\u0142o odpowiednio wyboldowane. Tu za pogrubionym tekstem znalaz\u0142o si\u0119 s\u0142owo \"w obecnym kszta\u0142cie\". Zastanawiaj\u0105ce dlaczego te\u017c nie zosta\u0142o wyt\u0142uszczone.

\n\n\n\n

Najciekawsze jednak, \u017ce umow\u0119 na realizacj\u0119 inwestycji podpisano 21 miesi\u0119cy wcze\u015bniej. Gdzie wtedy by\u0142 Prezydent Legnicy? Nie by\u0142 w\u00f3wczas co prawda szefem legnickiego magistratu, ale pe\u0142ni\u0142 r\u00f3wnie\u017c zaszczytny mandat radnego. Czy wtedy nie mia\u0142 \u017cadnych zastrze\u017ce\u0144? Co ciekawe w pi\u015bmie u\u017cy\u0142 sformu\u0142owania \"planowan\u0105 inwestycj\u0105 kolejow\u0105 Legnica - Z\u0142otoryja - Jerzmanice-Zdr\u00f3j\". Nie wiem czy to tylko fortunne okre\u015blenie gdy go\u0142ym okiem wida\u0107, \u017ce realizacja umowy na wykonanie modernizacji linii ma ju\u017c miejsce. Pierwsze efekty mo\u017cna ujrze\u0107 w postaci rozbi\u00f3rki dawnego torowiska. Czy to niedopatrzenie, \u017ce trwa ju\u017c realizacja umowy, czy niefortunny dob\u00f3r s\u0142\u00f3w?

\n\n\n\n

Polityk Platformy Obywatelskiej, w swoim apelu, przytoczy\u0142 g\u0142\u00f3wnie argumenty odno\u015bnie parali\u017cu legnickiego uk\u0142adu komunikacyjnego, w tym legnickiego publicznego transportu zbiorowego. W jego wizji 32 po\u0142\u0105czenia pasa\u017cerskie dziennie oraz po\u0142\u0105czenia towarowe mia\u0142yby przyczyni\u0107 si\u0119 do ca\u0142kowitego parali\u017cu komunikacyjnego miasta. Nie wiem jak na podstawie samej inwestycji wyczyta\u0142 przysz\u0142y rozk\u0142ad jazdy, ale taka liczba po\u0142\u0105cze\u0144, to by by\u0142a naprawd\u0119 dobra informacja dla mieszka\u0144c\u00f3w Z\u0142otoryi. Wed\u0142ug niego r\u00f3wnie\u017c autobusy mia\u0142yby problem z wyjazdem z zajezdni autobusowej przy ul. Domejki. Poza listem pad\u0142a liczba 115 wyjazd\u00f3w autobus\u00f3w z zajezdni dziennie. Nie zrobi\u0142a ona na mnie \u017cadnego wra\u017cenia z tego faktu, \u017ce b\u0119d\u0105c mieszka\u0144cem wroc\u0142awskich Ma\u015blic w prawie ka\u017cdy dzie\u0144 roboczy poza okresem wakacyjnym obserwuj\u0119 korek, w kt\u00f3rym stoi te\u017c autobus. Odleg\u0142o\u015b\u0107 ok. 1 km potrafi\u0119 przej\u015b\u0107 3 minuty szybciej ni\u017c autobus, kt\u00f3rego mijam. Przyczyn\u0105 tego korka nie jest bynajmniej poci\u0105g. Jednak wcze\u015bniej po\u0142owa z tych autobus\u00f3w faktycznie przecina przejazd kolejowy. Autobus jednej tylko z linii (102) robi to 137 razy na dob\u0119! Przejazd, przez kt\u00f3ry prowadzi jego trasa to linia z Wroc\u0142awia w kierunku G\u0142ogowa. W przeciwie\u0144stwie do linii z\u0142otoryjsko-legnickiej jest ona dwutorowa.

\n\n\n\n

Prezydent swoje zastrze\u017cenia rozwin\u0105\u0142 w rozmowie z dziennikarzami Polskiego Radia Wroc\u0142aw [link]:

\n\n\n\n

\"S\u0105 rozwi\u0105zania techniczne, czyli: prosz\u0119 przygotowa\u0107 tunele pod tymi wszystkimi przejazdami kolejowymi. Ka\u017cde zamkni\u0119cie tej zapory na 5 czy 10 minut\u2026 niestety, nawet na 2 minuty, powoduje, \u017ce mamy sparali\u017cowane funkcjonowanie ca\u0142ej komunikacji publicznej w ca\u0142ym mie\u015bcie, nie tylko na ulicy Chojnowskiej.\"

Maciej Kupaj W rozmowie z Polskim Radiem Wroc\u0142aw
\n\n\n\n

Oczekiwanie tuneli kolejowych, w szczeg\u00f3lno\u015bci na tym etapie inwestycji, to swoisty absurd. Koszt ich wybudowania by\u0142by naprawd\u0119 spory. Co ciekawe przy budowie S5 mimo nieprzejezdno\u015bci linii kolejowej w stron\u0119 G\u00f3ry, GDDKiA jako zarz\u0105dca drogi zobowi\u0105za\u0142a si\u0119 do odbudowy na sw\u00f3j koszt wiaduktu kolejowego gdyby linia mia\u0142a zosta\u0107 odtworzona [link]. Linia z Jerzmanic-Zdroju do Legnicy zosta\u0142a otwarta w pa\u017adzierniku 1884 roku. Ca\u0142y uk\u0142ad drogowy, w tym S3, powsta\u0142y d\u0142ugo po jej uruchomieniu.

\n\n\n\n

Przyk\u0142adowo na terenie Wroc\u0142awia takich podziemnych budowli nie ma przy ulicach gdzie poci\u0105g wje\u017cd\u017ca do Wroc\u0142awia od strony Legnicy. Wroc\u0142awianie cz\u0119sto stoj\u0105 przed przejazdami kolejowymi na Le\u015bnicy czy \u017bernikach. Czy powinni zacz\u0105\u0107 pisa\u0107 apele aby zamkni\u0119to lini\u0119 kolejow\u0105 do czasu a\u017c nie zostan\u0105 wybudowane obiekty in\u017cynieryjne typu tunele, wiadukty?

\n\n\n\n
\n
\"\"
\n\n\n\n
\"\"
\n\n\n\n
\"\"
\n
\n\n\n\n

\n\n\n\n

Wyliczanie czasu na zamkni\u0119cie przejazdu jest o tyle zabawne, \u017ce przecie\u017c w mie\u015bcie stosowane s\u0105 podobne rozwi\u0105zania i to bez udzia\u0142u poci\u0105gu - nazywaj\u0105 si\u0119 sygnalizacj\u0105 \u015bwietln\u0105, na co celnie uwag\u0119 zwr\u00f3ci\u0142 Patryk Wild, jeden z Ojc\u00f3w Chrzestnych tej reaktywacji:

\n\n\n\n

\"Ale\u017c to jest pi\u0119kny umys\u0142. Mo\u017ce porad\u017acie mu \u017ceby wy\u0142aczy\u0142 sygnalizacj\u0119 na miejskich skrzy\u017cowaniach-bo ona zamyka drog\u0119(zapalaj\u0105c czerwone) co 1,5 minuty a nie co 15 minut. A sygnalizacja jest miejska wi\u0119c to jedna decyzja pana Prezydenta. Od razu si\u0119 wszystko odblokuje\u2026\"

Patryk Wild, Portal X
\n\n\n\n

Po przeczytaniu, czego\u015b co wyda\u0142o mi si\u0119 wielkim absurdem, napisa\u0142em do pani pose\u0142 Pauliny Matysiak z partii Razem, kt\u00f3ra jest polsk\u0105 twarz\u0105 walki z wykluczeniem komunikacyjnym. Da\u0142em r\u00f3wnie\u017c zna\u0107 innym osobom, kt\u00f3re pomog\u0142y nag\u0142o\u015bni\u0107 spraw\u0119, a kt\u00f3rym jestem wdzi\u0119czny. W szczeg\u00f3lno\u015bci mam tu na mysli Wiktori\u0119 Szyd\u0142o z Radia Zet [link] oraz Patryka Spali\u0144skiego [link]. Moje naj\u015bmielsze oczekiwania przesz\u0142o gdy zobaczy\u0142em \u015bwietn\u0105 reakcj\u0119 pani pose\u0142 w postaci wyst\u0105pienia na sesji plenarnej ni\u017cszej izby polskiego parlamentu. Parlamentarzystka z Kutna przytoczy\u0142a przyk\u0142ad Prezydenta Legnica i stwierdzi\u0142a, \u017ce odjecha\u0142 mu peron:

\n\n\n\n
\nhttps://www.youtube.com/watch?v=0KLPPjSJvX4\n
\n\n\n\n

Sw\u00f3j patetyczny list otwarty do radnych Sejmiku Wojew\u00f3dztwa Dolno\u015bl\u0105skiego zacz\u0105\u0142 od przedstawienia si\u0119 \"[j]ako Prezydent stolicy Legnicko-G\u0142ogowskiego Okr\u0119gu Miedziowego\", co sugeruje, \u017ce poczuwa si\u0119 do bycia liderem tego do\u015b\u0107 du\u017cego obszaru terytorialnego. Jednak\u017ce w tym samym li\u015bcie, cho\u0107 pisze \"Prosz\u0119 zr\u00f3bmy to dobrze, a nie szybko\", widzi lini\u0119 kolejow\u0105 jako zagro\u017cenie per se. Wskazuje, \u017ce linia kolejowa przyczyni si\u0119 do \"dodatkowego obci\u0105\u017cenia edukacyjnego\" Legnicy. W ten spos\u00f3b de facto nazywa uczni\u00f3w szk\u00f3\u0142 legnickich z miast o\u015bciennych, w tym Z\u0142otoryi. Brzmi to do\u015b\u0107 arogancko.

\n\n\n\n

Nie kojarz\u0119 podobnych wypowiedzi z ust Prezydenta Wroc\u0142awia a jeszcze dekad\u0119 temu m\u00f3wi\u0142o si\u0119 o ok. 140 tysi\u0105cach student\u00f3w we Wroc\u0142awiu, z czego zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 to byli przyjezdni. Je\u017celi miasto aspiruje do roli g\u0142\u00f3wnego o\u015brodka subregionu, to musi zrozumie\u0107 swoje ponadlokalne przeznaczenie i odpowiedzialno\u015b\u0107. Czy jednym z powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych gminy wydaj\u0105 mn\u00f3stwo pieni\u0119dzy na promocj\u0119, nie jest bynajmniej zach\u0119canie do przyjazdu turyst\u00f3w czy pozyskiwanie nowych mieszka\u0144c\u00f3w a tak\u017ce klient\u00f3w oraz brakuj\u0105cych r\u0105k do pracy dla dzia\u0142alno\u015bci gospodarczych na terenie miasta?

\n\n\n\n

U Prezydenta Legnicy dostrzegam styl komunikacji z s\u0105siadami nieco podobny do stylu dyplomacji Donalda T. I nie mam na my\u015bli przewodnicz\u0105cego Platformy Obywatelskiej, czyli politycznego szefa dla pana Macieja. Min\u0105\u0142 ledwie rok prezydentury pana Kupaja a ju\u017c wywo\u0142a\u0142 sp\u00f3r z w\u00f3jtami Krotoszyc i Mi\u0142kowic o ch\u0119\u0107 aneksji podlegnickiego Jaszkowa gdzie znajduje si\u0119 nekropolia gdzie grzebani s\u0105 legniczanie [link]. Tak\u017ce zaiskrzy\u0142o mi\u0119dzy Prezydentem Legnicy a w\u00f3jtem Legnickiego Pola, kt\u00f3ry pos\u0105dza legnicki magistrat o skopiowanie pomys\u0142u jego imprezy [link]. No i na koniec rzeczony apel. Raczej nie pomaga to budowa\u0107 przyjaznych stosunk\u00f3w mi\u0119dzy Legnic\u0105 a s\u0105siadami. Kto\u015b powiedzia\u0142, \u017ce on walczy o interes Legnicy. By\u0107 mo\u017ce, ale trzeba mie\u0107 na uwadze, \u017ce argumenty i metody mog\u0105 w przysz\u0142o\u015bci zosta\u0107 wykorzystane przeciw Legnicy. Bo nie zawsze Legnica jest tym najsilniejszym ch\u0142opaczkiem w klasie. Warto te\u017c zauwa\u017cy\u0107, \u017ce Legnica, podobnie jak jej mniejsi bracia, si\u0119 wyludnia. A\u017c si\u0119 prosi aby dla dobra takiej Z\u0142otoryi, Jawora i wielu mniejszych miejscowo\u015bci Legnica znalaz\u0142a jaki\u015b pomys\u0142 na siebie, kt\u00f3ry przyci\u0105gnie do niej bezpo\u015brednie inwestycje zagraniczne tworz\u0105ce miejsca pracy dla m\u0142odych ludzi z dobrym wykszta\u0142ceniem.

\n\n\n\n

W przypadku rzeczonego Apelu panu Prezydentowi zabrak\u0142o wyczucia. W 2017 roku Dolno\u015bl\u0105ska S\u0142u\u017cba Dr\u00f3g i Kolei (za rz\u0105d\u00f3w w Sejmiku koalicji PO-PSL-BS) podpisa\u0142a umow\u0119 na obwodnic\u0119 Z\u0142otoryi. Z\u0142otoryjanie czekaj\u0105cy od dziesi\u0119cioleci na t\u0119 wa\u017cn\u0105 inwestycj\u0119 infrastrukturaln\u0105 odetchn\u0119li z ulg\u0105. By\u0142 to te\u017c temat samorz\u0105dowej kampanii wyborczej, kt\u00f3ra mia\u0142a miejsce w roku kolejnym. Miesi\u0105c po zmianie w\u0142adzy (koalicja PiS - BS) pojawi\u0142a si\u0119 informacja o przeszkodzie w realizacji inwestycji - PKP PLK \u017c\u0105da\u0142o wiaduktu kolejowego nad nieczynn\u0105 od kilkudziesi\u0119ciu lat i poro\u015bni\u0119t\u0105 samosiejkami lini\u0105 kolejow\u0105. Lini\u0105, kt\u00f3ra tak naprawd\u0119 prowadzi\u0142a donik\u0105d. Chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej umow\u0119 rozwi\u0105zano a Z\u0142otoryjanie w dalszym ci\u0105gu nie wiedz\u0105 kiedy b\u0119dzie jakie\u015b post\u0119powanie przetargowe na budow\u0119 nowej [link].

\n\n\n\n

Ka\u017cda zmiana zakresu projektu realizowanej inwestycji wymaga zabud\u017cetowania zwi\u0119kszonych \u015brodk\u00f3w. Nie s\u0142ysza\u0142em o tym aby w bud\u017cecie Pa\u0144stwa \"zaklepano\" dodatkowe \u015brodki na realizacj\u0119 zmian w projekcie. Cho\u0107 w niedzielnym nagraniu pose\u0142 Kropiwnicki [link] m\u00f3wi o dezinformacji (zgaduj\u0119, \u017ce chodzi o apel radnych PiS [link]) i zarzeka si\u0119, \u017ce linia kolejowa powstanie, podaje wyd\u0142u\u017cony o 2 lata termin na zako\u0144czenie inwestycji wzgl\u0119dem tego planowanego przy podpisywaniu umowy. Zarzuca rz\u0105dowi PiS partactwo. M\u00f3wi mi\u0119dzy innymi o zwolnieniu na linii kolejowej do 60-80 km/h, co wydaje si\u0119 nad wyrost kontrargumentem, gdy\u017c w latach \u015bwietno\u015bci ta linia nie mia\u0142a wy\u017cszej pr\u0119dko\u015bci i wy\u017cszej nie potrzebuje. Modyfikacje peron\u00f3w raczej r\u00f3wnie\u017c nie nale\u017c\u0105 do najpilniejszych potrzeb a nawet je\u015bli, to mo\u017cna je przecie\u017c robi\u0107 niezale\u017cnie. Skrzy\u017cowanie z lini\u0105 LPN brzmi jak jedna z opowie\u015bci ze \u015bwiata tzw. \"dupokrytek\", o kt\u00f3rych w wywiadzie kiedy\u015b opowiada\u0142 Prezes Poczty Polskiej Sebastian Mikosz (co prawda w innym rzecz jasna kontek\u015bcie). Jeszcze z 2-3 lata temu t\u0105 lini\u0105 porusza\u0142y si\u0119 poci\u0105gi...

\n\n\n\n

Realizacja umowy ma si\u0119 zako\u0144czy\u0107 rok po rozpocz\u0119ciu kadencji przez kolejny Parlament, w kt\u00f3rym do\u015b\u0107 prawdopodobne, \u017ce Koalicja Obywatelska znajdzie si\u0119 w opozycji. Mi\u0119dzy innymi przez to, \u017ce ma problem ze zrozumieniem potrzeb Polski powiatowej i grup ludzi, kt\u00f3rym si\u0119 gorzej wiedzie.

\n\n\n\n

W \u017cyciu samorz\u0105du widzia\u0142em ju\u017c nie raz zdarzenia gdy, jak Filip z Konopii, nagle pojawiali si\u0119 nowi interesariusze, kt\u00f3rzy albo chcieli co\u015b zablokowa\u0107 albo do czego\u015b przekona\u0107 reszt\u0119. Czasem by\u0142y to dzia\u0142ania z czyjej\u015b inspiracji. Nie wiem co sk\u0142oni\u0142o legnicki magistrat do takiej reakcji. By\u0107 mo\u017ce jaka\u015b rozmowa obywatela, kt\u00f3ry wyrazi\u0142 nagle zaniepokojenie? By\u0107 mo\u017ce by\u0107 to apel radnych Prawa i Sprawiedliwo\u015bci o przy\u015bpieszenie prac na tej linii kolejowej? A by\u0107 mo\u017ce jaki\u015b urz\u0119dnik przypadkiem nabra\u0142 jakich\u015b w\u0105tpliwo\u015bci?

\n\n\n\n

Do\u015b\u0107 ciekawe jest, \u017ce nadal obowi\u0105zuj\u0105ca UCHWA\u0141A RADY MIEJSKIEJ LEGNICY z dnia 27 stycznia 2017 r. w sprawie aktualizacji \u201ePlanu zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju publicznego transportu zbiorowego dla Gminy Legnica oraz Gmin z kt\u00f3rymi Gmina Legnica posiada zawarte porozumienie mi\u0119dzygminne w zakresie organizacji publicznego transportu zbiorowego\u201d [link] opieraj\u0105c si\u0119 na podstawie Planu Transportowego Wojew\u00f3dztwa Dolno\u015bl\u0105skiego przewidywa\u0142a dynamiczny rozw\u00f3j wariantu realizacji tej\u017ce inwestycji kolejowej:

\n\n\n\n
\"\"
\n\n\n\n

Co ciekawe w tym samym tygodniu swoje zastrze\u017cenia co do koncepcji budowy linii kolejowej z Otwocka do Karczewa wyrazi\u0142 r\u00f3wnie\u017c Prezydent Otwocka [link]. Twierdzi\u0142, \u017ce linia kolejowa przetnie mu miasto na p\u00f3\u0142. Przywo\u0142a\u0142 r\u00f3wnie\u017c rzekome unikatowe walory przyrodnicze swojej miejscowo\u015bci. Wida\u0107, \u017ce nie tylko Prezydent Legnicy nie by\u0142 entuzjast\u0105 inwestycji kolejowej.

\n\n\n\n

Sprawa Apelu Prezydenta Legnicy sprawi\u0142a, \u017ce w moim odczuciu ujawni\u0142 si\u0119 w Z\u0142otoryi brak prawdziwych lider\u00f3w spo\u0142ecznych, kt\u00f3rzy by zdecydowali si\u0119 mocno postawi\u0107 zar\u00f3wno wnioskom z apelu, jak i krzywdz\u0105cemu okre\u015bleniu \"dodatkowe obci\u0105\u017cenie edukacyjne\" w stosunku do z\u0142otoryjskiej m\u0142odzie\u017cy. Nie wykorzysta\u0142y tego te\u017c z\u0142otoryjskie szko\u0142y, kt\u00f3re na drugi dzie\u0144 mog\u0142y z tego zrobi\u0107 \u015bwietn\u0105 akcj\u0119 PR. Bawi mnie tak\u017ce fakt, \u017ce tu\u017c przed wyborami jeden z kandydat\u00f3w do Rady Powiatu Z\u0142otoryjskiego, kt\u00f3rego komitet by\u0142 przeciwny partiom politycznym, a dzi\u015b jest blisko Platformy Obywatelskiej pokazywa\u0142 si\u0119 z radnym sejmikowym Tymoteuszem Myrd\u0105 w kontek\u015bcie reaktywacji linii kolejowej... Tym razem g\u0142osu nie zabra\u0142.

\n\n\n\n\n\n\n\n

PS O ile media regionalne informowa\u0142y na bie\u017c\u0105co i o apelu radnych PiS i o apelu Prezydenta Legnicy, o tyle media z\u0142otoryjskie (w tym samorz\u0105dowa Gazeta Z\u0142otoryjska) nabra\u0142y wody w usta. Niezrozumia\u0142e.

\n", "text": "\nW \u015brodowe popo\u0142udnie jeden z najwa\u017cniejszych obecnie z\u0142otoryjskich samorz\u0105dowc\u00f3w podes\u0142a\u0142 mi link do Apelu Prezydenta Legnicy w sprawie realizacji zadania \"Rewitalizacja linii kolejowej nr 284 Legnica - Z\u0142otoryja - Jerzmanice Zdr\u00f3j\" [link]. Pocz\u0105tkowo my\u015bla\u0142em, \u017ce to jaki\u015b fejk, ale upewni\u0142em si\u0119, \u017ce tekst pochodzi z oficjalnego portalu miasta Legnica. Szok, niedowierzanie, wkurzenie, irytacja - jednym s\u0142owem ogarn\u0119\u0142a mnie ca\u0142a paleta negatywnych emocji.\n\n\n\n\n\n\n\nLider samorz\u0105du legnickiego postanowi\u0142 zaapelowa\u0107 o \"natychmiastowe wstrzymanie prac nad projektem\" co w pi\u015bmie zosta\u0142o odpowiednio wyboldowane. Tu za pogrubionym tekstem znalaz\u0142o si\u0119 s\u0142owo \"w obecnym kszta\u0142cie\". Zastanawiaj\u0105ce dlaczego te\u017c nie zosta\u0142o wyt\u0142uszczone.\n\n\n\nNajciekawsze jednak, \u017ce umow\u0119 na realizacj\u0119 inwestycji podpisano 21 miesi\u0119cy wcze\u015bniej. Gdzie wtedy by\u0142 Prezydent Legnicy? Nie by\u0142 w\u00f3wczas co prawda szefem legnickiego magistratu, ale pe\u0142ni\u0142 r\u00f3wnie\u017c zaszczytny mandat radnego. Czy wtedy nie mia\u0142 \u017cadnych zastrze\u017ce\u0144? Co ciekawe w pi\u015bmie u\u017cy\u0142 sformu\u0142owania \"planowan\u0105 inwestycj\u0105 kolejow\u0105 Legnica - Z\u0142otoryja - Jerzmanice-Zdr\u00f3j\". Nie wiem czy to tylko fortunne okre\u015blenie gdy go\u0142ym okiem wida\u0107, \u017ce realizacja umowy na wykonanie modernizacji linii ma ju\u017c miejsce. Pierwsze efekty mo\u017cna ujrze\u0107 w postaci rozbi\u00f3rki dawnego torowiska. Czy to niedopatrzenie, \u017ce trwa ju\u017c realizacja umowy, czy niefortunny dob\u00f3r s\u0142\u00f3w?\n\n\n\nPolityk Platformy Obywatelskiej, w swoim apelu, przytoczy\u0142 g\u0142\u00f3wnie argumenty odno\u015bnie parali\u017cu legnickiego uk\u0142adu komunikacyjnego, w tym legnickiego publicznego transportu zbiorowego. W jego wizji 32 po\u0142\u0105czenia pasa\u017cerskie dziennie oraz po\u0142\u0105czenia towarowe mia\u0142yby przyczyni\u0107 si\u0119 do ca\u0142kowitego parali\u017cu komunikacyjnego miasta. Nie wiem jak na podstawie samej inwestycji wyczyta\u0142 przysz\u0142y rozk\u0142ad jazdy, ale taka liczba po\u0142\u0105cze\u0144, to by by\u0142a naprawd\u0119 dobra informacja dla mieszka\u0144c\u00f3w Z\u0142otoryi. Wed\u0142ug niego r\u00f3wnie\u017c autobusy mia\u0142yby problem z wyjazdem z zajezdni autobusowej przy ul. Domejki. Poza listem pad\u0142a liczba 115 wyjazd\u00f3w autobus\u00f3w z zajezdni dziennie. Nie zrobi\u0142a ona na mnie \u017cadnego wra\u017cenia z tego faktu, \u017ce b\u0119d\u0105c mieszka\u0144cem wroc\u0142awskich Ma\u015blic w prawie ka\u017cdy dzie\u0144 roboczy poza okresem wakacyjnym obserwuj\u0119 korek, w kt\u00f3rym stoi te\u017c autobus. Odleg\u0142o\u015b\u0107 ok. 1 km potrafi\u0119 przej\u015b\u0107 3 minuty szybciej ni\u017c autobus, kt\u00f3rego mijam. Przyczyn\u0105 tego korka nie jest bynajmniej poci\u0105g. Jednak wcze\u015bniej po\u0142owa z tych autobus\u00f3w faktycznie przecina przejazd kolejowy. Autobus jednej tylko z linii (102) robi to 137 razy na dob\u0119! Przejazd, przez kt\u00f3ry prowadzi jego trasa to linia z Wroc\u0142awia w kierunku G\u0142ogowa. W przeciwie\u0144stwie do linii z\u0142otoryjsko-legnickiej jest ona dwutorowa.\n\n\n\nPrezydent swoje zastrze\u017cenia rozwin\u0105\u0142 w rozmowie z dziennikarzami Polskiego Radia Wroc\u0142aw [link]:\n\n\n\n\"S\u0105 rozwi\u0105zania techniczne, czyli: prosz\u0119 przygotowa\u0107 tunele pod tymi wszystkimi przejazdami kolejowymi. Ka\u017cde zamkni\u0119cie tej zapory na 5 czy 10 minut\u2026 niestety, nawet na 2 minuty, powoduje, \u017ce mamy sparali\u017cowane funkcjonowanie ca\u0142ej komunikacji publicznej w ca\u0142ym mie\u015bcie, nie tylko na ulicy Chojnowskiej.\"Maciej Kupaj W rozmowie z Polskim Radiem Wroc\u0142aw\n\n\n\nOczekiwanie tuneli kolejowych, w szczeg\u00f3lno\u015bci na tym etapie inwestycji, to swoisty absurd. Koszt ich wybudowania by\u0142by naprawd\u0119 spory. Co ciekawe przy budowie S5 mimo nieprzejezdno\u015bci linii kolejowej w stron\u0119 G\u00f3ry, GDDKiA jako zarz\u0105dca drogi zobowi\u0105za\u0142a si\u0119 do odbudowy na sw\u00f3j koszt wiaduktu kolejowego gdyby linia mia\u0142a zosta\u0107 odtworzona [link]. Linia z Jerzmanic-Zdroju do Legnicy zosta\u0142a otwarta w pa\u017adzierniku 1884 roku. Ca\u0142y uk\u0142ad drogowy, w tym S3, powsta\u0142y d\u0142ugo po jej uruchomieniu.\n\n\n\nPrzyk\u0142adowo na terenie Wroc\u0142awia takich podziemnych budowli nie ma przy ulicach gdzie poci\u0105g wje\u017cd\u017ca do Wroc\u0142awia od strony Legnicy. Wroc\u0142awianie cz\u0119sto stoj\u0105 przed przejazdami kolejowymi na Le\u015bnicy czy \u017bernikach. Czy powinni zacz\u0105\u0107 pisa\u0107 apele aby zamkni\u0119to lini\u0119 kolejow\u0105 do czasu a\u017c nie zostan\u0105 wybudowane obiekty in\u017cynieryjne typu tunele, wiadukty?\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\nWyliczanie czasu na zamkni\u0119cie przejazdu jest o tyle zabawne, \u017ce przecie\u017c w mie\u015bcie stosowane s\u0105 podobne rozwi\u0105zania i to bez udzia\u0142u poci\u0105gu - nazywaj\u0105 si\u0119 sygnalizacj\u0105 \u015bwietln\u0105, na co celnie uwag\u0119 zwr\u00f3ci\u0142 Patryk Wild, jeden z Ojc\u00f3w Chrzestnych tej reaktywacji:\n\n\n\n\"Ale\u017c to jest pi\u0119kny umys\u0142. Mo\u017ce porad\u017acie mu \u017ceby wy\u0142aczy\u0142 sygnalizacj\u0119 na miejskich skrzy\u017cowaniach-bo ona zamyka drog\u0119(zapalaj\u0105c czerwone) co 1,5 minuty a nie co 15 minut. A sygnalizacja jest miejska wi\u0119c to jedna decyzja pana Prezydenta. Od razu si\u0119 wszystko odblokuje\u2026\"Patryk Wild, Portal X\n\n\n\nPo przeczytaniu, czego\u015b co wyda\u0142o mi si\u0119 wielkim absurdem, napisa\u0142em do pani pose\u0142 Pauliny Matysiak z partii Razem, kt\u00f3ra jest polsk\u0105 twarz\u0105 walki z wykluczeniem komunikacyjnym. Da\u0142em r\u00f3wnie\u017c zna\u0107 innym osobom, kt\u00f3re pomog\u0142y nag\u0142o\u015bni\u0107 spraw\u0119, a kt\u00f3rym jestem wdzi\u0119czny. W szczeg\u00f3lno\u015bci mam tu na mysli Wiktori\u0119 Szyd\u0142o z Radia Zet [link] oraz Patryka Spali\u0144skiego [link]. Moje naj\u015bmielsze oczekiwania przesz\u0142o gdy zobaczy\u0142em \u015bwietn\u0105 reakcj\u0119 pani pose\u0142 w postaci wyst\u0105pienia na sesji plenarnej ni\u017cszej izby polskiego parlamentu. Parlamentarzystka z Kutna przytoczy\u0142a przyk\u0142ad Prezydenta Legnica i stwierdzi\u0142a, \u017ce odjecha\u0142 mu peron:\n\n\n\n\nhttps://www.youtube.com/watch?v=0KLPPjSJvX4\n\n\n\n\nSw\u00f3j patetyczny list otwarty do radnych Sejmiku Wojew\u00f3dztwa Dolno\u015bl\u0105skiego zacz\u0105\u0142 od przedstawienia si\u0119 \"[j]ako Prezydent stolicy Legnicko-G\u0142ogowskiego Okr\u0119gu Miedziowego\", co sugeruje, \u017ce poczuwa si\u0119 do bycia liderem tego do\u015b\u0107 du\u017cego obszaru terytorialnego. Jednak\u017ce w tym samym li\u015bcie, cho\u0107 pisze \"Prosz\u0119 zr\u00f3bmy to dobrze, a nie szybko\", widzi lini\u0119 kolejow\u0105 jako zagro\u017cenie per se. Wskazuje, \u017ce linia kolejowa przyczyni si\u0119 do \"dodatkowego obci\u0105\u017cenia edukacyjnego\" Legnicy. W ten spos\u00f3b de facto nazywa uczni\u00f3w szk\u00f3\u0142 legnickich z miast o\u015bciennych, w tym Z\u0142otoryi. Brzmi to do\u015b\u0107 arogancko.\n\n\n\nNie kojarz\u0119 podobnych wypowiedzi z ust Prezydenta Wroc\u0142awia a jeszcze dekad\u0119 temu m\u00f3wi\u0142o si\u0119 o ok. 140 tysi\u0105cach student\u00f3w we Wroc\u0142awiu, z czego zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 to byli przyjezdni. Je\u017celi miasto aspiruje do roli g\u0142\u00f3wnego o\u015brodka subregionu, to musi zrozumie\u0107 swoje ponadlokalne przeznaczenie i odpowiedzialno\u015b\u0107. Czy jednym z powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych gminy wydaj\u0105 mn\u00f3stwo pieni\u0119dzy na promocj\u0119, nie jest bynajmniej zach\u0119canie do przyjazdu turyst\u00f3w czy pozyskiwanie nowych mieszka\u0144c\u00f3w a tak\u017ce klient\u00f3w oraz brakuj\u0105cych r\u0105k do pracy dla dzia\u0142alno\u015bci gospodarczych na terenie miasta?\n\n\n\nU Prezydenta Legnicy dostrzegam styl komunikacji z s\u0105siadami nieco podobny do stylu dyplomacji Donalda T. I nie mam na my\u015bli przewodnicz\u0105cego Platformy Obywatelskiej, czyli politycznego szefa dla pana Macieja. Min\u0105\u0142 ledwie rok prezydentury pana Kupaja a ju\u017c wywo\u0142a\u0142 sp\u00f3r z w\u00f3jtami Krotoszyc i Mi\u0142kowic o ch\u0119\u0107 aneksji podlegnickiego Jaszkowa gdzie znajduje si\u0119 nekropolia gdzie grzebani s\u0105 legniczanie [link]. Tak\u017ce zaiskrzy\u0142o mi\u0119dzy Prezydentem Legnicy a w\u00f3jtem Legnickiego Pola, kt\u00f3ry pos\u0105dza legnicki magistrat o skopiowanie pomys\u0142u jego imprezy [link]. No i na koniec rzeczony apel. Raczej nie pomaga to budowa\u0107 przyjaznych stosunk\u00f3w mi\u0119dzy Legnic\u0105 a s\u0105siadami. Kto\u015b powiedzia\u0142, \u017ce on walczy o interes Legnicy. By\u0107 mo\u017ce, ale trzeba mie\u0107 na uwadze, \u017ce argumenty i metody mog\u0105 w przysz\u0142o\u015bci zosta\u0107 wykorzystane przeciw Legnicy. Bo nie zawsze Legnica jest tym najsilniejszym ch\u0142opaczkiem w klasie. Warto te\u017c zauwa\u017cy\u0107, \u017ce Legnica, podobnie jak jej mniejsi bracia, si\u0119 wyludnia. A\u017c si\u0119 prosi aby dla dobra takiej Z\u0142otoryi, Jawora i wielu mniejszych miejscowo\u015bci Legnica znalaz\u0142a jaki\u015b pomys\u0142 na siebie, kt\u00f3ry przyci\u0105gnie do niej bezpo\u015brednie inwestycje zagraniczne tworz\u0105ce miejsca pracy dla m\u0142odych ludzi z dobrym wykszta\u0142ceniem.\n\n\n\nW przypadku rzeczonego Apelu panu Prezydentowi zabrak\u0142o wyczucia. W 2017 roku Dolno\u015bl\u0105ska S\u0142u\u017cba Dr\u00f3g i Kolei (za rz\u0105d\u00f3w w Sejmiku koalicji PO-PSL-BS) podpisa\u0142a umow\u0119 na obwodnic\u0119 Z\u0142otoryi. Z\u0142otoryjanie czekaj\u0105cy od dziesi\u0119cioleci na t\u0119 wa\u017cn\u0105 inwestycj\u0119 infrastrukturaln\u0105 odetchn\u0119li z ulg\u0105. By\u0142 to te\u017c temat samorz\u0105dowej kampanii wyborczej, kt\u00f3ra mia\u0142a miejsce w roku kolejnym. Miesi\u0105c po zmianie w\u0142adzy (koalicja PiS - BS) pojawi\u0142a si\u0119 informacja o przeszkodzie w realizacji inwestycji - PKP PLK \u017c\u0105da\u0142o wiaduktu kolejowego nad nieczynn\u0105 od kilkudziesi\u0119ciu lat i poro\u015bni\u0119t\u0105 samosiejkami lini\u0105 kolejow\u0105. Lini\u0105, kt\u00f3ra tak naprawd\u0119 prowadzi\u0142a donik\u0105d. Chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej umow\u0119 rozwi\u0105zano a Z\u0142otoryjanie w dalszym ci\u0105gu nie wiedz\u0105 kiedy b\u0119dzie jakie\u015b post\u0119powanie przetargowe na budow\u0119 nowej [link].\n\n\n\nKa\u017cda zmiana zakresu projektu realizowanej inwestycji wymaga zabud\u017cetowania zwi\u0119kszonych \u015brodk\u00f3w. Nie s\u0142ysza\u0142em o tym aby w bud\u017cecie Pa\u0144stwa \"zaklepano\" dodatkowe \u015brodki na realizacj\u0119 zmian w projekcie. Cho\u0107 w niedzielnym nagraniu pose\u0142 Kropiwnicki [link] m\u00f3wi o dezinformacji (zgaduj\u0119, \u017ce chodzi o apel radnych PiS [link]) i zarzeka si\u0119, \u017ce linia kolejowa powstanie, podaje wyd\u0142u\u017cony o 2 lata termin na zako\u0144czenie inwestycji wzgl\u0119dem tego planowanego przy podpisywaniu umowy. Zarzuca rz\u0105dowi PiS partactwo. M\u00f3wi mi\u0119dzy innymi o zwolnieniu na linii kolejowej do 60-80 km/h, co wydaje si\u0119 nad wyrost kontrargumentem, gdy\u017c w latach \u015bwietno\u015bci ta linia nie mia\u0142a wy\u017cszej pr\u0119dko\u015bci i wy\u017cszej nie potrzebuje. Modyfikacje peron\u00f3w raczej r\u00f3wnie\u017c nie nale\u017c\u0105 do najpilniejszych potrzeb a nawet je\u015bli, to mo\u017cna je przecie\u017c robi\u0107 niezale\u017cnie. Skrzy\u017cowanie z lini\u0105 LPN brzmi jak jedna z opowie\u015bci ze \u015bwiata tzw. \"dupokrytek\", o kt\u00f3rych w wywiadzie kiedy\u015b opowiada\u0142 Prezes Poczty Polskiej Sebastian Mikosz (co prawda w innym rzecz jasna kontek\u015bcie). Jeszcze z 2-3 lata temu t\u0105 lini\u0105 porusza\u0142y si\u0119 poci\u0105gi...\n\n\n\nRealizacja umowy ma si\u0119 zako\u0144czy\u0107 rok po rozpocz\u0119ciu kadencji przez kolejny Parlament, w kt\u00f3rym do\u015b\u0107 prawdopodobne, \u017ce Koalicja Obywatelska znajdzie si\u0119 w opozycji. Mi\u0119dzy innymi przez to, \u017ce ma problem ze zrozumieniem potrzeb Polski powiatowej i grup ludzi, kt\u00f3rym si\u0119 gorzej wiedzie.\n\n\n\nW \u017cyciu samorz\u0105du widzia\u0142em ju\u017c nie raz zdarzenia gdy, jak Filip z Konopii, nagle pojawiali si\u0119 nowi interesariusze, kt\u00f3rzy albo chcieli co\u015b zablokowa\u0107 albo do czego\u015b przekona\u0107 reszt\u0119. Czasem by\u0142y to dzia\u0142ania z czyjej\u015b inspiracji. Nie wiem co sk\u0142oni\u0142o legnicki magistrat do takiej reakcji. By\u0107 mo\u017ce jaka\u015b rozmowa obywatela, kt\u00f3ry wyrazi\u0142 nagle zaniepokojenie? By\u0107 mo\u017ce by\u0107 to apel radnych Prawa i Sprawiedliwo\u015bci o przy\u015bpieszenie prac na tej linii kolejowej? A by\u0107 mo\u017ce jaki\u015b urz\u0119dnik przypadkiem nabra\u0142 jakich\u015b w\u0105tpliwo\u015bci?\n\n\n\nDo\u015b\u0107 ciekawe jest, \u017ce nadal obowi\u0105zuj\u0105ca UCHWA\u0141A RADY MIEJSKIEJ LEGNICY z dnia 27 stycznia 2017 r. w sprawie aktualizacji \u201ePlanu zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju publicznego transportu zbiorowego dla Gminy Legnica oraz Gmin z kt\u00f3rymi Gmina Legnica posiada zawarte porozumienie mi\u0119dzygminne w zakresie organizacji publicznego transportu zbiorowego\u201d [link] opieraj\u0105c si\u0119 na podstawie Planu Transportowego Wojew\u00f3dztwa Dolno\u015bl\u0105skiego przewidywa\u0142a dynamiczny rozw\u00f3j wariantu realizacji tej\u017ce inwestycji kolejowej:\n\n\n\n\n\n\n\nCo ciekawe w tym samym tygodniu swoje zastrze\u017cenia co do koncepcji budowy linii kolejowej z Otwocka do Karczewa wyrazi\u0142 r\u00f3wnie\u017c Prezydent Otwocka [link]. Twierdzi\u0142, \u017ce linia kolejowa przetnie mu miasto na p\u00f3\u0142. Przywo\u0142a\u0142 r\u00f3wnie\u017c rzekome unikatowe walory przyrodnicze swojej miejscowo\u015bci. Wida\u0107, \u017ce nie tylko Prezydent Legnicy nie by\u0142 entuzjast\u0105 inwestycji kolejowej.\n\n\n\nSprawa Apelu Prezydenta Legnicy sprawi\u0142a, \u017ce w moim odczuciu ujawni\u0142 si\u0119 w Z\u0142otoryi brak prawdziwych lider\u00f3w spo\u0142ecznych, kt\u00f3rzy by zdecydowali si\u0119 mocno postawi\u0107 zar\u00f3wno wnioskom z apelu, jak i krzywdz\u0105cemu okre\u015bleniu \"dodatkowe obci\u0105\u017cenie edukacyjne\" w stosunku do z\u0142otoryjskiej m\u0142odzie\u017cy. Nie wykorzysta\u0142y tego te\u017c z\u0142otoryjskie szko\u0142y, kt\u00f3re na drugi dzie\u0144 mog\u0142y z tego zrobi\u0107 \u015bwietn\u0105 akcj\u0119 PR. Bawi mnie tak\u017ce fakt, \u017ce tu\u017c przed wyborami jeden z kandydat\u00f3w do Rady Powiatu Z\u0142otoryjskiego, kt\u00f3rego komitet by\u0142 przeciwny partiom politycznym, a dzi\u015b jest blisko Platformy Obywatelskiej pokazywa\u0142 si\u0119 z radnym sejmikowym Tymoteuszem Myrd\u0105 w kontek\u015bcie reaktywacji linii kolejowej... Tym razem g\u0142osu nie zabra\u0142.\n\n\n\n\n\n\n\nPS O ile media regionalne informowa\u0142y na bie\u017c\u0105co i o apelu radnych PiS i o apelu Prezydenta Legnicy, o tyle media z\u0142otoryjskie (w tym samorz\u0105dowa Gazeta Z\u0142otoryjska) nabra\u0142y wody w usta. Niezrozumia\u0142e.\n", "published_at": "2025-07-13T21:52:12+00:00", "modified_at": null, "cover_url": "https://kacper-pawlowski.pl/media/9ffeed6d1ad5ab765aefee48d52a7497a1332b300f70316d629c71ab2d6ac634.jpg"}, {"kind": "post", "path": "/2025/06/07/powyborcze-polowanie-na-czarownice/", "title": "Powyborcze polowanie na czarownice a przyczyny pora\u017cki", "excerpt": "\nGdy w 2015 roku Bronis\u0142aw Komorowski mierzy\u0142 si\u0119 z Andrzejem Dud\u0105 m\u00f3wiono, \u017ce musia\u0142by przejecha\u0107 na pasach ci\u0119\u017carn\u0105 zakonnic\u0119 aby nie wygra\u0107 wybor\u00f3w. Podobne szanse przed wyborami dawano Rafa\u0142owi Trzaskowskiemu, kt\u00f3ry rywalizowa", "author": "KacperPawlowski", "tags": [{"name": "kampania wyborcza", "slug": "kampania-wyborcza"}, {"name": "refleksje", "slug": "refleksje"}, {"name": "Rafa\u0142 Trzaskowski", "slug": "rafal-trzaskowski"}, {"name": "Karol Nawrocki", "slug": "karol-nawrocki"}, {"name": "Wybory Prezydenckie 2025", "slug": "wybory-prezydenckie-2025"}, {"name": "polaryzacja", "slug": "polaryzacja"}], "categories": [{"name": "Refleksje", "slug": "refleksje"}], "url": "https://kacper-pawlowski.pl/2025/06/07/powyborcze-polowanie-na-czarownice/", "html": "\n

Gdy w 2015 roku Bronis\u0142aw Komorowski mierzy\u0142 si\u0119 z Andrzejem Dud\u0105 m\u00f3wiono, \u017ce musia\u0142by przejecha\u0107 na pasach ci\u0119\u017carn\u0105 zakonnic\u0119 aby nie wygra\u0107 wybor\u00f3w. Podobne szanse przed wyborami dawano Rafa\u0142owi Trzaskowskiemu, kt\u00f3ry rywalizowa\u0142 z ma\u0142o znanym Karolem Nawrockim. I tym razem przys\u0142owiowa zakonnica wbieg\u0142a na pasy a sztabowy walec nie wyhamowa\u0142. I to mimo tego, \u017ce kampania mocno poobija\u0142a wizerunek jego konkurenta. Wydawa\u0107 by si\u0119 mog\u0142o, \u017ce brak zaprzeczenia brania udzia\u0142u w kibolskiej ustawce przed laty a wr\u0119cz wmawianie przez najbli\u017csze polityczne otoczenie, \u017ce to tylko takie zabawy doros\u0142ych, silnych m\u0119\u017cczyzn, to droga do pora\u017cki. Nic bardziej mylnego. Tym samym Trzaskowski sta\u0142 si\u0119 odpowiednikiem pi\u0142karskiej Pogoni Szczecin, kt\u00f3ra od wielu lat ma \u0142atk\u0119 klubu, z kt\u00f3rym w grze o trofeum wygra ka\u017cdy. Podobny feler co u Adasia Miauczy\u0144skiego z kultowego filmu \u201eNic \u015bmiesznego\u201d, kt\u00f3ry by\u0142 wiecznie drugi.

\n\n\n\n\n\n\n\n

Ze zdumieniem obserwowa\u0142em w TV sceny ze sztabu wyborczego Trzaskowskiego tu\u017c po wybiciu przez zegar godziny 21:00. To wtedy nadszed\u0142 moment publikacji pierwszych sonda\u017cowych wynik\u00f3w wybor\u00f3w prezydenckich. Badanie exit-poll obarczone b\u0142\u0119dem statystycznym na poziomie 2pp dawa\u0142o w\u0142odarzowi Warszawy 50,3% g\u0142os\u00f3w. W\u00f3wczas nie tylko niekt\u00f3rzy samorz\u0105dowcy, ale nawet sam niedosz\u0142y Prezydent Trzaskowski obwie\u015bcili zwyci\u0119stwo. Prezydent stolicy tak bardzo by\u0142 przekonany, \u017ce ten wynik exit poll oznacza zwyci\u0119stwo, \u017ce tytu\u0142owa\u0142 swoj\u0105 ma\u0142\u017conk\u0119 Pierwsz\u0105 Dam\u0105. Wiedzia\u0142em, \u017ce to z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem sko\u0144czy si\u0119 fatalnie. Nie chodzi nawet o to, \u017ce sam bra\u0142em czynny udzia\u0142 w dw\u00f3ch kampaniach (w jednej z nich by\u0142em nawet pe\u0142nomocnikiem wyborczym) a w trzeciej pomaga\u0142em sztabowi kandydata. Proces wyborczy mnie kr\u0119ci, podobnie jak kwestie ustrojowe, konstytucyjne. Swoj\u0105 prac\u0119 magistersk\u0105 z Prawa po\u015bwi\u0119ci\u0142em ograniczeniom konstytucyjnych praw jednostki przy agitacji wyborczej. Jednak to zupe\u0142nie nie to: sam nigdy nie bazowa\u0142em na sonda\u017cach, bo w wyborach lokalnych nie sta\u0107 ci\u0119 na nie i media ci ich nie robi\u0105. To, \u017ce kandydaci prawicowi mog\u0105 by\u0107 niedoszacowani to po prostu prawda stara jak \u015bwiat. A jak si\u0119 wskazywa\u0142o p\u00f3\u017aniej wsp\u00f3\u0142czynnik odm\u00f3w by\u0142 do\u015b\u0107 wysoki - rz\u0119du kilkunastu procent. O czym\u015b to \u015bwiadczy. O godzinie 23:00, gdy wjecha\u0142y wyniki late poll, zacz\u0105\u0142 si\u0119 zbiorowy powyborczy kac.

\n\n\n\n

Ciekawa jest zbiorowa diagnoza i paplanina os\u00f3b, kt\u00f3re zawiod\u0142y si\u0119 wynikiem wyborczym i swoimi niekiedy wr\u0119cz teoriami spiskowymi czy diagnozami zbi\u0142y du\u017co interakcji w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych. Nie jestem psychologiem, ale to chyba jaki\u015b syndrom wyparcia:

\n\n\n\n

Poniedzia\u0142ek. Jeden z oburzonych wynikiem wybor\u00f3w Internaut\u00f3w proponuje podzielenie Polski na dwie cz\u0119\u015bci w zale\u017cno\u015bci od tego kto w danej cz\u0119\u015bci wygra\u0142. Podzia\u0142 wygl\u0105da na jednolity, wed\u0142ug wojew\u00f3dztw. Wiadomo jednak, \u017ce nawet w zachodniej Polsce na terenach wiejskich wygrywa\u0142 cz\u0119sto Nawrocki.

\n\n\n\n

Wtorek. Jeden z dziennikarzy sportowych m\u00f3wi, \u017ce Nawrocki wygra\u0142, bo g\u0142osowali na niego \u201eniewykszta\u0142ceni, biedni, <<stara Polonia>> i kibole\u201d a na Trzaskowskiego nie zag\u0142osowali \u201e <<obra\u017ceni>> wyborcy politycznego planktonu\u201d. Internautka z du\u017cego polskiego miasta zauwa\u017ca z kolei, \u017ce rolnik wysy\u0142a swoje dziecko kszta\u0142ci\u0107 do miasta i g\u0142osuje miastowym na z\u0142o\u015b\u0107. \u017be tu w miastach korzystaj\u0105 z kultury, handlu, koncert\u00f3w, knajp.

\n\n\n\n

Czwartek. Wie\u015b\u0107 medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych niesie, \u017ce wybory sfa\u0142szowane. \u201eB\u0119d\u0105 powt\u00f3rzone wybory\u201d napisa\u0142 u\u017cytkownik. Jeden z u\u017cytkownik\u00f3w skleja skrypcik w Pythonie, kt\u00f3ry ma to wykaza\u0107. Internautka jest zaintrygowa\u0142a pewno\u015bci\u0105 z jak\u0105 Nawrocki og\u0142osi\u0142 swoje zwyci\u0119stwo w niedzielny wiecz\u00f3r. Nazajutrz u\u017cytkownik od Pythona pisze, \u017ce po pijaku wygenerowa\u0142 ten skrypcik z LLM-a i wynik zgo\u0142a odwrotny.

\n\n\n\n

Pi\u0105tek. Radca prawny ze znanej kancelarii zastanawia si\u0119 co by by\u0142o gdyby Marsza\u0142ek Sejmu nie zwo\u0142a\u0142 Zgromadzenia Narodowego celem zaprzysi\u0119\u017cenia Prezydenta. Gaw\u0119d\u017a internetowa jest zafascynowana takim rozwi\u0105zaniem i fantazjuje o tym, \u017ce oznacza\u0142oby to przej\u0119cie w\u0142adzy przez Szymona Ho\u0142owni\u0119. Nie wiem kiedy wylecia\u0142 z systemu prawnego art. 231 kk oraz art. 291 \u00a7 2 kodeksu wyborczego, ale skutki dla Marsza\u0142ka Sejmu nie by\u0142yby mi\u0142e a dla Narodu do chwili z\u0142o\u017cenia \u015blubowania urz\u0105d pe\u0142ni\u0142aby obecna G\u0142owa Pa\u0144stwa. Z tego co mi wiadomo nie jest ni\u0105 Szymon Ho\u0142ownia.

\n\n\n\n

Z mojej perspektywy troch\u0119 to przypomina kac po przegranym meczu i pomstowanie na pracy s\u0119dziego (cz\u0119sto przesadzone) i niewykorzystanych sytuacjach przez pi\u0142karzy czy chamskiej grze przeciwnika. \u015awietnie tu pasuje fragment piosenki \u015bpiewanej przez Kazika Staszewskiego:

\n\n\n\n

\u201eGdyby nie s\u0142upek gdyby nie poprzeczka
Gdyby si\u0119 nie przewr\u00f3ci\u0142 by\u0142aby rzecz wielka
\u201eGdyby\" to najcz\u0119stsze s\u0142owo polskie\u201d

Kazik na \u017bywo - Plamy na S\u0142o\u0144cu (2011)
\n\n\n\n

Niestety w tym wszystkim pojawi\u0142y si\u0119 mocne pretensje do elektoratu zwyci\u0119zcy a nawet poni\u017canie tych ludzi na gruncie wykszta\u0142cenia (bo statystycznie Nawrocki mia\u0142 wy\u017csze poparcie u os\u00f3b z ni\u017cszym wykszta\u0142ceniem), dochodowym (r\u00f3wnie\u017c odwrotna korelacja) czy wyznaniowym (podobnie). Niekt\u00f3rzy pos\u0142u\u017cyli si\u0119 hejtem wobec ma\u0142oletniej c\u00f3rki prezydenckiej in spe, kt\u00f3ra okazywa\u0142a po prostu dzieci\u0119c\u0105 rado\u015b\u0107, co raczej powinno by\u0107 odebrane z sympati\u0105 a nie sta\u0107 si\u0119 przyczynkiem do ataku na bezbronne dziecko.

\n\n\n\n

Zamiast postara\u0107 si\u0119 zrozumie\u0107 jakie maj\u0105 motywy te grupy ludzi, jakie marzenia, jakie problemy, jakie fobie a przede wszystkim jakie maj\u0105 do\u015bwiadczenia, kt\u00f3re chowaj\u0105 si\u0119 za prost\u0105 statystyk\u0105 jak\u0105 jest liczba oddanych g\u0142os\u00f3w na poszczeg\u00f3lnych kandydat\u00f3w, posz\u0142a szybka diagnoza. Niekt\u00f3rzy poczuli si\u0119, \u017ce s\u0105 lepsi a to ci gorsi im taki los urz\u0105dzili. Zabrak\u0142o empatii, kt\u00f3ra nomen omen jest cz\u0119\u015bci\u0105 tzw. inteligencji emocjonalnej, o kt\u00f3rej pisa\u0142 D. Goleman. W nadmiarze pychy nie zauwa\u017ca si\u0119, \u017ce wykszta\u0142cenie i klasyczna inteligencja to nie wszystko a istotnym czynnikiem dla odniesienia sukcesu w \u017cyciu jest inteligencja emocjonalna. Z takim mindsetem to nic dziwnego, \u017ce ci\u0119\u017cko te osoby przekona\u0107 do swoich racji. Nikt nie lubi by\u0107 obra\u017cany i raczej obelgami nie zach\u0119ci si\u0119 go do poparcia danej inicjatywy czy osoby. A najbardziej zmobilizowany elektorat Trzaskowskiego nie zach\u0119ca\u0142. Kiedy\u015b przed wyborami Kaczy\u0144ski wiedzia\u0142 aby schowa\u0107 Macierewicza. Tuskowi nie uda\u0142o si\u0119 schowa\u0107 np. Giertycha. U Trzaskowskiego wkurza\u0142o mnie skupianie na obozie przeciwnym. Wy\u015bmiewanie Kaczy\u0144skiego, \u017ce ogl\u0105da rodeo ze swoim kotem czy \u017ce nie wychodzi na spacer, do sklepu, do parku, by\u0142o dla mnie, jako osoby zm\u0119czonej wojn\u0105 dwudziestoletni\u0105 w Polskiej polityce, po prostu \u017cenuj\u0105ce. Gdyby nie kibolski akcent u Nawrockiego i fatalna reakcja otoczenia na to zapewne odda\u0142bym g\u0142os niewa\u017cny. Ostatecznie zag\u0142osowa\u0142em przeciwko Nawrockiemu.

\n\n\n\n

Ka\u017cdy z nas odczuwa r\u00f3\u017cne bod\u017ace subiektywnie. R\u00f3\u017cnimy si\u0119 w ocenach, w pragnieniach, w wielu kwestiach mamy odmienne pogl\u0105dy. Jako\u015b z\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 tak, \u017ce \u017cycie bez przerwy dawa\u0142o mi okazje do poznawania r\u00f3\u017cnych stron. Jestem osob\u0105 wierz\u0105c\u0105, kt\u00f3ra przez 20 lat pos\u0142ugiwa\u0142a do mszy \u015bwi\u0119tej. Moja mama jest wierz\u0105ca, tato jest agnostykiem. Du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 moich przyjaci\u00f3\u0142 nie jest osobami wierz\u0105cymi, inna cz\u0119\u015b\u0107 nimi jest. Wiedzia\u0142em, \u017ce to nie determinuje tego kto jakim jest cz\u0142owiekiem. Znam i dobrych ludzi, kt\u00f3rzy s\u0105 wierz\u0105cy, jak i takich, kt\u00f3rym nie dane by\u0142o dozna\u0107 tej Bo\u017cej \u0141aski. Cho\u0107 ludzie przywo\u0142uj\u0105 korelacj\u0119 mi\u0119dzy g\u0142osem wyborczym a poziomem wykszta\u0142cenia, wiar\u0105, liczb\u0105 dzieci, maj\u0105tkiem, to korelacja nie oznacza jeszcze przyczynowo\u015bci. St\u0105d mo\u017cna znale\u017a\u0107 w zbiorze wyborc\u00f3w zar\u00f3wno wielu m\u0105drych, inteligentnych, uczciwych wyborc\u00f3w Nawrockiego czy Trzaskowskiego, jak ich zupe\u0142ne przeciwie\u0144stwa. Wydaje mi si\u0119, \u017ce by\u0142em otwarty na poznanie r\u00f3\u017cnych perspektyw, stara\u0142em si\u0119 zrozumie\u0107 cz\u0142owieka. \u017beby nie przegra\u0107 kolejnych wybor\u00f3w trzeba aby\u015bmy my jako elektorat, jak i przede wszystkim politycy, zrozumieli prawdziwe przyczyny pora\u017cki. To nie tylko misja dla socjolog\u00f3w, politolog\u00f3w, ale przede wszystkim dla nas samych. M\u00f3wimy si\u0119 nauczy\u0107 przekonywa\u0107 do naszych racji z szacunkiem dla odmienno\u015bci.

\n\n\n\n

Kilka lat temu bra\u0142em udzia\u0142 w Kongresach Praw Obywatelskich u Rzecznika Praw Obywatelskich za kadencji prof. Bodnara. Na inauguracji pad\u0142y dwie naprawd\u0119 fajne wypowiedzi: pierwsza ze strony \u00f3wczesnej Pierwszej Prezes S\u0105du Najwy\u017cszego prof. M. Gersdorf, kt\u00f3ra powiedzia\u0142a, \u017ce u progu transformacji gospodarczej zabrak\u0142o pracy u podstaw, druga ze strony s\u0119dziego W. \u017burka, \u017ce kiedy\u015b orzekaj\u0105c, jako m\u0142ody s\u0119dzia, w sprawie starszego ma\u0142\u017ce\u0144stwa widz\u0105c pewn\u0105 elementarn\u0105 niesprawiedliwo\u015b\u0107 w ich po\u0142o\u017ceniu orzek\u0142 na podstawie popularnej \u201epi\u0105tki\u201d z kodeksu cywilnego (zakaz nadu\u017cycia prawa podmiotowego, kt\u00f3re by\u0142oby sprzeczne z jego spo\u0142ecznogospodarczym przeznaczeniem). Te dwie wypowiedzi pokazuj\u0105 pewn\u0105 perspektyw\u0119. S\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy wiele w \u017cyciu przeszli. Dla wielu lata 90-te czy prze\u0142om wiek\u00f3w to by\u0142 naprawd\u0119 traumatyczny okres. Te osoby b\u0119d\u0105 bardziej skore do wyboru rewizjonist\u00f3w w stylu polityk\u00f3w Prawa i Sprawiedliwo\u015bci czy (rzadziej) partii Razem. Ich trzeba stara\u0107 si\u0119 zrozumie\u0107 i z szacunkiem przekonywa\u0107. Musimy te\u017c poj\u0105\u0107 sens tego co V. Havel w 2008 roku powiedzia\u0142 dziennikarzowi Financial Times:

\n\n\n\n

\u201eMam poczucie, \u017ce jeste\u015bmy pierwsz\u0105 w historii ludzko\u015bci cywilizacj\u0105 ca\u0142kowicie ateistyczn\u0105. Ludzka egzystencja nie jest dzi\u015b w \u017caden spos\u00f3b metafizycznie zakotwiczona w kodeksie post\u0119powania moralnego, z kt\u00f3rego mogliby\u015bmy wyprowadza\u0107 kodeks prawny. Nie znaczy to, \u017ce nie lubi\u0119 delikates\u00f3w, jakie mog\u0119 kupi\u0107 w pobliskim supermarkecie\u2026 M\u00f3wi\u0119 tu o fundamentalnym ateizmie i antyspirytualizmie naszej cywilizacji. Nie wiemy, dok\u0105d to zaprowadzi i co przyniesie rodzajowi ludzkiemu.\u201d

Fragment z ksi\u0105\u017cki
Lunch z lud\u017ami sukcesu. 52 spotkania z tymi, kt\u00f3rzy zmieniaj\u0105 \u015bwiat, Lionel Barber (red.)
\n\n\n\n

My jako spo\u0142ecze\u0144stwo nie mamy ju\u017c spoiwa, kt\u00f3rym jest jaki\u015b uniwersalny kodeks moralny. Zatracili\u015bmy te\u017c to spoiwo w kontek\u015bcie autorytetu instytucji czy nawet uznawania stanowionego prawa czy skuteczno\u015bci kreowanych stanowisk. I tu widz\u0119 kolejne potencjalne zagro\u017cenie. Gdy cz\u0119\u015b\u0107 przegranego elektoratu zaczyna wierzy\u0107 w historyjk\u0119 o sfa\u0142szowanych wyborach, to niezale\u017cnie jakie orzeczenie SN wyda w sprawie wa\u017cno\u015bci wybor\u00f3w, to znajdzie si\u0119 jaka\u015b grupa, kt\u00f3ra uzna, \u017ce to nie jest orzeczenie, bo wyda\u0142a je Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych S\u0105du Najwy\u017cszego. Zastanawiaj\u0105ce jest tak\u017ce jak post\u0105pi\u0105 komitety wyborcze, kt\u00f3re widz\u0105 szanse w protestach wyborczych a nie uznaj\u0105 tej izby SN. To jest do\u015b\u0107 niebezpieczna pu\u0142apka nie tylko pog\u0142\u0119biaj\u0105ca ten r\u00f3w jakim jest polaryzacja, ale b\u0119d\u0105ca zagro\u017ceniem dla bezpiecze\u0144stwa naszego Pa\u0144stwa.

\n\n\n\n

Rozmawiam z r\u00f3wie\u015bnikami, kt\u00f3rzy s\u0105 lepsi w fachu, kt\u00f3ry sam wykonuj\u0119 na co dzie\u0144. Inteligentni ludzie i z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nie tacy, kt\u00f3rym nie zale\u017cy. Jeden nie poszed\u0142 na wybory a drugi odda\u0142 g\u0142os niewa\u017cny. Potencjalnie dwa g\u0142osy, kt\u00f3re sensowny kandydat szerokopoj\u0119tego obozu demokratycznego mia\u0142by szans\u0119 dosta\u0107.

\n\n\n\n

Chcemy przyj\u015b\u0107 na gotowe, dosta\u0107 zdrow\u0105 demokracj\u0119 niskim nak\u0142adem si\u0142. Popieramy jaki\u015b projekt paraproeuropejskodemokratyczny ulepiony z mchu i paproci przez politycznych macher\u00f3w zamiast jako obywatele zaproponowa\u0107 oddolnie co\u015b sensownego, centrowego. Bo wydaje si\u0119, \u017ce wok\u00f3\u0142 centrum jeste\u015bmy w stanie ogranicza\u0107 skal\u0119 spolaryzowania polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa. Ci\u0119\u017cko jest przekonywa\u0107 do tego projektu je\u017celi w niego zupe\u0142nie si\u0119 nie wierzy. Brakuje pozytywnej aktywno\u015bci, czyli rozm\u00f3w z szacunkiem z tymi, kt\u00f3rzy popieraj\u0105 drugi ob\u00f3z. Ale tych ludzi b\u0119dzie mniej ni\u017c mog\u0142oby by\u0107, bo Trzaskowski by\u0142 dla wielu z nich tylko \u201emniejszym z\u0142em\u201d, wi\u0119c to s\u0105 potencjalnie straceni agituj\u0105cy \u201eprawdziwie za\u201d. Rafa\u0142a Trzaskowskiego wybrali w prawyborach cz\u0142onkowie partii. Je\u017celi mia\u0142 by\u0107 kandydatem szerokiej grupy, kt\u00f3ra by si\u0119 z nim uto\u017csamia\u0142a, to nie by\u0142 dobry pomys\u0142. W ba\u0144ce KO R. Trzaskowski wygra z R. Sikorskim, bo ten drugi b\u0119dzie zbyt konserwatywny, ale je\u017celi to transponujemy na og\u00f3\u0142 wyborc\u00f3w? Ale w\u0142a\u015bciwy wyb\u00f3r to nie tylko Trzaskowski albo Sikorski. PiS postawi\u0142 na kogo\u015b teoretycznie spoza struktur partii. To m\u00f3g\u0142by by\u0107 jaki\u015b lider spo\u0142eczny, kt\u00f3rego dzia\u0142alno\u015b\u0107 si\u0119 szanuje.

\n\n\n\n

Nie rozumiemy tych, kt\u00f3rzy zdecydowali inaczej, wolimy ich wini\u0107 za ich wyb\u00f3r. Przegrany ob\u00f3z powinien sobie u\u015bwiadomi\u0107, \u017ce jako\u015b na przysz\u0142o\u015b\u0107 b\u0119d\u0105 mu jeszcze nie raz potrzebne g\u0142osy elektoratu zwyci\u0119zcy. A w\u015br\u00f3d grupy 18-39 nie chc\u0119 przypomina\u0107 kto wygra\u0142, wi\u0119c sama zmiana pokoleniowa mo\u017ce nic nie da\u0107 tym razem.

\n\n\n\n

PiS za wiele spraw mo\u017cna karci\u0107, ale jednego nie mo\u017cna mu odebra\u0107. Wzi\u0105\u0142 pod sw\u00f3j polityczny p\u0142aszcz niekt\u00f3re, do\u015b\u0107 liczne, grupy spo\u0142eczne i spe\u0142ni\u0142 im dane obietnice. Nic dziwnego, \u017ce dla tych grup sta\u0142 si\u0119 wiarygodny. W przeciwie\u0144stwie do karykatury politycznej jak\u0105 jest wykonanie s\u0142ynne 100 konkret\u00f3w na 100 dni. 

\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie m\u00f3g\u0142bym pisa\u0107 co mi si\u0119 bardzo nie podoba w kandydacie PiS, ale oni po prostu wygrali. Wa\u017cne aby przegrany ob\u00f3z szybko wyci\u0105gn\u0105\u0142 wnioski, bo wybory w 2027 mog\u0105 by\u0107 jednostronne. A paradoksalnie ta kampania pokaza\u0142a, \u017ce Prezydent in spe ma wi\u0119ksz\u0105 szans\u0119 zaskoczy\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo pozytywnie ni\u017c negatywnie ze wzgl\u0119du na nisko powieszon\u0105 poprzeczk\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z tym jak teflonow\u0105 os\u0142on\u0119 mia\u0142 przed sob\u0105, do kt\u00f3rej przywiera\u0142a ka\u017cda z afer.

\n\n\n\n

(Ilustracja pogl\u0105dowa wygenerowana przy pomocy Copilota)

\n", "text": "\nGdy w 2015 roku Bronis\u0142aw Komorowski mierzy\u0142 si\u0119 z Andrzejem Dud\u0105 m\u00f3wiono, \u017ce musia\u0142by przejecha\u0107 na pasach ci\u0119\u017carn\u0105 zakonnic\u0119 aby nie wygra\u0107 wybor\u00f3w. Podobne szanse przed wyborami dawano Rafa\u0142owi Trzaskowskiemu, kt\u00f3ry rywalizowa\u0142 z ma\u0142o znanym Karolem Nawrockim. I tym razem przys\u0142owiowa zakonnica wbieg\u0142a na pasy a sztabowy walec nie wyhamowa\u0142. I to mimo tego, \u017ce kampania mocno poobija\u0142a wizerunek jego konkurenta. Wydawa\u0107 by si\u0119 mog\u0142o, \u017ce brak zaprzeczenia brania udzia\u0142u w kibolskiej ustawce przed laty a wr\u0119cz wmawianie przez najbli\u017csze polityczne otoczenie, \u017ce to tylko takie zabawy doros\u0142ych, silnych m\u0119\u017cczyzn, to droga do pora\u017cki. Nic bardziej mylnego. Tym samym Trzaskowski sta\u0142 si\u0119 odpowiednikiem pi\u0142karskiej Pogoni Szczecin, kt\u00f3ra od wielu lat ma \u0142atk\u0119 klubu, z kt\u00f3rym w grze o trofeum wygra ka\u017cdy. Podobny feler co u Adasia Miauczy\u0144skiego z kultowego filmu \u201eNic \u015bmiesznego\u201d, kt\u00f3ry by\u0142 wiecznie drugi.\n\n\n\n\n\n\n\nZe zdumieniem obserwowa\u0142em w TV sceny ze sztabu wyborczego Trzaskowskiego tu\u017c po wybiciu przez zegar godziny 21:00. To wtedy nadszed\u0142 moment publikacji pierwszych sonda\u017cowych wynik\u00f3w wybor\u00f3w prezydenckich. Badanie exit-poll obarczone b\u0142\u0119dem statystycznym na poziomie 2pp dawa\u0142o w\u0142odarzowi Warszawy 50,3% g\u0142os\u00f3w. W\u00f3wczas nie tylko niekt\u00f3rzy samorz\u0105dowcy, ale nawet sam niedosz\u0142y Prezydent Trzaskowski obwie\u015bcili zwyci\u0119stwo. Prezydent stolicy tak bardzo by\u0142 przekonany, \u017ce ten wynik exit poll oznacza zwyci\u0119stwo, \u017ce tytu\u0142owa\u0142 swoj\u0105 ma\u0142\u017conk\u0119 Pierwsz\u0105 Dam\u0105. Wiedzia\u0142em, \u017ce to z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem sko\u0144czy si\u0119 fatalnie. Nie chodzi nawet o to, \u017ce sam bra\u0142em czynny udzia\u0142 w dw\u00f3ch kampaniach (w jednej z nich by\u0142em nawet pe\u0142nomocnikiem wyborczym) a w trzeciej pomaga\u0142em sztabowi kandydata. Proces wyborczy mnie kr\u0119ci, podobnie jak kwestie ustrojowe, konstytucyjne. Swoj\u0105 prac\u0119 magistersk\u0105 z Prawa po\u015bwi\u0119ci\u0142em ograniczeniom konstytucyjnych praw jednostki przy agitacji wyborczej. Jednak to zupe\u0142nie nie to: sam nigdy nie bazowa\u0142em na sonda\u017cach, bo w wyborach lokalnych nie sta\u0107 ci\u0119 na nie i media ci ich nie robi\u0105. To, \u017ce kandydaci prawicowi mog\u0105 by\u0107 niedoszacowani to po prostu prawda stara jak \u015bwiat. A jak si\u0119 wskazywa\u0142o p\u00f3\u017aniej wsp\u00f3\u0142czynnik odm\u00f3w by\u0142 do\u015b\u0107 wysoki - rz\u0119du kilkunastu procent. O czym\u015b to \u015bwiadczy. O godzinie 23:00, gdy wjecha\u0142y wyniki late poll, zacz\u0105\u0142 si\u0119 zbiorowy powyborczy kac.\n\n\n\nCiekawa jest zbiorowa diagnoza i paplanina os\u00f3b, kt\u00f3re zawiod\u0142y si\u0119 wynikiem wyborczym i swoimi niekiedy wr\u0119cz teoriami spiskowymi czy diagnozami zbi\u0142y du\u017co interakcji w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych. Nie jestem psychologiem, ale to chyba jaki\u015b syndrom wyparcia:\n\n\n\nPoniedzia\u0142ek. Jeden z oburzonych wynikiem wybor\u00f3w Internaut\u00f3w proponuje podzielenie Polski na dwie cz\u0119\u015bci w zale\u017cno\u015bci od tego kto w danej cz\u0119\u015bci wygra\u0142. Podzia\u0142 wygl\u0105da na jednolity, wed\u0142ug wojew\u00f3dztw. Wiadomo jednak, \u017ce nawet w zachodniej Polsce na terenach wiejskich wygrywa\u0142 cz\u0119sto Nawrocki.\n\n\n\nWtorek. Jeden z dziennikarzy sportowych m\u00f3wi, \u017ce Nawrocki wygra\u0142, bo g\u0142osowali na niego \u201eniewykszta\u0142ceni, biedni, <> i kibole\u201d a na Trzaskowskiego nie zag\u0142osowali \u201e <> wyborcy politycznego planktonu\u201d. Internautka z du\u017cego polskiego miasta zauwa\u017ca z kolei, \u017ce rolnik wysy\u0142a swoje dziecko kszta\u0142ci\u0107 do miasta i g\u0142osuje miastowym na z\u0142o\u015b\u0107. \u017be tu w miastach korzystaj\u0105 z kultury, handlu, koncert\u00f3w, knajp. \n\n\n\nCzwartek. Wie\u015b\u0107 medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych niesie, \u017ce wybory sfa\u0142szowane. \u201eB\u0119d\u0105 powt\u00f3rzone wybory\u201d napisa\u0142 u\u017cytkownik. Jeden z u\u017cytkownik\u00f3w skleja skrypcik w Pythonie, kt\u00f3ry ma to wykaza\u0107. Internautka jest zaintrygowa\u0142a pewno\u015bci\u0105 z jak\u0105 Nawrocki og\u0142osi\u0142 swoje zwyci\u0119stwo w niedzielny wiecz\u00f3r. Nazajutrz u\u017cytkownik od Pythona pisze, \u017ce po pijaku wygenerowa\u0142 ten skrypcik z LLM-a i wynik zgo\u0142a odwrotny.\n\n\n\nPi\u0105tek. Radca prawny ze znanej kancelarii zastanawia si\u0119 co by by\u0142o gdyby Marsza\u0142ek Sejmu nie zwo\u0142a\u0142 Zgromadzenia Narodowego celem zaprzysi\u0119\u017cenia Prezydenta. Gaw\u0119d\u017a internetowa jest zafascynowana takim rozwi\u0105zaniem i fantazjuje o tym, \u017ce oznacza\u0142oby to przej\u0119cie w\u0142adzy przez Szymona Ho\u0142owni\u0119. Nie wiem kiedy wylecia\u0142 z systemu prawnego art. 231 kk oraz art. 291 \u00a7\u00a02 kodeksu wyborczego, ale skutki dla Marsza\u0142ka Sejmu nie by\u0142yby mi\u0142e a dla Narodu do chwili z\u0142o\u017cenia \u015blubowania urz\u0105d pe\u0142ni\u0142aby obecna G\u0142owa Pa\u0144stwa. Z tego co mi wiadomo nie jest ni\u0105 Szymon Ho\u0142ownia.\n\n\n\nZ mojej perspektywy troch\u0119 to przypomina kac po przegranym meczu i pomstowanie na pracy s\u0119dziego (cz\u0119sto przesadzone) i niewykorzystanych sytuacjach przez pi\u0142karzy czy chamskiej grze przeciwnika. \u015awietnie tu pasuje fragment piosenki \u015bpiewanej przez Kazika Staszewskiego:\n\n\n\n\u201eGdyby nie s\u0142upek gdyby nie poprzeczkaGdyby si\u0119 nie przewr\u00f3ci\u0142 by\u0142aby rzecz wielka\u201eGdyby\" to najcz\u0119stsze s\u0142owo polskie\u201dKazik na \u017bywo - Plamy na S\u0142o\u0144cu (2011)\n\n\n\nNiestety w tym wszystkim pojawi\u0142y si\u0119 mocne pretensje do elektoratu zwyci\u0119zcy a nawet poni\u017canie tych ludzi na gruncie wykszta\u0142cenia (bo statystycznie Nawrocki mia\u0142 wy\u017csze poparcie u os\u00f3b z ni\u017cszym wykszta\u0142ceniem), dochodowym (r\u00f3wnie\u017c odwrotna korelacja) czy wyznaniowym (podobnie). Niekt\u00f3rzy pos\u0142u\u017cyli si\u0119 hejtem wobec ma\u0142oletniej c\u00f3rki prezydenckiej in spe, kt\u00f3ra okazywa\u0142a po prostu dzieci\u0119c\u0105 rado\u015b\u0107, co raczej powinno by\u0107 odebrane z sympati\u0105 a nie sta\u0107 si\u0119 przyczynkiem do ataku na bezbronne dziecko.\n\n\n\nZamiast postara\u0107 si\u0119 zrozumie\u0107 jakie maj\u0105 motywy te grupy ludzi, jakie marzenia, jakie problemy, jakie fobie a przede wszystkim jakie maj\u0105 do\u015bwiadczenia, kt\u00f3re chowaj\u0105 si\u0119 za prost\u0105 statystyk\u0105 jak\u0105 jest liczba oddanych g\u0142os\u00f3w na poszczeg\u00f3lnych kandydat\u00f3w, posz\u0142a szybka diagnoza. Niekt\u00f3rzy poczuli si\u0119, \u017ce s\u0105 lepsi a to ci gorsi im taki los urz\u0105dzili. Zabrak\u0142o empatii, kt\u00f3ra nomen omen jest cz\u0119\u015bci\u0105 tzw. inteligencji emocjonalnej, o kt\u00f3rej pisa\u0142 D. Goleman. W nadmiarze pychy nie zauwa\u017ca si\u0119, \u017ce wykszta\u0142cenie i klasyczna inteligencja to nie wszystko a istotnym czynnikiem dla odniesienia sukcesu w \u017cyciu jest inteligencja emocjonalna. Z takim mindsetem to nic dziwnego, \u017ce ci\u0119\u017cko te osoby przekona\u0107 do swoich racji. Nikt nie lubi by\u0107 obra\u017cany i raczej obelgami nie zach\u0119ci si\u0119 go do poparcia danej inicjatywy czy osoby. A najbardziej zmobilizowany elektorat Trzaskowskiego nie zach\u0119ca\u0142. Kiedy\u015b przed wyborami Kaczy\u0144ski wiedzia\u0142 aby schowa\u0107 Macierewicza. Tuskowi nie uda\u0142o si\u0119 schowa\u0107 np. Giertycha.\u00a0U Trzaskowskiego wkurza\u0142o mnie skupianie na obozie przeciwnym. Wy\u015bmiewanie Kaczy\u0144skiego, \u017ce ogl\u0105da rodeo ze swoim kotem czy \u017ce nie wychodzi na spacer, do sklepu, do parku, by\u0142o dla mnie, jako osoby zm\u0119czonej wojn\u0105 dwudziestoletni\u0105 w Polskiej polityce, po prostu \u017cenuj\u0105ce. Gdyby nie kibolski akcent u Nawrockiego i fatalna reakcja otoczenia na to zapewne odda\u0142bym g\u0142os niewa\u017cny. Ostatecznie zag\u0142osowa\u0142em przeciwko Nawrockiemu.\n\n\n\nKa\u017cdy z nas odczuwa r\u00f3\u017cne bod\u017ace subiektywnie. R\u00f3\u017cnimy si\u0119 w ocenach, w pragnieniach, w wielu kwestiach mamy odmienne pogl\u0105dy. Jako\u015b z\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 tak, \u017ce \u017cycie bez przerwy dawa\u0142o mi okazje do poznawania r\u00f3\u017cnych stron. Jestem osob\u0105 wierz\u0105c\u0105, kt\u00f3ra przez 20 lat pos\u0142ugiwa\u0142a do mszy \u015bwi\u0119tej. Moja mama jest wierz\u0105ca, tato jest agnostykiem. Du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 moich przyjaci\u00f3\u0142 nie jest osobami wierz\u0105cymi, inna cz\u0119\u015b\u0107 nimi jest. Wiedzia\u0142em, \u017ce to nie determinuje tego kto jakim jest cz\u0142owiekiem. Znam i dobrych ludzi, kt\u00f3rzy s\u0105 wierz\u0105cy, jak i takich, kt\u00f3rym nie dane by\u0142o dozna\u0107 tej Bo\u017cej \u0141aski. Cho\u0107 ludzie przywo\u0142uj\u0105 korelacj\u0119 mi\u0119dzy g\u0142osem wyborczym a poziomem wykszta\u0142cenia, wiar\u0105, liczb\u0105 dzieci, maj\u0105tkiem, to korelacja nie oznacza jeszcze przyczynowo\u015bci. St\u0105d mo\u017cna znale\u017a\u0107 w zbiorze wyborc\u00f3w zar\u00f3wno wielu m\u0105drych, inteligentnych, uczciwych wyborc\u00f3w Nawrockiego czy Trzaskowskiego, jak ich zupe\u0142ne przeciwie\u0144stwa. Wydaje mi si\u0119, \u017ce by\u0142em otwarty na poznanie r\u00f3\u017cnych perspektyw, stara\u0142em si\u0119 zrozumie\u0107 cz\u0142owieka. \u017beby nie przegra\u0107 kolejnych wybor\u00f3w trzeba aby\u015bmy my jako elektorat, jak i przede wszystkim politycy, zrozumieli prawdziwe przyczyny pora\u017cki. To nie tylko misja dla socjolog\u00f3w, politolog\u00f3w, ale przede wszystkim dla nas samych. M\u00f3wimy si\u0119 nauczy\u0107 przekonywa\u0107 do naszych racji z szacunkiem dla odmienno\u015bci. \n\n\n\nKilka lat temu bra\u0142em udzia\u0142 w Kongresach Praw Obywatelskich u Rzecznika Praw Obywatelskich za kadencji prof. Bodnara. Na inauguracji pad\u0142y dwie naprawd\u0119 fajne wypowiedzi: pierwsza ze strony \u00f3wczesnej Pierwszej Prezes S\u0105du Najwy\u017cszego prof. M. Gersdorf, kt\u00f3ra powiedzia\u0142a, \u017ce u progu transformacji gospodarczej zabrak\u0142o pracy u podstaw, druga ze strony s\u0119dziego W. \u017burka, \u017ce kiedy\u015b orzekaj\u0105c, jako m\u0142ody s\u0119dzia, w sprawie starszego ma\u0142\u017ce\u0144stwa widz\u0105c pewn\u0105 elementarn\u0105 niesprawiedliwo\u015b\u0107 w ich po\u0142o\u017ceniu orzek\u0142 na podstawie popularnej \u201epi\u0105tki\u201d z kodeksu cywilnego (zakaz nadu\u017cycia prawa podmiotowego, kt\u00f3re by\u0142oby sprzeczne z jego spo\u0142ecznogospodarczym przeznaczeniem). Te dwie wypowiedzi pokazuj\u0105 pewn\u0105 perspektyw\u0119. S\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy wiele w \u017cyciu przeszli. Dla wielu lata 90-te czy prze\u0142om wiek\u00f3w to by\u0142 naprawd\u0119 traumatyczny okres. Te osoby b\u0119d\u0105 bardziej skore do wyboru rewizjonist\u00f3w w stylu polityk\u00f3w Prawa i Sprawiedliwo\u015bci czy (rzadziej) partii Razem. Ich trzeba stara\u0107 si\u0119 zrozumie\u0107 i z szacunkiem przekonywa\u0107. Musimy te\u017c poj\u0105\u0107 sens tego co V. Havel w 2008 roku powiedzia\u0142 dziennikarzowi Financial Times:\n\n\n\n\u201eMam poczucie, \u017ce jeste\u015bmy pierwsz\u0105 w\u00a0historii ludzko\u015bci cywilizacj\u0105 ca\u0142kowicie ateistyczn\u0105. Ludzka egzystencja nie jest dzi\u015b w\u00a0\u017caden spos\u00f3b metafizycznie zakotwiczona w\u00a0kodeksie post\u0119powania moralnego, z\u00a0kt\u00f3rego mogliby\u015bmy wyprowadza\u0107 kodeks prawny. Nie znaczy to, \u017ce nie lubi\u0119 delikates\u00f3w, jakie mog\u0119 kupi\u0107 w\u00a0pobliskim supermarkecie\u2026 M\u00f3wi\u0119 tu o\u00a0fundamentalnym ateizmie i\u00a0antyspirytualizmie naszej cywilizacji. Nie wiemy, dok\u0105d to zaprowadzi i\u00a0co przyniesie rodzajowi ludzkiemu.\u201dFragment z\u00a0ksi\u0105\u017ckiLunch z lud\u017ami sukcesu. 52 spotkania z tymi, kt\u00f3rzy zmieniaj\u0105 \u015bwiat, Lionel Barber (red.)\n\n\n\nMy jako spo\u0142ecze\u0144stwo nie mamy ju\u017c spoiwa, kt\u00f3rym jest jaki\u015b uniwersalny kodeks moralny. Zatracili\u015bmy te\u017c to spoiwo w kontek\u015bcie autorytetu instytucji czy nawet uznawania stanowionego prawa czy skuteczno\u015bci kreowanych stanowisk. I tu widz\u0119 kolejne potencjalne zagro\u017cenie. Gdy cz\u0119\u015b\u0107 przegranego elektoratu zaczyna wierzy\u0107 w historyjk\u0119 o sfa\u0142szowanych wyborach, to niezale\u017cnie jakie orzeczenie SN wyda w sprawie wa\u017cno\u015bci wybor\u00f3w, to znajdzie si\u0119 jaka\u015b grupa, kt\u00f3ra uzna, \u017ce to nie jest orzeczenie, bo wyda\u0142a je Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych S\u0105du Najwy\u017cszego. Zastanawiaj\u0105ce jest tak\u017ce jak post\u0105pi\u0105 komitety wyborcze, kt\u00f3re widz\u0105 szanse w protestach wyborczych a nie uznaj\u0105 tej izby SN. To jest do\u015b\u0107 niebezpieczna pu\u0142apka nie tylko pog\u0142\u0119biaj\u0105ca ten r\u00f3w jakim jest polaryzacja, ale b\u0119d\u0105ca zagro\u017ceniem dla bezpiecze\u0144stwa naszego Pa\u0144stwa.\n\n\n\nRozmawiam z r\u00f3wie\u015bnikami, kt\u00f3rzy s\u0105 lepsi w fachu, kt\u00f3ry sam wykonuj\u0119 na co dzie\u0144. Inteligentni ludzie i z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nie tacy, kt\u00f3rym nie zale\u017cy. Jeden nie poszed\u0142 na wybory a drugi odda\u0142 g\u0142os niewa\u017cny. Potencjalnie dwa g\u0142osy, kt\u00f3re sensowny kandydat szerokopoj\u0119tego obozu demokratycznego mia\u0142by szans\u0119 dosta\u0107.\n\n\n\nChcemy przyj\u015b\u0107 na gotowe, dosta\u0107 zdrow\u0105 demokracj\u0119 niskim nak\u0142adem si\u0142. Popieramy jaki\u015b projekt paraproeuropejskodemokratyczny ulepiony z mchu i paproci przez politycznych macher\u00f3w zamiast jako obywatele zaproponowa\u0107 oddolnie co\u015b sensownego, centrowego. Bo wydaje si\u0119, \u017ce wok\u00f3\u0142 centrum jeste\u015bmy w stanie ogranicza\u0107 skal\u0119 spolaryzowania polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa. Ci\u0119\u017cko jest przekonywa\u0107 do tego projektu je\u017celi w niego zupe\u0142nie si\u0119 nie wierzy. Brakuje pozytywnej aktywno\u015bci, czyli rozm\u00f3w z szacunkiem z tymi, kt\u00f3rzy popieraj\u0105 drugi ob\u00f3z. Ale tych ludzi b\u0119dzie mniej ni\u017c mog\u0142oby by\u0107, bo Trzaskowski by\u0142 dla wielu z nich tylko \u201emniejszym z\u0142em\u201d, wi\u0119c to s\u0105 potencjalnie straceni agituj\u0105cy \u201eprawdziwie za\u201d. Rafa\u0142a Trzaskowskiego wybrali w prawyborach cz\u0142onkowie partii. Je\u017celi mia\u0142 by\u0107 kandydatem szerokiej grupy, kt\u00f3ra by si\u0119 z nim uto\u017csamia\u0142a, to nie by\u0142 dobry pomys\u0142. W ba\u0144ce KO R. Trzaskowski wygra z R. Sikorskim, bo ten drugi b\u0119dzie zbyt konserwatywny, ale je\u017celi to transponujemy na og\u00f3\u0142 wyborc\u00f3w? Ale w\u0142a\u015bciwy wyb\u00f3r to nie tylko Trzaskowski albo Sikorski. PiS postawi\u0142 na kogo\u015b teoretycznie spoza struktur partii. To m\u00f3g\u0142by by\u0107 jaki\u015b lider spo\u0142eczny, kt\u00f3rego dzia\u0142alno\u015b\u0107 si\u0119 szanuje.\n\n\n\nNie rozumiemy tych, kt\u00f3rzy zdecydowali inaczej, wolimy ich wini\u0107 za ich wyb\u00f3r. Przegrany ob\u00f3z powinien sobie u\u015bwiadomi\u0107, \u017ce jako\u015b na przysz\u0142o\u015b\u0107 b\u0119d\u0105 mu jeszcze nie raz potrzebne g\u0142osy elektoratu zwyci\u0119zcy. A w\u015br\u00f3d grupy 18-39 nie chc\u0119 przypomina\u0107 kto wygra\u0142, wi\u0119c sama zmiana pokoleniowa mo\u017ce nic nie da\u0107 tym razem.\n\n\n\nPiS za wiele spraw mo\u017cna karci\u0107, ale jednego nie mo\u017cna mu odebra\u0107. Wzi\u0105\u0142 pod sw\u00f3j polityczny p\u0142aszcz niekt\u00f3re, do\u015b\u0107 liczne, grupy spo\u0142eczne i spe\u0142ni\u0142 im dane obietnice. Nic dziwnego, \u017ce dla tych grup sta\u0142 si\u0119 wiarygodny. W przeciwie\u0144stwie do karykatury politycznej jak\u0105 jest wykonanie s\u0142ynne 100 konkret\u00f3w na 100 dni.\u00a0\n\n\n\nOczywi\u015bcie m\u00f3g\u0142bym pisa\u0107 co mi si\u0119 bardzo nie podoba w kandydacie PiS, ale oni po prostu wygrali. Wa\u017cne aby przegrany ob\u00f3z szybko wyci\u0105gn\u0105\u0142 wnioski, bo wybory w 2027 mog\u0105 by\u0107 jednostronne. A paradoksalnie ta kampania pokaza\u0142a, \u017ce Prezydent in spe ma wi\u0119ksz\u0105 szans\u0119 zaskoczy\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo pozytywnie ni\u017c negatywnie ze wzgl\u0119du na nisko powieszon\u0105 poprzeczk\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z tym jak teflonow\u0105 os\u0142on\u0119 mia\u0142 przed sob\u0105, do kt\u00f3rej przywiera\u0142a ka\u017cda z afer. \n\n\n\n(Ilustracja pogl\u0105dowa wygenerowana przy pomocy Copilota)\n", "published_at": "2025-06-06T22:09:01+00:00", "modified_at": null, "cover_url": "https://kacper-pawlowski.pl/media/8e7e15301ef4d1070496174ffd7b5a6d84a0bedaeed8027163e0d4f6fbe7edb7.jpg"}, {"kind": "post", "path": "/2025/04/27/na-dwie-rece/", "title": "Na dwie r\u0119ce", "excerpt": "\nW mijaj\u0105cym tygodniu w Z\u0142otoryi wybuch\u0142a afera po tym gdy na posiedzeniu komisji jedna z radnych odda\u0142a g\u0142os za siebie i kole\u017cank\u0119 gdy ta na chwil\u0119 musia\u0142a wyj\u015b\u0107 z posiedzenia komisji. Podobno przyjecha\u0142a nawet ekipa Polsatu, kt\u00f3", "author": "KacperPawlowski", "tags": [{"name": "Z\u0142otoryja", "slug": "zlotoryja"}, {"name": "demokracja", "slug": "demokracja"}, {"name": "Rada Miejska w Z\u0142otoryi", "slug": "rada-miejska-w-zlotoryi"}, {"name": "Beata Manowiec", "slug": "beata-manowiec"}, {"name": "dwie r\u0119ce", "slug": "dwie-rece"}, {"name": "Ma\u0142gorzata Zwiercan", "slug": "malgorzata-zwiercan"}], "categories": [{"name": "Samorz\u0105d", "slug": "samorzad"}], "url": "https://kacper-pawlowski.pl/2025/04/27/na-dwie-rece/", "html": "\n

W mijaj\u0105cym tygodniu w Z\u0142otoryi wybuch\u0142a afera po tym gdy na posiedzeniu komisji jedna z radnych odda\u0142a g\u0142os za siebie i kole\u017cank\u0119 gdy ta na chwil\u0119 musia\u0142a wyj\u015b\u0107 z posiedzenia komisji. Podobno przyjecha\u0142a nawet ekipa Polsatu, kt\u00f3ra nagra\u0142a o tym materia\u0142. Tym, kt\u00f3rzy \u015bledz\u0105 polityk\u0119 przez wielkie \"P\" nasuwa si\u0119 casus pos\u0142anki Ma\u0142gorzaty Zwiercan, kt\u00f3ra 9 lat temu na posiedzeniu Sejmu zag\u0142osowa\u0142a za siebie i Kornela Morawieckiego. G\u0142osowanie dotyczy\u0142o wyboru s\u0119dziego Trybuna\u0142u Konstytucyjnego. Na tym podobie\u0144stwa si\u0119 jednak ko\u0144cz\u0105...

\n\n\n\n\n\n\n\n

Ci\u0119\u017cko antycypowa\u0107 jakie ostatecznie skutki b\u0119dzie to mia\u0142o dla radnej, bo jest jeszcze na to za wcze\u015bnie. W przypadku pos\u0142anki ponios\u0142a ona ostatecznie odpowiedzialno\u015b\u0107 karn\u0105 i zosta\u0142a prawomocnie skazana na kar\u0119 pozbawienia wolno\u015bci w zawieszeniu. Kwalifikacja czynu, kt\u00f3r\u0105 przyj\u0105\u0142 s\u0119dzia, to przekroczenie uprawnie\u0144 przez funkcjonariusza publicznego:

\n\n\n\n

\"Funkcjonariusz publiczny, kt\u00f3ry, przekraczaj\u0105c swoje uprawnienia lub nie dope\u0142niaj\u0105c obowi\u0105zk\u00f3w, dzia\u0142a na szkod\u0119 interesu publicznego lub prywatnego,
podlega karze pozbawienia wolno\u015bci do lat 3.\"

art. 231 kodeksu karnego
\n\n\n\n

Mo\u017cna tutaj oczywi\u015bcie zastanawia\u0107 si\u0119 nad tym co jest w tej materii szkod\u0105 dla interesu publicznego, czy by\u0107 mo\u017ce og\u00f3\u0142em na temat stopnia szkodliwo\u015bci spo\u0142ecznej czynu w danym kontek\u015bcie sprawy. Co jednak dzia\u0142a na korzy\u015b\u0107 radnej a czym broni\u0107 by si\u0119 nie mog\u0142a pos\u0142anka Zwiercan? I dlaczego radna nie musi straci\u0107 za to mandatu?

\n\n\n\n

Po pierwsze mandat radny traci za utrat\u0119 prawa wybieralno\u015bci. W przypadku skazania wyrokiem karnym musi to jednak by\u0107 prawomocny wyrok na kar\u0119 pozbawienia wolno\u015bci za przest\u0119pstwo umy\u015blne \u015bcigane z oskar\u017cenia publicznego lub umy\u015blne przest\u0119pstwo skarbowe. Kara \u0142agodniejsza (grzywna, \u015brodek karny, kara ograniczenia wolno\u015bci) nie b\u0119dzie skutkowa\u0142a z automatu utrat\u0105 mandatu. Podobnie jak np. warunkowe umorzenie post\u0119powania karnego.

\n\n\n\n

W przypadku radnej g\u0142osowanie mia\u0142o miejsce na posiedzeniu komisji, kt\u00f3ra jest organem wewn\u0119trznym Rady Miejskiej w Z\u0142otoryi, wi\u0119c nie jest to organ w\u0142adny podejmowa\u0107 jakiekolwiek decyzje, kt\u00f3re wywo\u0142uj\u0105 skutek \"na zewn\u0105trz\". G\u0142osowania tego organu polegaj\u0105 g\u0142\u00f3wnie na opiniowaniu uchwa\u0142. Co jednak jest najciekawsze przedmiotem g\u0142osowania za\u015b nie by\u0142a \u017cadna opinia a wy\u0142\u0105cznie... przyj\u0119cie porz\u0105dku obrad. Jest to o tyle interesuj\u0105ce, \u017ce to ten rodzaj g\u0142osowania, kt\u00f3rego jakikolwiek wynik nie wywo\u0142uje \u017cadnego... skutku prawnego. Czy kto\u015b zada\u0142 sobie pytanie jaki skutek wywowa\u0142oby gdyby wszyscy zag\u0142osowali \"przeciw\"? Czy by\u0142by to skutek inny ni\u017c gdyby wszyscy zag\u0142osowali \"za\"?

\n\n\n\n

Jeszcze gdy mieszka\u0142em w Z\u0142otoryi i obserwowa\u0142em regularnie posiedzenia Sesji i Komisji Rady Miejskiej Z\u0142otoryi za ka\u017cdym tego typu g\u0142osowania (nad przyj\u0119ciem porz\u0105dku obrad) mnie bawi\u0142y. Kiedy\u015b nawet rzuci\u0142em do kogo\u015b, \u017ce szkoda, \u017ce za ka\u017cdym razem g\u0142os\u00f3w \"za\" jest wi\u0119cej ni\u017c \"wstrzymuj\u0105cych\" czy \"przeciw\". Dlaczego \u017ca\u0142owa\u0142em? Najpewniej dopiero wtedy radni zdaliby sobie spraw\u0119 z tego absurdu.

\n\n\n\n

Statut Miasta Z\u0142otoryja w \u00a7 29 ust. 5 stanowi, \u017ce:

\n\n\n\n

\"G\u0142osowanie na posiedzeniach komisji oraz zmiana porz\u0105dku posiedzenia odbywa si\u0119 na zasadach analogicznych do prac Rady\"

\u00a7 29 ust. 5 statutu miasta Z\u0142otoryja
\n\n\n\n

Dodatkowo w \u00a7 32 ust. 2 w zasadzie powtarza (co mo\u017cna uzna\u0107 za b\u0142\u0105d legislacyjny) to samo:

\n\n\n\n

\"Zmiana porz\u0105dku posiedzenia nast\u0119puje w trybie analogicznym do zmiany porz\u0105dku obrad\"

\u00a7 32 ust. 2 StatutU Miasta Z\u0142otoryja
\n\n\n\n

A co m\u00f3wi\u0105 przepisy odno\u015bnie porz\u0105dku obrad? Ustawa o samorz\u0105dzie gminnym stanowi, \u017ce:

\n\n\n\n

1. Rada gminy obraduje na sesjach zwo\u0142ywanych przez
przewodnicz\u0105cego w miar\u0119 potrzeby, nie rzadziej jednak ni\u017c raz na kwarta\u0142. Do zawiadomienia o zwo\u0142aniu sesji do\u0142\u0105cza si\u0119 porz\u0105dek obrad wraz z projektami uchwa\u0142.
1a. Rada gminy mo\u017ce wprowadzi\u0107 zmiany w porz\u0105dku bezwzgl\u0119dn\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w ustawowego sk\u0142adu rady.

Art. 20 ustawy o samorz\u0105dzie gminnym
\n\n\n\n

Jak wida\u0107 porz\u0105dek obrad jest w wy\u0142\u0105cznej kompetencji podmiotu, kt\u00f3ry zwo\u0142uje posiedzenie. Nie ma czego\u015b takiego jak przyjmowanie porz\u0105dku obrad na sesji. Porz\u0105dek obrad, narzucony przez zwo\u0142uj\u0105cego sesj\u0119, mo\u017cna zmieni\u0107, ale wymaga to bezwzgl\u0119dnej wi\u0119kszo\u015bci g\u0142os\u00f3w ustawowego sk\u0142adu rady. Przepisy Statutu odsy\u0142aj\u0105 per analogam do tego trybu, wi\u0119c porz\u0105dek obrad jest ustalony przez zwo\u0142uj\u0105cego komisj\u0119. Mo\u017ce by\u0107 w g\u0142osowaniu wy\u0142\u0105cznie zmieniony a nie przyj\u0119ty.

\n\n\n\n

Cho\u0107 radna g\u0142osuj\u0105c za kole\u017cank\u0119 zrobi\u0142a co\u015b co zas\u0142uguje na krytyk\u0119, to o tyle Opatrzno\u015b\u0107 nie dopu\u015bci\u0142a aby wywo\u0142a\u0142o to jakikolwiek skutek dla samego przedmiotu g\u0142osowania. Wizerunkowo jest to pora\u017cka, zaniepokojenie spo\u0142eczne r\u00f3wnie\u017c jest naturalne. W oczach cz\u0119\u015bci os\u00f3b na pewno jest dyskwalifikuj\u0105ce do zasiadania w organie stanowi\u0105cym lokalne prawo, dla innych waga naruszenia by\u0107 mo\u017ce nie prowadzi do tak kategorycznych s\u0105d\u00f3w, a jeszcze innych interesuje tylko to, \u017ce jutro trzeba wsta\u0107 do pracy. Jest te\u017c grupa os\u00f3b, kt\u00f3re pot\u0119pi\u0105 gdy dowiedz\u0105 si\u0119, \u017ce to \"ci drudzy\" a wezm\u0105 w obron\u0119 gdy dowiedz\u0105 si\u0119, \u017ce \"to nasi\".

\n\n\n\n

Staraj\u0105c sie jednak zachowa\u0107 optymizm by\u0107 mo\u017ce ta sytuacja sprawi, \u017ce w \u017cadnym g\u0142osowaniu, kt\u00f3re wywo\u0142a rzeczywisty skutek, do czego\u015b takiego nie dojdzie, bo przycisk urz\u0105dzenia kolegi czy kole\u017canki b\u0119dzie parzy\u0107 niczym ogie\u0144 palnika kuchennego?

\n\n\n\n

(Ilustracja pogl\u0105dowa wygenerowana przez Copilot)

\n", "text": "\nW mijaj\u0105cym tygodniu w Z\u0142otoryi wybuch\u0142a afera po tym gdy na posiedzeniu komisji jedna z radnych odda\u0142a g\u0142os za siebie i kole\u017cank\u0119 gdy ta na chwil\u0119 musia\u0142a wyj\u015b\u0107 z posiedzenia komisji. Podobno przyjecha\u0142a nawet ekipa Polsatu, kt\u00f3ra nagra\u0142a o tym materia\u0142. Tym, kt\u00f3rzy \u015bledz\u0105 polityk\u0119 przez wielkie \"P\" nasuwa si\u0119 casus pos\u0142anki Ma\u0142gorzaty Zwiercan, kt\u00f3ra 9 lat temu na posiedzeniu Sejmu zag\u0142osowa\u0142a za siebie i Kornela Morawieckiego. G\u0142osowanie dotyczy\u0142o wyboru s\u0119dziego Trybuna\u0142u Konstytucyjnego. Na tym podobie\u0144stwa si\u0119 jednak ko\u0144cz\u0105...\n\n\n\n\n\n\n\nCi\u0119\u017cko antycypowa\u0107 jakie ostatecznie skutki b\u0119dzie to mia\u0142o dla radnej, bo jest jeszcze na to za wcze\u015bnie. W przypadku pos\u0142anki ponios\u0142a ona ostatecznie odpowiedzialno\u015b\u0107 karn\u0105 i zosta\u0142a prawomocnie skazana na kar\u0119 pozbawienia wolno\u015bci w zawieszeniu. Kwalifikacja czynu, kt\u00f3r\u0105 przyj\u0105\u0142 s\u0119dzia, to przekroczenie uprawnie\u0144 przez funkcjonariusza publicznego:\n\n\n\n\"Funkcjonariusz publiczny, kt\u00f3ry, przekraczaj\u0105c swoje uprawnienia lub nie dope\u0142niaj\u0105c obowi\u0105zk\u00f3w, dzia\u0142a na szkod\u0119 interesu publicznego lub prywatnego,podlega karze pozbawienia wolno\u015bci do lat 3.\"art. 231 kodeksu karnego\n\n\n\nMo\u017cna tutaj oczywi\u015bcie zastanawia\u0107 si\u0119 nad tym co jest w tej materii szkod\u0105 dla interesu publicznego, czy by\u0107 mo\u017ce og\u00f3\u0142em na temat stopnia szkodliwo\u015bci spo\u0142ecznej czynu w danym kontek\u015bcie sprawy. Co jednak dzia\u0142a na korzy\u015b\u0107 radnej a czym broni\u0107 by si\u0119 nie mog\u0142a pos\u0142anka Zwiercan? I dlaczego radna nie musi straci\u0107 za to mandatu?\n\n\n\nPo pierwsze mandat radny traci za utrat\u0119 prawa wybieralno\u015bci. W przypadku skazania wyrokiem karnym musi to jednak by\u0107 prawomocny wyrok na kar\u0119 pozbawienia wolno\u015bci za przest\u0119pstwo umy\u015blne \u015bcigane z oskar\u017cenia publicznego lub umy\u015blne przest\u0119pstwo skarbowe. Kara \u0142agodniejsza (grzywna, \u015brodek karny, kara ograniczenia wolno\u015bci) nie b\u0119dzie skutkowa\u0142a z automatu utrat\u0105 mandatu. Podobnie jak np. warunkowe umorzenie post\u0119powania karnego.\n\n\n\nW przypadku radnej g\u0142osowanie mia\u0142o miejsce na posiedzeniu komisji, kt\u00f3ra jest organem wewn\u0119trznym Rady Miejskiej w Z\u0142otoryi, wi\u0119c nie jest to organ w\u0142adny podejmowa\u0107 jakiekolwiek decyzje, kt\u00f3re wywo\u0142uj\u0105 skutek \"na zewn\u0105trz\". G\u0142osowania tego organu polegaj\u0105 g\u0142\u00f3wnie na opiniowaniu uchwa\u0142. Co jednak jest najciekawsze przedmiotem g\u0142osowania za\u015b nie by\u0142a \u017cadna opinia a wy\u0142\u0105cznie... przyj\u0119cie porz\u0105dku obrad. Jest to o tyle interesuj\u0105ce, \u017ce to ten rodzaj g\u0142osowania, kt\u00f3rego jakikolwiek wynik nie wywo\u0142uje \u017cadnego... skutku prawnego. Czy kto\u015b zada\u0142 sobie pytanie jaki skutek wywowa\u0142oby gdyby wszyscy zag\u0142osowali \"przeciw\"? Czy by\u0142by to skutek inny ni\u017c gdyby wszyscy zag\u0142osowali \"za\"?\n\n\n\nJeszcze gdy mieszka\u0142em w Z\u0142otoryi i obserwowa\u0142em regularnie posiedzenia Sesji i Komisji Rady Miejskiej Z\u0142otoryi za ka\u017cdym tego typu g\u0142osowania (nad przyj\u0119ciem porz\u0105dku obrad) mnie bawi\u0142y. Kiedy\u015b nawet rzuci\u0142em do kogo\u015b, \u017ce szkoda, \u017ce za ka\u017cdym razem g\u0142os\u00f3w \"za\" jest wi\u0119cej ni\u017c \"wstrzymuj\u0105cych\" czy \"przeciw\". Dlaczego \u017ca\u0142owa\u0142em? Najpewniej dopiero wtedy radni zdaliby sobie spraw\u0119 z tego absurdu.\n\n\n\nStatut Miasta Z\u0142otoryja w \u00a7 29 ust. 5 stanowi, \u017ce:\n\n\n\n\"G\u0142osowanie na posiedzeniach komisji oraz zmiana porz\u0105dku posiedzenia odbywa si\u0119 na zasadach analogicznych do prac Rady\"\u00a7 29 ust. 5 statutu miasta Z\u0142otoryja\n\n\n\nDodatkowo w \u00a7 32 ust. 2 w zasadzie powtarza (co mo\u017cna uzna\u0107 za b\u0142\u0105d legislacyjny) to samo:\n\n\n\n\"Zmiana porz\u0105dku posiedzenia nast\u0119puje w trybie analogicznym do zmiany porz\u0105dku obrad\"\u00a7 32 ust. 2 StatutU Miasta Z\u0142otoryja\n\n\n\nA co m\u00f3wi\u0105 przepisy odno\u015bnie porz\u0105dku obrad? Ustawa o samorz\u0105dzie gminnym stanowi, \u017ce:\n\n\n\n1. Rada gminy obraduje na sesjach zwo\u0142ywanych przezprzewodnicz\u0105cego w miar\u0119 potrzeby, nie rzadziej jednak ni\u017c raz na kwarta\u0142. Do zawiadomienia o zwo\u0142aniu sesji do\u0142\u0105cza si\u0119 porz\u0105dek obrad wraz z projektami uchwa\u0142.1a. Rada gminy mo\u017ce wprowadzi\u0107 zmiany w porz\u0105dku bezwzgl\u0119dn\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w ustawowego sk\u0142adu rady.Art. 20 ustawy o samorz\u0105dzie gminnym\n\n\n\nJak wida\u0107 porz\u0105dek obrad jest w wy\u0142\u0105cznej kompetencji podmiotu, kt\u00f3ry zwo\u0142uje posiedzenie. Nie ma czego\u015b takiego jak przyjmowanie porz\u0105dku obrad na sesji. Porz\u0105dek obrad, narzucony przez zwo\u0142uj\u0105cego sesj\u0119, mo\u017cna zmieni\u0107, ale wymaga to bezwzgl\u0119dnej wi\u0119kszo\u015bci g\u0142os\u00f3w ustawowego sk\u0142adu rady. Przepisy Statutu odsy\u0142aj\u0105 per analogam do tego trybu, wi\u0119c porz\u0105dek obrad jest ustalony przez zwo\u0142uj\u0105cego komisj\u0119. Mo\u017ce by\u0107 w g\u0142osowaniu wy\u0142\u0105cznie zmieniony a nie przyj\u0119ty.\n\n\n\nCho\u0107 radna g\u0142osuj\u0105c za kole\u017cank\u0119 zrobi\u0142a co\u015b co zas\u0142uguje na krytyk\u0119, to o tyle Opatrzno\u015b\u0107 nie dopu\u015bci\u0142a aby wywo\u0142a\u0142o to jakikolwiek skutek dla samego przedmiotu g\u0142osowania. Wizerunkowo jest to pora\u017cka, zaniepokojenie spo\u0142eczne r\u00f3wnie\u017c jest naturalne. W oczach cz\u0119\u015bci os\u00f3b na pewno jest dyskwalifikuj\u0105ce do zasiadania w organie stanowi\u0105cym lokalne prawo, dla innych waga naruszenia by\u0107 mo\u017ce nie prowadzi do tak kategorycznych s\u0105d\u00f3w, a jeszcze innych interesuje tylko to, \u017ce jutro trzeba wsta\u0107 do pracy. Jest te\u017c grupa os\u00f3b, kt\u00f3re pot\u0119pi\u0105 gdy dowiedz\u0105 si\u0119, \u017ce to \"ci drudzy\" a wezm\u0105 w obron\u0119 gdy dowiedz\u0105 si\u0119, \u017ce \"to nasi\".\n\n\n\nStaraj\u0105c sie jednak zachowa\u0107 optymizm by\u0107 mo\u017ce ta sytuacja sprawi, \u017ce w \u017cadnym g\u0142osowaniu, kt\u00f3re wywo\u0142a rzeczywisty skutek, do czego\u015b takiego nie dojdzie, bo przycisk urz\u0105dzenia kolegi czy kole\u017canki b\u0119dzie parzy\u0107 niczym ogie\u0144 palnika kuchennego?\n\n\n\n(Ilustracja pogl\u0105dowa wygenerowana przez Copilot)\n", "published_at": "2025-04-27T18:25:17+00:00", "modified_at": null, "cover_url": "https://kacper-pawlowski.pl/media/c81266bc6897bb620f66fd33cd8a94ef1b1fc7b89089a017e61b76288ddee268.jpg"}, {"kind": "post", "path": "/2025/04/21/samorzadowe-konflikty-interesow/", "title": "Samorz\u0105dowe konflikty interes\u00f3w", "excerpt": "\nS\u0105 takie miejsca w Polsce, w kt\u00f3rych te same zdarzenia, kt\u00f3re spowodowa\u0142yby we Wroc\u0142awiu, Krakowie, Warszawie jakie\u015b emocje, wstrz\u0105sy opinii publicznej wskutek dziennikarskich doniesie\u0144 o nich, nie s\u0105 w \u017cadnej formie obecnie w \u017cy", "author": "KacperPawlowski", "tags": [{"name": "Z\u0142otoryja", "slug": "zlotoryja"}, {"name": "Powiat Z\u0142otoryjski", "slug": "powiat-zlotoryjski"}, {"name": "samorz\u0105d", "slug": "samorzad"}, {"name": "konflikt interes\u00f3w", "slug": "konflikt-interesow"}, {"name": "Starosta Z\u0142otoryjski", "slug": "starosta-zlotoryjski"}, {"name": "Rafa\u0142 Miara", "slug": "rafal-miara"}, {"name": "J\u00f3zef Fro\u0144", "slug": "jozef-fron"}, {"name": "Monika Zakrzewska", "slug": "monika-zakrzewska"}, {"name": "bank sp\u00f3\u0142dzielczy", "slug": "bank-spoldzielczy"}, {"name": "OSINT", "slug": "osint"}, {"name": "Rada Powiatu Z\u0142otoryjskiego", "slug": "rada-powiatu-zlotoryjskiego"}], "categories": [{"name": "z\u0142otoryja", "slug": "zlotoryja"}, {"name": "Samorz\u0105d", "slug": "samorzad"}], "url": "https://kacper-pawlowski.pl/2025/04/21/samorzadowe-konflikty-interesow/", "html": "\n

S\u0105 takie miejsca w Polsce, w kt\u00f3rych te same zdarzenia, kt\u00f3re spowodowa\u0142yby we Wroc\u0142awiu, Krakowie, Warszawie jakie\u015b emocje, wstrz\u0105sy opinii publicznej wskutek dziennikarskich doniesie\u0144 o nich, nie s\u0105 w \u017cadnej formie obecnie w \u017cyciu medialnym. Kontrola spo\u0142eczna, kt\u00f3r\u0105 umo\u017cliwia konstytucyjne prawo dost\u0119pu do informacji publicznej, umo\u017cliwia jednak wype\u0142nianie medialnej pustki w przekazie. Dla mnie osobi\u015bcie ciekawy jest przypadek wszystkich (tr\u00f3jki) radnych Rady Powiatu Z\u0142otoryjskiego w barwach Lewicy. Ciekawy z tego wzgl\u0119du, \u017ce pokazuje na pewne konflikty interes\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 przyczynia\u0107 si\u0119 do zaburzanej percepcji tych, kt\u00f3rzy maj\u0105 sta\u0107 na czele gospodarno\u015bci, celowo\u015bci i rzetelno\u015bci w wydawaniu \u015brodk\u00f3w z bud\u017cetu komunalnego.

\n\n\n\n\n\n\n\n

Starost\u0105 powiatu z\u0142otoryjskiego (i radnym) jest cz\u0142onek Lewicy. W zesz\u0142ym miesi\u0105cu powiat z\u0142otoryjski zawar\u0142 umowy na prowadzenie opieki asystenckiej \u015bwiadczonej na rzecz os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105. Jest to cz\u0119\u015b\u0107 rz\u0105dowego programu spo\u0142ecznego [wi\u0119cej]. W\u015br\u00f3d wykonawc\u00f3w mo\u017cna odnale\u017a\u0107 zar\u00f3wno \u017con\u0119, jak i te\u015bciow\u0105 pana starosty. Zreszt\u0105 podobnie jak rok wcze\u015bniej. Kwota umowy nie jest jaka\u015b sensacyjna - jest to 50 z\u0142 za godzin\u0119. W Polsce stawka godzinowa minimalnego wynagrodzenia wynosi 30,5 z\u0142 brutto. Sama kwota nie budzi wi\u0119c kontrowersji, ale czy jednak sama umowa nie powinna budzi\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci w kontek\u015bcie tego czy nale\u017cycie b\u0119dzie skontrolowane wykonanie takiej umowy?

\n\n\n\n

Jednym z cz\u0142onk\u00f3w zarz\u0105du powiatu (i radn\u0105) jest pani, kt\u00f3ra r\u00f3wnie\u017c dosta\u0142a si\u0119 do rady powiatu z list Lewicy. Chwil\u0119 po tym jak obj\u0119\u0142a t\u0119 funkcj\u0119 osob\u0105 wybran\u0105 na Prezesa Zarz\u0105du Szpitala Powiatowego w Z\u0142otoryi zosta\u0142a jej ciocia. Zarz\u0105d Powiatu pe\u0142ni rol\u0119 zgromadzenia wsp\u00f3lnik\u00f3w szpitala. Cho\u0107 cz\u0142onkini zarz\u0105du rozwa\u017cnie nie wzi\u0119\u0142a udzia\u0142u w zgromadzeniu wsp\u00f3lnik\u00f3w, na kt\u00f3rym powo\u0142ano now\u0105 prezes, to nadal pozostaje jednym z beneficjent\u00f3w rzeczywistych, kt\u00f3rzy s\u0105 odpowiedzialni za kreacj\u0119 zarz\u0105du, zatwierdzanie sprawozda\u0144 finansowych czy rozliczanie z realizacji cel\u00f3w zarz\u0105dczych. Co ciekawe nieco inny potencjalny konflikt interes\u00f3w mo\u017ce wynikn\u0105\u0107 na linii prezes szpitala w Z\u0142otoryi a prezes szpitala w s\u0105siednim powiecie - prezes szpitala w Z\u0142otoryi jest \u017con\u0105 prezesa szpitala w Lw\u00f3wku \u015al\u0105skim. Szpitale maj\u0105 pewien punkt styku je\u017celi chodzi o rywalizacj\u0119 o kontrakt w NFZ.

\n\n\n\n

By\u0142ym ju\u017c cz\u0142onkiem zarz\u0105du powiatu, ale nadal trzecim (i ostatnim) radnym z klubu Lewicy, jest osoba, kt\u00f3ra od 18 grudnia 2024 r. by\u0142a pe\u0142nomocnikiem banku, z kt\u00f3rym 12 dni p\u00f3\u017aniej powiat z\u0142otoryjski zawar\u0142 umow\u0119 na obs\u0142ug\u0119 bankow\u0105 bud\u017cetu powiatu z\u0142otoryjskiego. Wyb\u00f3r banku odby\u0142 si\u0119 na podstawie konkursu ofert, ale informacji o konkursie nie uda\u0142o mi si\u0119 odnale\u017a\u0107 w Biuletynie Informacji Publicznej. W dokumentach przes\u0142anych do s\u0105du rejestrowego widnieje jego podpis elektroniczny na dokumencie elektronicznym datowanym na 24 stycznia 2025 r., w kt\u00f3rym zawarta by\u0142a tre\u015b\u0107 zgody na powo\u0142anie na pe\u0142nomocnika banku. 13 lutego br. radny z\u0142o\u017cy\u0142 rezygnacj\u0119 z funkcji pe\u0142nomocnika a 18 lutego zarz\u0105d banku odwo\u0142a\u0142 go jako pe\u0142nomocnika. Niemniej w okresie od 30 grudnia 2024 r. do 13 lutego 2025 r. radny ten narusza\u0142 zakaz wynikaj\u0105cy z art. 25b ust. 1 ustawy o samorz\u0105dzie powiatowym. Co do zasady powinno to prowadzi\u0107 do podj\u0119cia przez rad\u0119 powiatu uchwa\u0142y w sprawie stwierdzenia wyga\u015bni\u0119cia mandatu radnego. Zgodnie z powo\u0142anym przepisem:

\n\n\n\n
\n

\"Radni nie mog\u0105 prowadzi\u0107 dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej na w\u0142asny rachunek lub wsp\u00f3lnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia powiatu, w kt\u00f3rym radny uzyska\u0142 mandat, a tak\u017ce zarz\u0105dza\u0107 tak\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 lub by\u0107 przedstawicielem czy pe\u0142nomocnikiem w prowadzeniu takiej dzia\u0142alno\u015bci\"

\n
\n\n\n\n

Cho\u0107 sama wyk\u0142adnia j\u0119zykowa przepisu, w po\u0142\u0105czeniu z art. 383. \u00a7 1 pkt 5 kodeksu wyborczego, jest w tego typu sytuacji bezwzgl\u0119dna, to w toku badania ewentualnej uchwa\u0142y w sprawie wyga\u015bni\u0119cia mandatu mo\u017cliwe jest, \u017ce s\u0105d administracyjny uzna np. \u017ce pozbawienie mandatu by\u0142oby nieproprocjonalne w danej sytuacji i godzi\u0142oby w bierne prawo wyborcze jednostki. Jednak samo uznanie, \u017ce to nie radny z\u0142o\u017cy\u0142 podpis pod konkretn\u0105 umow\u0105 nie by\u0142oby wystarczaj\u0105ce:

\n\n\n\n

\u201eZgodnie z art. 24f ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorz\u0105dzie gminnym (Dz.U. z 2020 r. poz. 713 ze zm.), radny nie mo\u017ce by\u0107 pe\u0142nomocnikiem w prowadzeniu dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy. Przepis ten nie wskazuje, aby zakres pe\u0142nomocnictwa udzielonego przez przedsi\u0119biorc\u0119 prowadz\u0105cego dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 z wykorzystaniem mienia komunalnego obejmowa\u0142 jedynie wykorzystywanie mienia komunalnego. Tym przepisem obj\u0119ci zostali zar\u00f3wno ci pe\u0142nomocnicy, kt\u00f3rych zakres umocowania wprost obejmuje udzia\u0142 tego przedsi\u0119biorcy w wykorzystywaniu mienia komunalnego, jak i tacy pe\u0142nomocnicy, kt\u00f3rzy bezpo\u015brednio nie uczestnicz\u0105 w korzystaniu z mienia komunalnego. Przewidziany niniejszym przepisem zakaz nie jest po\u0142\u0105czony z wymogiem, aby pe\u0142nomocnik podmiotu wykorzystuj\u0105cego w prowadzonej dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej mienie komunalne bezpo\u015brednio uczestniczy\u0142 w takiej dzia\u0142alno\u015bci i mia\u0142 na ni\u0105 bezpo\u015bredni wp\u0142yw.\u201d

Wyrok Naczelnego S\u0105du Administracyjnego Z dnia 16 Listopada 2021 r. (III OSK 6748/21).
\n\n\n\n

Co ciekawe ten sam radny by\u0142 do 19 grudnia cz\u0142onkiem Zarz\u0105du Powiatu Z\u0142otoryjskiego. Z\u0142o\u017cy\u0142 swoj\u0105 rezygnacj\u0119 12 grudnia 2024 r. po tym gdy w pi\u015bmie z 13 listopada 2024 r. Wojewoda Dolno\u015bl\u0105ski poprosi\u0142 o wyja\u015bnienia dotycz\u0105ce naruszenia zakazu zarz\u0105dzania dzia\u0142alno\u015bci\u0105 gospodarcz\u0105 przez cz\u0142onka zarz\u0105du powiatu. Radny 22 maja 2024 r. zosta\u0142 cz\u0142onkiem zarz\u0105du powiatu i w ci\u0105gu 3 miesi\u0119cy powinien zaprzesta\u0107 prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej. Dopiero 29 listopada 2024 r. przesta\u0142 by\u0107 prezesem (nomen omen) banku, kt\u00f3rego zosta\u0142 p\u00f3\u017aniej pe\u0142nomocnikiem.

\n\n\n\n

Ani w mediach lokalnych ani w mediach regionalnych \u017caden z tych w\u0105tk\u00f3w nie ujrza\u0142 \u015bwiat\u0142a dziennego. To pokazuje te\u017c pewn\u0105 s\u0142abo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego, jak i samych medi\u00f3w o zasi\u0119gu lokalnym czy regionalnym. Tym bardziej, \u017ce odnalezienie informacji o wszystkich trzech konfliktach interes\u00f3w nie wymaga jakiegokolwiek wniosku o udost\u0119pnienie informacji publicznej a jedynie wykonania minimalnej analizy typu OSINT z nast\u0119puj\u0105cymi \u017ar\u00f3d\u0142ami informacji:

\n\n\n\n\n\n\n\n

Co ciekawe w tej kadencji starosta i cz\u0142onek zarz\u0105du b\u0119d\u0105cy w przesz\u0142o\u015bci powi\u0105zany z bankiem nie z\u0142o\u017cyli \u017cadnej informacji do rejestru korzy\u015bci mimo prawnego (nieusankcjonowanego!) obowi\u0105zku. Zrobi\u0142a to za to ich kole\u017canka z klubu, co nale\u017cy pochwali\u0107.

\n\n\n\n

Jednym jest \u015bwiadomo\u015b\u0107 a drugim reakcja. Nie zawsze reakcj\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa czy lider\u00f3w politycznych, organ\u00f3w nadzoru musi by\u0107 presj\u0105 na odwo\u0142anie czy odwo\u0142anie, ale \u015bwiadomo\u015b\u0107 jest niezb\u0119dna dla w\u0142a\u015bciwego procesu podejmowania decyzji. Zar\u00f3wno przez samych samorz\u0105dowc\u00f3w, jak i przez wyborc\u00f3w. Ujawnianie potencjalnych konflikt\u00f3w interes\u00f3w nie jest wy\u0142\u0105cznie domen\u0105 w\u0142adz publicznych, ale r\u00f3wnie\u017c wielu korporacji.

\n\n\n\n

(Ilustracja pogl\u0105dowa wygenerowana przy pomocy Copilot)

\n", "text": "\nS\u0105 takie miejsca w Polsce, w kt\u00f3rych te same zdarzenia, kt\u00f3re spowodowa\u0142yby we Wroc\u0142awiu, Krakowie, Warszawie jakie\u015b emocje, wstrz\u0105sy opinii publicznej wskutek dziennikarskich doniesie\u0144 o nich, nie s\u0105 w \u017cadnej formie obecnie w \u017cyciu medialnym. Kontrola spo\u0142eczna, kt\u00f3r\u0105 umo\u017cliwia konstytucyjne prawo dost\u0119pu do informacji publicznej, umo\u017cliwia jednak wype\u0142nianie medialnej pustki w przekazie. Dla mnie osobi\u015bcie ciekawy jest przypadek wszystkich (tr\u00f3jki) radnych Rady Powiatu Z\u0142otoryjskiego w barwach Lewicy. Ciekawy z tego wzgl\u0119du, \u017ce pokazuje na pewne konflikty interes\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 przyczynia\u0107 si\u0119 do zaburzanej percepcji tych, kt\u00f3rzy maj\u0105 sta\u0107 na czele gospodarno\u015bci, celowo\u015bci i rzetelno\u015bci w wydawaniu \u015brodk\u00f3w z bud\u017cetu komunalnego.\n\n\n\n\n\n\n\nStarost\u0105 powiatu z\u0142otoryjskiego (i radnym) jest cz\u0142onek Lewicy. W zesz\u0142ym miesi\u0105cu powiat z\u0142otoryjski zawar\u0142 umowy na prowadzenie opieki asystenckiej \u015bwiadczonej na rzecz os\u00f3b z niepe\u0142nosprawno\u015bci\u0105. Jest to cz\u0119\u015b\u0107 rz\u0105dowego programu spo\u0142ecznego [wi\u0119cej]. W\u015br\u00f3d wykonawc\u00f3w mo\u017cna odnale\u017a\u0107 zar\u00f3wno \u017con\u0119, jak i te\u015bciow\u0105 pana starosty. Zreszt\u0105 podobnie jak rok wcze\u015bniej. Kwota umowy nie jest jaka\u015b sensacyjna - jest to 50 z\u0142 za godzin\u0119. W Polsce stawka godzinowa minimalnego wynagrodzenia wynosi 30,5 z\u0142 brutto. Sama kwota nie budzi wi\u0119c kontrowersji, ale czy jednak sama umowa nie powinna budzi\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci w kontek\u015bcie tego czy nale\u017cycie b\u0119dzie skontrolowane wykonanie takiej umowy?\n\n\n\nJednym z cz\u0142onk\u00f3w zarz\u0105du powiatu (i radn\u0105) jest pani, kt\u00f3ra r\u00f3wnie\u017c dosta\u0142a si\u0119 do rady powiatu z list Lewicy. Chwil\u0119 po tym jak obj\u0119\u0142a t\u0119 funkcj\u0119 osob\u0105 wybran\u0105 na Prezesa Zarz\u0105du Szpitala Powiatowego w Z\u0142otoryi zosta\u0142a jej ciocia. Zarz\u0105d Powiatu pe\u0142ni rol\u0119 zgromadzenia wsp\u00f3lnik\u00f3w szpitala. Cho\u0107 cz\u0142onkini zarz\u0105du rozwa\u017cnie nie wzi\u0119\u0142a udzia\u0142u w zgromadzeniu wsp\u00f3lnik\u00f3w, na kt\u00f3rym powo\u0142ano now\u0105 prezes, to nadal pozostaje jednym z beneficjent\u00f3w rzeczywistych, kt\u00f3rzy s\u0105 odpowiedzialni za kreacj\u0119 zarz\u0105du, zatwierdzanie sprawozda\u0144 finansowych czy rozliczanie z realizacji cel\u00f3w zarz\u0105dczych. Co ciekawe nieco inny potencjalny konflikt interes\u00f3w mo\u017ce wynikn\u0105\u0107 na linii prezes szpitala w Z\u0142otoryi a prezes szpitala w s\u0105siednim powiecie - prezes szpitala w Z\u0142otoryi jest \u017con\u0105 prezesa szpitala w Lw\u00f3wku \u015al\u0105skim. Szpitale maj\u0105 pewien punkt styku je\u017celi chodzi o rywalizacj\u0119 o kontrakt w NFZ.\n\n\n\nBy\u0142ym ju\u017c cz\u0142onkiem zarz\u0105du powiatu, ale nadal trzecim (i ostatnim) radnym z klubu Lewicy, jest osoba, kt\u00f3ra od 18 grudnia 2024 r. by\u0142a pe\u0142nomocnikiem banku, z kt\u00f3rym 12 dni p\u00f3\u017aniej powiat z\u0142otoryjski zawar\u0142 umow\u0119 na obs\u0142ug\u0119 bankow\u0105 bud\u017cetu powiatu z\u0142otoryjskiego. Wyb\u00f3r banku odby\u0142 si\u0119 na podstawie konkursu ofert, ale informacji o konkursie nie uda\u0142o mi si\u0119 odnale\u017a\u0107 w Biuletynie Informacji Publicznej. W dokumentach przes\u0142anych do s\u0105du rejestrowego widnieje jego podpis elektroniczny na dokumencie elektronicznym datowanym na 24 stycznia 2025 r., w kt\u00f3rym zawarta by\u0142a tre\u015b\u0107 zgody na powo\u0142anie na pe\u0142nomocnika banku. 13 lutego br. radny z\u0142o\u017cy\u0142 rezygnacj\u0119 z funkcji pe\u0142nomocnika a 18 lutego zarz\u0105d banku odwo\u0142a\u0142 go jako pe\u0142nomocnika. Niemniej w okresie od 30 grudnia 2024 r. do 13 lutego 2025 r. radny ten narusza\u0142 zakaz wynikaj\u0105cy z art. 25b ust. 1 ustawy o samorz\u0105dzie powiatowym. Co do zasady powinno to prowadzi\u0107 do podj\u0119cia przez rad\u0119 powiatu uchwa\u0142y w sprawie stwierdzenia wyga\u015bni\u0119cia mandatu radnego. Zgodnie z powo\u0142anym przepisem:\n\n\n\n\n\"Radni nie mog\u0105 prowadzi\u0107 dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej na w\u0142asny rachunek lub wsp\u00f3lnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia powiatu, w kt\u00f3rym radny uzyska\u0142 mandat, a tak\u017ce zarz\u0105dza\u0107 tak\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 lub by\u0107 przedstawicielem czy pe\u0142nomocnikiem w prowadzeniu takiej dzia\u0142alno\u015bci\"\n\n\n\n\nCho\u0107 sama wyk\u0142adnia j\u0119zykowa przepisu, w po\u0142\u0105czeniu z art. 383. \u00a7 1 pkt 5 kodeksu wyborczego, jest w tego typu sytuacji bezwzgl\u0119dna, to w toku badania ewentualnej uchwa\u0142y w sprawie wyga\u015bni\u0119cia mandatu mo\u017cliwe jest, \u017ce s\u0105d administracyjny uzna np. \u017ce pozbawienie mandatu by\u0142oby nieproprocjonalne w danej sytuacji i godzi\u0142oby w bierne prawo wyborcze jednostki. Jednak samo uznanie, \u017ce to nie radny z\u0142o\u017cy\u0142 podpis pod konkretn\u0105 umow\u0105 nie by\u0142oby wystarczaj\u0105ce:\n\n\n\n\u201eZgodnie z art. 24f ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorz\u0105dzie gminnym (Dz.U. z 2020 r. poz. 713 ze zm.), radny nie mo\u017ce by\u0107 pe\u0142nomocnikiem w prowadzeniu dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy. Przepis ten nie wskazuje, aby zakres pe\u0142nomocnictwa udzielonego przez przedsi\u0119biorc\u0119 prowadz\u0105cego dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 z wykorzystaniem mienia komunalnego obejmowa\u0142 jedynie wykorzystywanie mienia komunalnego. Tym przepisem obj\u0119ci zostali zar\u00f3wno ci pe\u0142nomocnicy, kt\u00f3rych zakres umocowania wprost obejmuje udzia\u0142 tego przedsi\u0119biorcy w wykorzystywaniu mienia komunalnego, jak i tacy pe\u0142nomocnicy, kt\u00f3rzy bezpo\u015brednio nie uczestnicz\u0105 w korzystaniu z mienia komunalnego. Przewidziany niniejszym przepisem zakaz nie jest po\u0142\u0105czony z wymogiem, aby pe\u0142nomocnik podmiotu wykorzystuj\u0105cego w prowadzonej dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej mienie komunalne bezpo\u015brednio uczestniczy\u0142 w takiej dzia\u0142alno\u015bci i mia\u0142 na ni\u0105 bezpo\u015bredni wp\u0142yw.\u201d Wyrok Naczelnego S\u0105du Administracyjnego Z dnia 16 Listopada 2021 r. (III OSK 6748/21).\n\n\n\nCo ciekawe ten sam radny by\u0142 do 19 grudnia cz\u0142onkiem Zarz\u0105du Powiatu Z\u0142otoryjskiego. Z\u0142o\u017cy\u0142 swoj\u0105 rezygnacj\u0119 12 grudnia 2024 r. po tym gdy w pi\u015bmie z 13 listopada 2024 r. Wojewoda Dolno\u015bl\u0105ski poprosi\u0142 o wyja\u015bnienia dotycz\u0105ce naruszenia zakazu zarz\u0105dzania dzia\u0142alno\u015bci\u0105 gospodarcz\u0105 przez cz\u0142onka zarz\u0105du powiatu. Radny 22 maja 2024 r. zosta\u0142 cz\u0142onkiem zarz\u0105du powiatu i w ci\u0105gu 3 miesi\u0119cy powinien zaprzesta\u0107 prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej. Dopiero 29 listopada 2024 r. przesta\u0142 by\u0107 prezesem (nomen omen) banku, kt\u00f3rego zosta\u0142 p\u00f3\u017aniej pe\u0142nomocnikiem. \n\n\n\nAni w mediach lokalnych ani w mediach regionalnych \u017caden z tych w\u0105tk\u00f3w nie ujrza\u0142 \u015bwiat\u0142a dziennego. To pokazuje te\u017c pewn\u0105 s\u0142abo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego, jak i samych medi\u00f3w o zasi\u0119gu lokalnym czy regionalnym. Tym bardziej, \u017ce odnalezienie informacji o wszystkich trzech konfliktach interes\u00f3w nie wymaga jakiegokolwiek wniosku o udost\u0119pnienie informacji publicznej a jedynie wykonania minimalnej analizy typu OSINT z nast\u0119puj\u0105cymi \u017ar\u00f3d\u0142ami informacji:\n\n\n\n\nBiuletyn Informacji Publicznej - informacje o umowach, uchwa\u0142ach, kontach bankowych,\n\n\n\nPortale spo\u0142eczno\u015bciowe - powi\u0105zania os\u00f3b,\n\n\n\nRejestr KRS - funkcje w organach sp\u00f3\u0142ek.\n\n\n\n\nCo ciekawe w tej kadencji starosta i cz\u0142onek zarz\u0105du b\u0119d\u0105cy w przesz\u0142o\u015bci powi\u0105zany z bankiem nie z\u0142o\u017cyli \u017cadnej informacji do rejestru korzy\u015bci mimo prawnego (nieusankcjonowanego!) obowi\u0105zku. Zrobi\u0142a to za to ich kole\u017canka z klubu, co nale\u017cy pochwali\u0107.\n\n\n\nJednym jest \u015bwiadomo\u015b\u0107 a drugim reakcja. Nie zawsze reakcj\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa czy lider\u00f3w politycznych, organ\u00f3w nadzoru musi by\u0107 presj\u0105 na odwo\u0142anie czy odwo\u0142anie, ale \u015bwiadomo\u015b\u0107 jest niezb\u0119dna dla w\u0142a\u015bciwego procesu podejmowania decyzji. Zar\u00f3wno przez samych samorz\u0105dowc\u00f3w, jak i przez wyborc\u00f3w. Ujawnianie potencjalnych konflikt\u00f3w interes\u00f3w nie jest wy\u0142\u0105cznie domen\u0105 w\u0142adz publicznych, ale r\u00f3wnie\u017c wielu korporacji.\n\n\n\n(Ilustracja pogl\u0105dowa wygenerowana przy pomocy Copilot)\n", "published_at": "2025-04-21T18:57:26+00:00", "modified_at": null, "cover_url": "https://kacper-pawlowski.pl/media/f82256b803cf2d753bdf0b2390ec2015e4d8318b4414a05e91a29c3c28e0f200.jpg"}, {"kind": "post", "path": "/2025/03/07/testament-straconego-oraz-najwspanialszego-pokolenia/", "title": "Testament Straconego oraz Najwspanialszego Pokolenia", "excerpt": "\nCo jaki\u015b czas na ca\u0142ym \u015bwiecie na r\u00f3\u017cnych portalach, w r\u00f3\u017cnych periodykach, rozgorzewa dyskusja na temat pokole\u0144. M\u00f3wi si\u0119 o cechach i oczekiwaniach tych, kt\u00f3rzy wchodz\u0105 na rynek pracy, tych kt\u00f3rzy ju\u017c jaki\u015b czas w nim uczestnicz", "author": "KacperPawlowski", "tags": [{"name": "Adenauer", "slug": "adenauer"}, {"name": "Churchill", "slug": "churchill"}, {"name": "Havel", "slug": "havel"}, {"name": "Wa\u0142\u0119sa", "slug": "walesa"}, {"name": "Wojty\u0142a", "slug": "wojtyla"}, {"name": "Gasperi", "slug": "gasperi"}, {"name": "Schuman", "slug": "schuman"}, {"name": "Truman", "slug": "truman"}, {"name": "Greatest Generation", "slug": "greatest-generation"}, {"name": "Lost Generation", "slug": "lost-generation"}, {"name": "Rosja", "slug": "rosja"}, {"name": "Chiny", "slug": "chiny"}, {"name": "UE", "slug": "ue"}, {"name": "NATO", "slug": "nato"}, {"name": "Spalding", "slug": "spalding"}, {"name": "Kissinger", "slug": "kissinger"}], "categories": [{"name": "Refleksje", "slug": "refleksje"}], "url": "https://kacper-pawlowski.pl/2025/03/07/testament-straconego-oraz-najwspanialszego-pokolenia/", "html": "\n

Co jaki\u015b czas na ca\u0142ym \u015bwiecie na r\u00f3\u017cnych portalach, w r\u00f3\u017cnych periodykach, rozgorzewa dyskusja na temat pokole\u0144. M\u00f3wi si\u0119 o cechach i oczekiwaniach tych, kt\u00f3rzy wchodz\u0105 na rynek pracy, tych kt\u00f3rzy ju\u017c jaki\u015b czas w nim uczestnicz\u0105 a tak\u017ce o tych starszych. M\u00f3wi si\u0119 o boomerach, m\u00f3wi si\u0119 o Millenialsach, m\u00f3wi o pokoleniu X i pokoleniu Z. Jednak w tym wszystkim nie zauwa\u017cy\u0142em aby m\u00f3wi\u0142o si\u0119 o Greatest Generation, czyli pokoleniu os\u00f3b urodzonych mi\u0119dzy 1901 a 1927 rokiem a tak\u017ce poprzedzaj\u0105cym je pokoleniu wcze\u015bniejszym Lost Generation urodzonym w latach 1883 - 1900. Przyjmijmy jednak troch\u0119 te okresy z pewnym marginesem, bo cz\u0119\u015b\u0107 os\u00f3b, kt\u00f3rych dzie\u0142o zas\u0142uguje na szacunek, jest dos\u0142ownie kilka lat starsza.

\n\n\n\n\n\n\n\n

To s\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy prze\u017cyli II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105 (a cz\u0119\u015b\u0107 z nich tak\u017ce i pierwsz\u0105) oraz Wielki Kryzys. To ludzie, kt\u00f3rzy na bazie tych do\u015bwiadcze\u0144 zbudowali nowy porz\u0105dek mi\u0119dzynarodowy tu\u017c po drugiej wojnie \u015bwiatowej. To mi\u0119dzy innymi ludzie tacy jak K. Adenauer, R. Schuman, A. de Gasperi, Churchill. Na marginesie wspomnia\u0142em o dw\u00f3ch osobach z rozpocz\u0119tym procesem beatyfikacyjnym, gorliwym katoliku oraz o agnostycznym intelektuali\u015bcie. Wtr\u0105ci\u0142em t\u0119 wzmiank\u0119 aby pokaza\u0107 na jakich warto\u015bciach budowany by\u0142 w Europie porz\u0105dek mi\u0119dzynarodowy. W momencie wszechobecnych podzia\u0142\u00f3w spo\u0142ecznych trzeba znale\u017a\u0107 jakie\u015b spoiwo, na kt\u00f3rym oprzemy swoj\u0105 to\u017csamos\u0107 jako Europejczycy.

\n\n\n\n

To wyci\u0105gni\u0119ta z do\u015bwiadcze\u0144 przedstawicieli tych pokole\u0144 m\u0105dro\u015b\u0107 doprowadzi\u0142a do powstania Europejskiej Wsp\u00f3lnoty Gospodarczej (kt\u00f3ra potem przekszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w Uni\u0119 Europejsk\u0105), NATO. Jeszcze pod koniec II wojny \u015bwiatowej powsta\u0142 Bank \u015awiatowy, tu\u017c po wojnie WHO. Zostawili po sobie co\u015b co okaza\u0142o si\u0119 trwalsze od pokoju westfalskiego (1648) czy Kongresu Wiede\u0144skiego (1815). Co\u015b co wreszcie zbli\u017cy\u0142o do siebie i po\u0142\u0105czy\u0142o dawniej naturalnych przeciwnik\u00f3w, czyli Wielk\u0105 Brytani\u0119, Francj\u0119 i Republik\u0119 Federaln\u0105 Niemiec. Warto tutaj wskaza\u0107 r\u00f3wnie\u017c na wa\u017cne postacie lat 80-tych takie jak ameryka\u0144ski prezydent Ronald Reagan, pochodz\u0105cy z Polski przyw\u00f3dca duchowy i g\u0142owa pa\u0144stwa Watyka\u0144skiego Karol Wojty\u0142a czy lider ruchu, kt\u00f3ry doprowadzi\u0142 do pokojowego odzyskania suwerenno\u015bci przez polskie pa\u0144stwo Lech Wa\u0142\u0119sa (cho\u0107 to ju\u017c urodzony w 1940 m\u0105\u017c stanu) jak i jego kilka lat starszy czeski kolega Vaclav Havel.

\n\n\n\n

Upadek muru berli\u0144skiego i pokojowa transformacja polityczno-gospodarcza w Polsce i innych pa\u0144stwach satelickich ZSRR (wraz z odzyskaniem przez niekt\u00f3re z nich nie tylko suwerenno\u015bci, ale i niepodleg\u0142o\u015bci) a tak\u017ce upadek tej\u017ce, sprawi\u0142y \u017ce Europa wzrasta\u0142a w jednym marzeniu i jednym pragnieniu pokoju. Pa\u0144stwa te wkracza\u0142y do Unii Europejskiej, stawa\u0142y si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 NATO, gospodarcze zale\u017cno\u015bci mi\u0119dzy nimi si\u0119 nasila\u0142y. Pod wzgl\u0119dem kulturowym, stylu \u017cycia zacz\u0119li\u015bmy si\u0119 do siebie zbli\u017ca\u0107. Testament m.in. Adenauera, Schumana, de Gasperiego, Churchilla, Trumana, ale te\u017c i Karola Wojty\u0142y, Lecha Wa\u0142\u0119sy, Vaclava Havla pozwoli\u0142 nam si\u0119 cieszy\u0107 pokojem. Kolejne pokolenia wyrasta\u0142y w wolno\u015bci, integracji europejskiej, w Polsce z pewnym dwupokoleniowym przesuni\u0119ciem czasowym ze wzgl\u0119du na brak suwerenno\u015b\u0107 pa\u0144stwa polskiego w latach 1945-1989. I to budowa\u0142o poczucie, \u017ce wojna jest prze\u017cytkiem. Jednak nawet najwspanialszy z system\u00f3w gdy nie jest nale\u017cycie utrzymywany, aktualizowany staje si\u0119 systemem, kt\u00f3rego bezpiecze\u0144stwo z czasem s\u0142abnie i w ko\u0144cu jest podatny na przer\u00f3\u017cne zagro\u017cenia, z kt\u00f3rymi w przesz\u0142o\u015bci sobie \u015bwietnie radzi\u0142, zar\u00f3wno te zewn\u0119trzne, jak i wewn\u0119trzne. O ile dobrze zrozumieli\u015bmy, \u017ce jako cz\u0142onkowie NATO, cz\u0142onkowie UE nie stanowimy wobec siebie zagro\u017cenia, o tyle \u017ale rozpoznali\u015bmy zagro\u017cenie ze strony Rosji. Ci\u0119\u017cko powiedzie\u0107 na ile to zagro\u017cenie by\u0142o zrozumia\u0142e dla pa\u0144stw Europy Zachodniej, ale de facto pa\u0144stwo rosyjskie w obydwu wojnach by\u0142o w sojuszu ententy czy alianckim (od 1941 roku) i pa\u0144stwa Europy Zachodniej nie by\u0142y przez nie napadni\u0119te. Gdy mia\u0142y potencjalnie tak\u0105 okazj\u0119 sta\u0107 si\u0119 ofiar\u0105 rosyjskiego imperalizmu, to Pi\u0142sudski z Rozwazdowskim zatrzymali ich poch\u00f3d pod Warszaw\u0105.

\n\n\n\n

By\u0107 mo\u017ce to sprawi\u0142o, \u017ce my\u015bleli\u015bmy, \u017ce kwesti\u0105 czasu jest a\u017c Rosja stanie si\u0119 pa\u0144stwem w pe\u0142ni demokratycznym. Jako Europa dali\u015bmy si\u0119 rozbroi\u0107. Na pocz\u0105tku II wojny \u015bwiatowej Niemcy dysponowa\u0142y 3 milionow\u0105 armi\u0105. Dzi\u015b licz\u0105 niewiele wiele ni\u017c pozwala\u0142 im... Trakat Wersalski (100 tys.). S\u0105 mniej liczn\u0105 pod wzgl\u0119dem liczby \u017co\u0142nierzy jak i sprz\u0119tu armi\u0105 ni\u017c nasze si\u0142y zbrojne. Podobnie jak my nie posiadaj\u0105 dost\u0119pu do broni j\u0105drowej. Przed pe\u0142noskalow\u0105 wojn\u0105 Rosji z Ukrain\u0105 uzale\u017cni\u0142y si\u0119 pod wzgl\u0119dem energetycznym od Rosji, zamkn\u0119\u0142y nawet swoje elektrownie j\u0105drowe. Elity zachodnie musia\u0142y uwierzy\u0107, \u017ce z Rosj\u0105 da sie zaprzyja\u017ani\u0107... Jednak taka wiara by\u0142a o tyle naiwna, \u017ce w rosyjskim pa\u0144stwowym DNA zawsze by\u0142a ekspansja terytorialna.

\n\n\n\n

\"[W] po\u0142owie XVII wieku, za panowania cara Aleksieja, poproszony o zdefiniowanie rosyjskiej polityki zagranicznej minister Naszczokin udzieli\u0142 prostej odpowiedzi: \"rozszerzanie si\u0119 pa\u0144stwa we wszystkich kierunkach - to jest zadanie Departamentu Spraw Zagranicznych\"

HENRY Kissinger, Porz\u0105dek \u015aWIATOWY
\n\n\n\n

Do tego wszystkiego dosz\u0142y nowe pozamilitarne sposoby prowadzenia wojen, tzw. wojna hybrydowa. Niekt\u00f3re dzia\u0142ania mog\u0142y nosi\u0107 w sobie znamiona dzia\u0142a\u0144 wrogich, ale bez widocznego rozlewu krwi, np. ataki w cyberprzestrzeni (w tym na infrastuktur\u0119 krytyczn\u0105), generowanie kryzys\u00f3w migracyjnych. Tego typu elementy s\u0105 obecne r\u00f3wnie\u017c w doktrynie chi\u0144skiej - dw\u00f3ch chi\u0144skich genera\u0142\u00f3w Qiao Liang, Wang Xiangsui napisa\u0142o ksi\u0105\u017ck\u0119 \"Nieograniczone dzia\u0142ania wojenne\", kt\u00f3ra jest instrukcj\u0105 dla chi\u0144skich w\u0142adz w osi\u0105gni\u0119ciu \u015bwiatowej dominacji do 2049 roku. Wskazuje ona na stosowanie r\u00f3\u017cnych \u015brodk\u00f3w w prowadzeniu dzia\u0142a\u0144 wojennych, w tym klasycznej wojny zbrojnej:

\n\n\n\n

\u201eKsi\u0105\u017cka jest pe\u0142na konkret\u00f3w: psychologiczna wojna zak\u0142adaj\u0105ca szerzenie fa\u0142szywych plotek, by kreowa\u0107 roz\u0142amy; wojna z wykorzystaniem medi\u00f3w, aby os\u0142abi\u0107 systemy polityczne rywali; szpiegostwo na ogromn\u0105 skal\u0119 w celu kradzie\u017cy tajemnic handlowych; wojna z wykorzystaniem przemytu w celu manipulowania rynkami; wojna narkotykowa w celu rozprzestrzeniania chaosu w spo\u0142ecze\u0144stwach; zak\u0142\u00f3canie rynk\u00f3w finansowych; kontrola nad organizacjami mi\u0119dzynarodowymi, np. tymi, kt\u00f3re zarz\u0105dzaj\u0105 stosunkami handlowymi albo sprawami dotycz\u0105cymi zdrowia na \u015bwiecie, w celu odnoszenia korzy\u015bci; ataki na kluczow\u0105 infrastruktur\u0119, np. sieci energetyczne i telefoniczne; i oczywi\u015bcie wojna biologiczna.\"

Robert Spalding - Wojna bez zasad (O ksi\u0105\u017cce \"NIEOGRANICZONE DZIA\u0141ANIA WOJENNE)
\n\n\n\n

Je\u017celi chcemy \u017cy\u0107 w pokoju, to nast\u0119pny system, kt\u00f3ry zbuduje nasze pokolenie musi zawiera\u0107 w sobie mechanizmy, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 dba\u0142y o jego nale\u017cyte utrzymanie i rozwijanie i to niezale\u017cnie od sojuszy transatlantyckich i poczucia zewn\u0119trznego zagro\u017cenia. Testament, kt\u00f3ry zostawi\u0142y dla nas Stracone oraz Najwspanialsze Pokolenia jest do wykorzystania i umiej\u0119tnej poprawy. To niech ich b\u0142\u0119dy czy zaniedbania doprowadzi\u0142y nas do tego zakr\u0119tu w historii, ale to \u017ce ka\u017cde kolejne pokolenie w dobrobycie i spokoju jakiego nie by\u0142o nigdy przedtem poczu\u0142o si\u0119 zbyt pewnie.

\n\n\n\n

Niech kto\u015b nas nazwie kiedy\u015b Wspania\u0142ym Pokoleniem. Bo te najwspanialsze z pokole\u0144 swoj\u0105 ostateczn\u0105 nazw\u0119 dostaj\u0105 po swoich dokonaniach a nie przed nimi. Zacznijmy jednak od zakopania podzia\u0142\u00f3w wewn\u0119trznych, kt\u00f3re wr\u00f3g mo\u017ce wykorzysta\u0107 przeciwko nam... A cz\u0119\u015b\u0107 tych podzia\u0142\u00f3w mo\u017ce si\u0119 r\u00f3wnie dobrze wi\u0105za\u0107 z dzia\u0142aniami s\u0142u\u017cb wrogich nam pa\u0144stw.

\n\n\n\n

(Obrazek ilustracyjny wygenerowany przy u\u017cyciu modelu AI Copilot Designer)

\n", "text": "\nCo jaki\u015b czas na ca\u0142ym \u015bwiecie na r\u00f3\u017cnych portalach, w r\u00f3\u017cnych periodykach, rozgorzewa dyskusja na temat pokole\u0144. M\u00f3wi si\u0119 o cechach i oczekiwaniach tych, kt\u00f3rzy wchodz\u0105 na rynek pracy, tych kt\u00f3rzy ju\u017c jaki\u015b czas w nim uczestnicz\u0105 a tak\u017ce o tych starszych. M\u00f3wi si\u0119 o boomerach, m\u00f3wi si\u0119 o Millenialsach, m\u00f3wi o pokoleniu X i pokoleniu Z. Jednak w tym wszystkim nie zauwa\u017cy\u0142em aby m\u00f3wi\u0142o si\u0119 o Greatest Generation, czyli pokoleniu os\u00f3b urodzonych mi\u0119dzy 1901 a 1927 rokiem a tak\u017ce poprzedzaj\u0105cym je pokoleniu wcze\u015bniejszym Lost Generation urodzonym w latach 1883 - 1900. Przyjmijmy jednak troch\u0119 te okresy z pewnym marginesem, bo cz\u0119\u015b\u0107 os\u00f3b, kt\u00f3rych dzie\u0142o zas\u0142uguje na szacunek, jest dos\u0142ownie kilka lat starsza.\n\n\n\n\n\n\n\nTo s\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy prze\u017cyli II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105 (a cz\u0119\u015b\u0107 z nich tak\u017ce i pierwsz\u0105) oraz Wielki Kryzys. To ludzie, kt\u00f3rzy na bazie tych do\u015bwiadcze\u0144 zbudowali nowy porz\u0105dek mi\u0119dzynarodowy tu\u017c po drugiej wojnie \u015bwiatowej. To mi\u0119dzy innymi ludzie tacy jak K. Adenauer, R. Schuman, A. de Gasperi, Churchill. Na marginesie wspomnia\u0142em o dw\u00f3ch osobach z rozpocz\u0119tym procesem beatyfikacyjnym, gorliwym katoliku oraz o agnostycznym intelektuali\u015bcie. Wtr\u0105ci\u0142em t\u0119 wzmiank\u0119 aby pokaza\u0107 na jakich warto\u015bciach budowany by\u0142 w Europie porz\u0105dek mi\u0119dzynarodowy. W momencie wszechobecnych podzia\u0142\u00f3w spo\u0142ecznych trzeba znale\u017a\u0107 jakie\u015b spoiwo, na kt\u00f3rym oprzemy swoj\u0105 to\u017csamos\u0107 jako Europejczycy.\n\n\n\nTo wyci\u0105gni\u0119ta z do\u015bwiadcze\u0144 przedstawicieli tych pokole\u0144 m\u0105dro\u015b\u0107 doprowadzi\u0142a do powstania Europejskiej Wsp\u00f3lnoty Gospodarczej (kt\u00f3ra potem przekszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w Uni\u0119 Europejsk\u0105), NATO. Jeszcze pod koniec II wojny \u015bwiatowej powsta\u0142 Bank \u015awiatowy, tu\u017c po wojnie WHO. Zostawili po sobie co\u015b co okaza\u0142o si\u0119 trwalsze od pokoju westfalskiego (1648) czy Kongresu Wiede\u0144skiego (1815). Co\u015b co wreszcie zbli\u017cy\u0142o do siebie i po\u0142\u0105czy\u0142o dawniej naturalnych przeciwnik\u00f3w, czyli Wielk\u0105 Brytani\u0119, Francj\u0119 i Republik\u0119 Federaln\u0105 Niemiec. Warto tutaj wskaza\u0107 r\u00f3wnie\u017c na wa\u017cne postacie lat 80-tych takie jak ameryka\u0144ski prezydent Ronald Reagan, pochodz\u0105cy z Polski przyw\u00f3dca duchowy i g\u0142owa pa\u0144stwa Watyka\u0144skiego Karol Wojty\u0142a czy lider ruchu, kt\u00f3ry doprowadzi\u0142 do pokojowego odzyskania suwerenno\u015bci przez polskie pa\u0144stwo Lech Wa\u0142\u0119sa (cho\u0107 to ju\u017c urodzony w 1940 m\u0105\u017c stanu) jak i jego kilka lat starszy czeski kolega Vaclav Havel.\n\n\n\nUpadek muru berli\u0144skiego i pokojowa transformacja polityczno-gospodarcza w Polsce i innych pa\u0144stwach satelickich ZSRR (wraz z odzyskaniem przez niekt\u00f3re z nich nie tylko suwerenno\u015bci, ale i niepodleg\u0142o\u015bci) a tak\u017ce upadek tej\u017ce, sprawi\u0142y \u017ce Europa wzrasta\u0142a w jednym marzeniu i jednym pragnieniu pokoju. Pa\u0144stwa te wkracza\u0142y do Unii Europejskiej, stawa\u0142y si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 NATO, gospodarcze zale\u017cno\u015bci mi\u0119dzy nimi si\u0119 nasila\u0142y. Pod wzgl\u0119dem kulturowym, stylu \u017cycia zacz\u0119li\u015bmy si\u0119 do siebie zbli\u017ca\u0107. Testament m.in. Adenauera, Schumana, de Gasperiego, Churchilla, Trumana, ale te\u017c i Karola Wojty\u0142y, Lecha Wa\u0142\u0119sy, Vaclava Havla pozwoli\u0142 nam si\u0119 cieszy\u0107 pokojem. Kolejne pokolenia wyrasta\u0142y w wolno\u015bci, integracji europejskiej, w Polsce z pewnym dwupokoleniowym przesuni\u0119ciem czasowym ze wzgl\u0119du na brak suwerenno\u015b\u0107 pa\u0144stwa polskiego w latach 1945-1989. I to budowa\u0142o poczucie, \u017ce wojna jest prze\u017cytkiem. Jednak nawet najwspanialszy z system\u00f3w gdy nie jest nale\u017cycie utrzymywany, aktualizowany staje si\u0119 systemem, kt\u00f3rego bezpiecze\u0144stwo z czasem s\u0142abnie i w ko\u0144cu jest podatny na przer\u00f3\u017cne zagro\u017cenia, z kt\u00f3rymi w przesz\u0142o\u015bci sobie \u015bwietnie radzi\u0142, zar\u00f3wno te zewn\u0119trzne, jak i wewn\u0119trzne. O ile dobrze zrozumieli\u015bmy, \u017ce jako cz\u0142onkowie NATO, cz\u0142onkowie UE nie stanowimy wobec siebie zagro\u017cenia, o tyle \u017ale rozpoznali\u015bmy zagro\u017cenie ze strony Rosji. Ci\u0119\u017cko powiedzie\u0107 na ile to zagro\u017cenie by\u0142o zrozumia\u0142e dla pa\u0144stw Europy Zachodniej, ale de facto pa\u0144stwo rosyjskie w obydwu wojnach by\u0142o w sojuszu ententy czy alianckim (od 1941 roku) i pa\u0144stwa Europy Zachodniej nie by\u0142y przez nie napadni\u0119te. Gdy mia\u0142y potencjalnie tak\u0105 okazj\u0119 sta\u0107 si\u0119 ofiar\u0105 rosyjskiego imperalizmu, to Pi\u0142sudski z Rozwazdowskim zatrzymali ich poch\u00f3d pod Warszaw\u0105.\n\n\n\nBy\u0107 mo\u017ce to sprawi\u0142o, \u017ce my\u015bleli\u015bmy, \u017ce kwesti\u0105 czasu jest a\u017c Rosja stanie si\u0119 pa\u0144stwem w pe\u0142ni demokratycznym. Jako Europa dali\u015bmy si\u0119 rozbroi\u0107. Na pocz\u0105tku II wojny \u015bwiatowej Niemcy dysponowa\u0142y 3 milionow\u0105 armi\u0105. Dzi\u015b licz\u0105 niewiele wiele ni\u017c pozwala\u0142 im... Trakat Wersalski (100 tys.). S\u0105 mniej liczn\u0105 pod wzgl\u0119dem liczby \u017co\u0142nierzy jak i sprz\u0119tu armi\u0105 ni\u017c nasze si\u0142y zbrojne. Podobnie jak my nie posiadaj\u0105 dost\u0119pu do broni j\u0105drowej. Przed pe\u0142noskalow\u0105 wojn\u0105 Rosji z Ukrain\u0105 uzale\u017cni\u0142y si\u0119 pod wzgl\u0119dem energetycznym od Rosji, zamkn\u0119\u0142y nawet swoje elektrownie j\u0105drowe. Elity zachodnie musia\u0142y uwierzy\u0107, \u017ce z Rosj\u0105 da sie zaprzyja\u017ani\u0107... Jednak taka wiara by\u0142a o tyle naiwna, \u017ce w rosyjskim pa\u0144stwowym DNA zawsze by\u0142a ekspansja terytorialna. \n\n\n\n\"[W] po\u0142owie XVII wieku, za panowania cara Aleksieja, poproszony o zdefiniowanie rosyjskiej polityki zagranicznej minister Naszczokin udzieli\u0142 prostej odpowiedzi: \"rozszerzanie si\u0119 pa\u0144stwa we wszystkich kierunkach - to jest zadanie Departamentu Spraw Zagranicznych\"HENRY Kissinger, Porz\u0105dek \u015aWIATOWY\n\n\n\nDo tego wszystkiego dosz\u0142y nowe pozamilitarne sposoby prowadzenia wojen, tzw. wojna hybrydowa. Niekt\u00f3re dzia\u0142ania mog\u0142y nosi\u0107 w sobie znamiona dzia\u0142a\u0144 wrogich, ale bez widocznego rozlewu krwi, np. ataki w cyberprzestrzeni (w tym na infrastuktur\u0119 krytyczn\u0105), generowanie kryzys\u00f3w migracyjnych. Tego typu elementy s\u0105 obecne r\u00f3wnie\u017c w doktrynie chi\u0144skiej - dw\u00f3ch chi\u0144skich genera\u0142\u00f3w Qiao Liang, Wang Xiangsui napisa\u0142o ksi\u0105\u017ck\u0119 \"Nieograniczone dzia\u0142ania wojenne\", kt\u00f3ra jest instrukcj\u0105 dla chi\u0144skich w\u0142adz w osi\u0105gni\u0119ciu \u015bwiatowej dominacji do 2049 roku. Wskazuje ona na stosowanie r\u00f3\u017cnych \u015brodk\u00f3w w prowadzeniu dzia\u0142a\u0144 wojennych, w tym klasycznej wojny zbrojnej:\n\n\n\n\u201eKsi\u0105\u017cka jest pe\u0142na konkret\u00f3w: psychologiczna wojna zak\u0142adaj\u0105ca szerzenie fa\u0142szywych plotek, by kreowa\u0107 roz\u0142amy; wojna z\u00a0wykorzystaniem medi\u00f3w, aby os\u0142abi\u0107 systemy polityczne rywali; szpiegostwo na ogromn\u0105 skal\u0119 w\u00a0celu kradzie\u017cy tajemnic handlowych; wojna z\u00a0wykorzystaniem przemytu w\u00a0celu manipulowania rynkami; wojna narkotykowa w\u00a0celu rozprzestrzeniania chaosu w\u00a0spo\u0142ecze\u0144stwach; zak\u0142\u00f3canie rynk\u00f3w finansowych; kontrola nad organizacjami mi\u0119dzynarodowymi, np. tymi, kt\u00f3re zarz\u0105dzaj\u0105 stosunkami handlowymi albo sprawami dotycz\u0105cymi zdrowia na \u015bwiecie, w\u00a0celu odnoszenia korzy\u015bci; ataki na kluczow\u0105 infrastruktur\u0119, np. sieci energetyczne i\u00a0telefoniczne; i\u00a0oczywi\u015bcie wojna biologiczna.\"Robert Spalding - Wojna bez zasad (O ksi\u0105\u017cce \"NIEOGRANICZONE DZIA\u0141ANIA WOJENNE)\n\n\n\nJe\u017celi chcemy \u017cy\u0107 w pokoju, to nast\u0119pny system, kt\u00f3ry zbuduje nasze pokolenie musi zawiera\u0107 w sobie mechanizmy, kt\u00f3re b\u0119d\u0105 dba\u0142y o jego nale\u017cyte utrzymanie i rozwijanie i to niezale\u017cnie od sojuszy transatlantyckich i poczucia zewn\u0119trznego zagro\u017cenia. Testament, kt\u00f3ry zostawi\u0142y dla nas Stracone oraz Najwspanialsze Pokolenia jest do wykorzystania i umiej\u0119tnej poprawy. To niech ich b\u0142\u0119dy czy zaniedbania doprowadzi\u0142y nas do tego zakr\u0119tu w historii, ale to \u017ce ka\u017cde kolejne pokolenie w dobrobycie i spokoju jakiego nie by\u0142o nigdy przedtem poczu\u0142o si\u0119 zbyt pewnie.\n\n\n\nNiech kto\u015b nas nazwie kiedy\u015b Wspania\u0142ym Pokoleniem. Bo te najwspanialsze z pokole\u0144 swoj\u0105 ostateczn\u0105 nazw\u0119 dostaj\u0105 po swoich dokonaniach a nie przed nimi. Zacznijmy jednak od zakopania podzia\u0142\u00f3w wewn\u0119trznych, kt\u00f3re wr\u00f3g mo\u017ce wykorzysta\u0107 przeciwko nam... A cz\u0119\u015b\u0107\u00a0tych podzia\u0142\u00f3w mo\u017ce si\u0119 r\u00f3wnie dobrze wi\u0105za\u0107 z dzia\u0142aniami s\u0142u\u017cb wrogich nam pa\u0144stw.\n\n\n\n(Obrazek ilustracyjny wygenerowany przy u\u017cyciu modelu AI Copilot Designer)\n", "published_at": "2025-03-07T17:04:42+00:00", "modified_at": null, "cover_url": "https://kacper-pawlowski.pl/media/51119b54e74611b961003b40cb1dc5aa8a39d32c70562d0d59f29e50a6ad7f17.jpg"}, {"kind": "post", "path": "/2025/02/27/przemiana/", "title": "Przemiana", "excerpt": "\nHistoria rodzaju ludzkiego pozostawi\u0142a po sobie pewne symbole, kt\u00f3re motywuj\u0105 nas do wiary w beznadziejne przypadki. Jednym z fundamentalnych, dla mnie jako katolika, jest przemiana Szaw\u0142a z Tarsu w Paw\u0142a Aposto\u0142a Narod\u00f3w w drodz", "author": "KacperPawlowski", "tags": [{"name": "Powiat Z\u0142otoryjski", "slug": "powiat-zlotoryjski"}, {"name": "PiS", "slug": "pis"}, {"name": "Lech Olszanicki", "slug": "lech-olszanicki"}], "categories": [{"name": "Refleksje", "slug": "refleksje"}], "url": "https://kacper-pawlowski.pl/2025/02/27/przemiana/", "html": "\n

Historia rodzaju ludzkiego pozostawi\u0142a po sobie pewne symbole, kt\u00f3re motywuj\u0105 nas do wiary w beznadziejne przypadki. Jednym z fundamentalnych, dla mnie jako katolika, jest przemiana Szaw\u0142a z Tarsu w Paw\u0142a Aposto\u0142a Narod\u00f3w w drodze do Damaszku. Gorliwy prze\u015bladowca chrze\u015bcijan przemienia si\u0119 w gorliwego wyznawc\u0119 Chrystusa, kt\u00f3ry ostatecznie oddaje za niego \u017cycie. Ci\u0119\u017cko sobie wyobrazi\u0107 wi\u0119ksz\u0105 przemian\u0119.

\n\n\n\n\n\n\n\n

Karty historii pokazuj\u0105 nam tak\u017ce zdarzenia, kt\u00f3re by\u0142y prze\u0142omowe, czyli  zmieni\u0142y jej bieg. To najcz\u0119\u015bciej bitwy, kt\u00f3re przechyli\u0142y szal\u0119 w prowadzonej wojnie na stron\u0119 przysz\u0142ych zwyci\u0119zc\u00f3w. Takimi symbolami dla mnie s\u0105 Wo\u0142gograd 1942, Kursk 1943 i Normandia 1944. To by\u0142y kolejno te momenty, w kt\u00f3rych zaczyna\u0142a pojawia\u0107 si\u0119 nadzieja na przej\u0119cie inicjatywy, jej przej\u0119cie na jednym froncie teatru dzia\u0142a\u0144 wojennych oraz przej\u0119cie na drugim a tym samym przypiecz\u0119towanie losu III Rzeszy.

\n\n\n\n

Jako kibica budowa\u0142y we mnie wiar\u0119 w wychodzenie z beznadziejnych przypadk\u00f3w swoiste remontady, czyli odwracanie wynik\u00f3w pojedynczych mecz\u00f3w czy pozycji w sezonie po pojedynczych meczach. Cho\u0107by awans Wis\u0142y Krak\u00f3w do 1/16 LE w sezonie 2011/12 w dramatycznych okoliczno\u015bciach po tym gdy po 3 czy nawet 4 kolejkach nikt nie dawa\u0142 wiary w taki scenariusz. Podobnie wygrana Pucharu Polski w maju 2024 na Stadionie Narodowym, z kt\u00f3rego trybun emocjonowa\u0142em si\u0119 tym spotkaniem, to te\u017c co\u015b z gatunku prze\u0142omu. Gol w ostatniej akcji meczu, kt\u00f3ry przes\u0105dzi\u0142 o dogrywce a w niej kolejny gol, kt\u00f3ry 30 minut p\u00f3\u017aniej da\u0142 Puchar Polski dru\u017cynie, kt\u00f3ra by\u0142a na historycznym dnie swoich osi\u0105gni\u0119\u0107 sportowych. Cz\u0119sto tego typu momenty decyduj\u0105 o prze\u0142amaniu.

\n\n\n\n

Tak\u017ce w polityce dostrzec mo\u017cna momenty, w kt\u00f3rych dochodzi do jakiej\u015b metamorfozy. Cho\u0107 pr\u0119dzej ni\u017c szczero\u015bci mo\u017cna si\u0119 w nich doszukiwa\u0107 ch\u0142odnej kalkulacji albo chwilowych sojuszy. Dzisiaj wstrz\u0105sn\u0105\u0142 mn\u0105 przypadek pewnego radnego, kt\u00f3ry na sesji wypowiedzia\u0142 ostre s\u0142owa \u201epartia PiS jest parti\u0105 typu stalinowskiego\u201d, doda\u0142 \u017ce jest \u201egorsza od faszyzmu\u201d i podzieli\u0142 si\u0119 ze wszystkimi, \u017ce \u201enikt mnie tak za PiSu nie \u015bciga\u0142 jak policja Kami\u0144skiego i prokuratura Ziobry \u017ceby by\u0142o jasne, o 7 przychodzili rano, otaczali m\u00f3j dom, ja to ju\u017c m\u00f3wi\u0142em nie raz\u201d. Jak my\u015blisz m\u00f3j drogi czytelniku: z jakiego komitetu zosta\u0142 wybrany ten radny i co m\u00f3wi\u0142 w poprzedniej kadencji? Policji Kami\u0144skiego i prokuratury Ziobry nie ma od grudnia 2023 a wczesn\u0105 wiosn\u0105 2024 nasz bohater zdoby\u0142 mandat w wyborach samorz\u0105dowych z list KW Prawo i Sprawiedliwo\u015b\u0107. W poprzedniej za\u015b kadencji ws\u0142awi\u0142 si\u0119 nagonk\u0105 na nauczycieli bior\u0105cych udzia\u0142 w strajku czy te\u017c obywateli w prote\u015bcie kobiet, z jego konta (autorstwa mu ostatecznie nieudowodniono) dokonano ataku s\u0142ownego na ch\u0142opca z Ukrainy, zaatakowa\u0142 s\u0142ownie \u015bp. Paw\u0142a Adamowicza. Jednak\u017ce z partii zosta\u0142 wykluczony niedawno za to, \u017ce po wyborach zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 ku koalicji PO-Lewica z dwoma bezpartyjnymi, kt\u00f3rzy szumnie g\u0142osili \u201estop partiom politycznym\u201d (z kt\u00f3rych jeden ju\u017c jest cz\u0142onkiem jednej z partii). To wtedy nasz bohater zosta\u0142 zreszt\u0105 wiceprzewodnicz\u0105cym rady. Najbardziej kontrowersyjny z kontrowersyjnych w radzie poprzedniej kadencji. Ten, kt\u00f3ry w\u00f3wczas sk\u0142ada\u0142 zawiadomienie do prokuratury wobec dw\u00f3ch cz\u0142onk\u00f3w koalicji, kt\u00f3r\u0105 obecnie popiera. Podobnie oni przeciwko niemu a tak\u017ce wzywaj\u0105c go w\u00f3wczas do zrzeczenia si\u0119 mandatu bo si\u0119 jemu sprzeniewierzy\u0142. Dzi\u015b ten r\u00f3w niczym okopy w wojnie pozycyjnej na arenie dzia\u0142a\u0144 I wojny \u015bwiatowej jest zakopany. Traktat pokojowy zawarty i wszyscy \u017cyj\u0105 w zgodzie i harmonii. Ciekaw jestem z kt\u00f3rej listy w przysz\u0142ych wyborach \u00f3w radny wystartuje. Henry Kisinger napisa\u0142 kiedy\u015b pewne s\u0142owa o zachowaniu Austrii w wojnie krymskiej, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 prorocze dla naszego bohatera:

\n\n\n\n

\u201eAustria zbyt p\u00f3\u017ano zrozumia\u0142a, \u017ce wiarygodno\u015b\u0107 w sprawach mi\u0119dzynarodowych jest wa\u017cniejszym atutem ni\u017c przejawy zr\u0119czno\u015bci taktycznej.\u201d.

Henry Kissinger, Porz\u0105dek \u015awiatowy
\n\n\n\n

I tego \u017cycz\u0119 naszemu bohaterowi\u2026

\n\n\n\n

(Obrazek ilustracyjny wygenerowany przy u\u017cyciu modelu AI Copilot Designer)

\n\n\n\n
\"\"
\n", "text": "\nHistoria rodzaju ludzkiego pozostawi\u0142a po sobie pewne symbole, kt\u00f3re motywuj\u0105 nas do wiary w beznadziejne przypadki. Jednym z fundamentalnych, dla mnie jako katolika, jest przemiana Szaw\u0142a z Tarsu w Paw\u0142a Aposto\u0142a Narod\u00f3w w drodze do Damaszku. Gorliwy prze\u015bladowca chrze\u015bcijan przemienia si\u0119 w gorliwego wyznawc\u0119 Chrystusa, kt\u00f3ry ostatecznie oddaje za niego \u017cycie. Ci\u0119\u017cko sobie wyobrazi\u0107 wi\u0119ksz\u0105 przemian\u0119.\n\n\n\n\n\n\n\nKarty historii pokazuj\u0105 nam tak\u017ce zdarzenia, kt\u00f3re by\u0142y prze\u0142omowe, czyli\u00a0 zmieni\u0142y jej bieg. To najcz\u0119\u015bciej bitwy, kt\u00f3re przechyli\u0142y szal\u0119 w prowadzonej wojnie na stron\u0119 przysz\u0142ych zwyci\u0119zc\u00f3w. Takimi symbolami dla mnie s\u0105 Wo\u0142gograd 1942, Kursk 1943 i Normandia 1944. To by\u0142y kolejno te momenty, w kt\u00f3rych zaczyna\u0142a pojawia\u0107 si\u0119 nadzieja na przej\u0119cie inicjatywy, jej przej\u0119cie na jednym froncie teatru dzia\u0142a\u0144 wojennych oraz przej\u0119cie na drugim a tym samym przypiecz\u0119towanie losu III Rzeszy.\n\n\n\nJako kibica budowa\u0142y we mnie wiar\u0119 w wychodzenie z beznadziejnych przypadk\u00f3w swoiste remontady, czyli odwracanie wynik\u00f3w pojedynczych mecz\u00f3w czy pozycji w sezonie po pojedynczych meczach. Cho\u0107by awans Wis\u0142y Krak\u00f3w do 1/16 LE w sezonie 2011/12 w dramatycznych okoliczno\u015bciach po tym gdy po 3 czy nawet 4 kolejkach nikt nie dawa\u0142 wiary w taki scenariusz. Podobnie wygrana Pucharu Polski w maju 2024 na Stadionie Narodowym, z kt\u00f3rego trybun emocjonowa\u0142em si\u0119 tym spotkaniem, to te\u017c co\u015b z gatunku prze\u0142omu. Gol w ostatniej akcji meczu, kt\u00f3ry przes\u0105dzi\u0142 o dogrywce a w niej kolejny gol, kt\u00f3ry 30 minut p\u00f3\u017aniej da\u0142 Puchar Polski dru\u017cynie, kt\u00f3ra by\u0142a na historycznym dnie swoich osi\u0105gni\u0119\u0107 sportowych. Cz\u0119sto tego typu momenty decyduj\u0105 o prze\u0142amaniu.\n\n\n\nTak\u017ce w polityce dostrzec mo\u017cna momenty, w kt\u00f3rych dochodzi do jakiej\u015b metamorfozy. Cho\u0107 pr\u0119dzej ni\u017c szczero\u015bci mo\u017cna si\u0119 w nich doszukiwa\u0107 ch\u0142odnej kalkulacji albo chwilowych sojuszy. Dzisiaj wstrz\u0105sn\u0105\u0142 mn\u0105 przypadek pewnego radnego, kt\u00f3ry na sesji wypowiedzia\u0142 ostre s\u0142owa \u201epartia PiS jest parti\u0105 typu stalinowskiego\u201d, doda\u0142 \u017ce jest \u201egorsza od faszyzmu\u201d i podzieli\u0142 si\u0119 ze wszystkimi, \u017ce \u201enikt mnie tak za PiSu nie \u015bciga\u0142 jak policja Kami\u0144skiego\u00a0i prokuratura Ziobry \u017ceby by\u0142o jasne, o 7 przychodzili rano, otaczali m\u00f3j dom, ja to ju\u017c m\u00f3wi\u0142em nie raz\u201d. Jak my\u015blisz m\u00f3j drogi czytelniku: z jakiego komitetu zosta\u0142 wybrany ten radny i co m\u00f3wi\u0142 w poprzedniej kadencji? Policji Kami\u0144skiego i prokuratury Ziobry nie ma od grudnia 2023 a wczesn\u0105 wiosn\u0105 2024 nasz bohater zdoby\u0142 mandat w wyborach samorz\u0105dowych z list KW Prawo i Sprawiedliwo\u015b\u0107. W poprzedniej za\u015b kadencji ws\u0142awi\u0142 si\u0119 nagonk\u0105 na nauczycieli bior\u0105cych udzia\u0142 w strajku czy te\u017c obywateli w prote\u015bcie kobiet, z jego konta (autorstwa mu ostatecznie nieudowodniono) dokonano ataku s\u0142ownego na ch\u0142opca z Ukrainy, zaatakowa\u0142 s\u0142ownie \u015bp. Paw\u0142a Adamowicza. Jednak\u017ce z partii zosta\u0142 wykluczony niedawno za to, \u017ce po wyborach zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 ku koalicji PO-Lewica z dwoma bezpartyjnymi, kt\u00f3rzy szumnie g\u0142osili \u201estop partiom politycznym\u201d (z kt\u00f3rych jeden ju\u017c jest cz\u0142onkiem jednej z partii). To wtedy nasz bohater zosta\u0142 zreszt\u0105 wiceprzewodnicz\u0105cym rady. Najbardziej kontrowersyjny z kontrowersyjnych w radzie poprzedniej kadencji. Ten, kt\u00f3ry w\u00f3wczas sk\u0142ada\u0142 zawiadomienie do prokuratury wobec dw\u00f3ch cz\u0142onk\u00f3w koalicji, kt\u00f3r\u0105 obecnie popiera. Podobnie oni przeciwko niemu a tak\u017ce wzywaj\u0105c go w\u00f3wczas do zrzeczenia si\u0119 mandatu bo si\u0119 jemu sprzeniewierzy\u0142. Dzi\u015b ten r\u00f3w niczym okopy w wojnie pozycyjnej na arenie dzia\u0142a\u0144 I wojny \u015bwiatowej jest zakopany. Traktat pokojowy zawarty i wszyscy \u017cyj\u0105 w zgodzie i harmonii. Ciekaw jestem z kt\u00f3rej listy w przysz\u0142ych wyborach \u00f3w radny wystartuje. Henry Kisinger napisa\u0142 kiedy\u015b pewne s\u0142owa o zachowaniu Austrii w wojnie krymskiej, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 prorocze dla naszego bohatera:\n\n\n\n\u201eAustria zbyt p\u00f3\u017ano zrozumia\u0142a, \u017ce wiarygodno\u015b\u0107 w\u00a0sprawach mi\u0119dzynarodowych jest wa\u017cniejszym atutem ni\u017c przejawy zr\u0119czno\u015bci taktycznej.\u201d.Henry Kissinger, Porz\u0105dek \u015awiatowy\n\n\n\nI tego \u017cycz\u0119 naszemu bohaterowi\u2026\n\n\n\n(Obrazek ilustracyjny wygenerowany przy u\u017cyciu modelu AI Copilot Designer)\n\n\n\n\n", "published_at": "2025-02-27T18:14:32+00:00", "modified_at": null, "cover_url": "https://kacper-pawlowski.pl/media/cb941c23a3c7da172eafdab6a56682547f279aabe036447e20a310dd46528e5d.jpg"}, {"kind": "post", "path": "/2025/02/05/dlaczego-finansowanie-mediow-to-wazny-temat/", "title": "Dlaczego finansowanie medi\u00f3w to wa\u017cny temat?", "excerpt": "\nOstatnio przeczyta\u0142em, \u017ce jeden z tytu\u0142\u00f3w prasowych (a w\u0142a\u015bciwie jego wydawca kt\u00f3rym jest jedno ze stowarzysze\u0144) mocno zorientowany na lewo odczu\u0142 skutki wstrzymania pomocy zagranicznej przez 47. Prezydenta USA - Donalda Trumpa. ", "author": "KacperPawlowski", "tags": [{"name": "refleksje", "slug": "refleksje"}, {"name": "samorz\u0105d", "slug": "samorzad"}, {"name": "dost\u0119p do informacji publicznej", "slug": "dostep-do-informacji-publicznej"}], "categories": [{"name": "przemy\u015blenia", "slug": "przemyslenia"}], "url": "https://kacper-pawlowski.pl/2025/02/05/dlaczego-finansowanie-mediow-to-wazny-temat/", "html": "\n

Ostatnio przeczyta\u0142em, \u017ce jeden z tytu\u0142\u00f3w prasowych (a w\u0142a\u015bciwie jego wydawca kt\u00f3rym jest jedno ze stowarzysze\u0144) mocno zorientowany na lewo odczu\u0142 skutki wstrzymania pomocy zagranicznej przez 47. Prezydenta USA - Donalda Trumpa. Mniej wi\u0119cej w tym samym czasie znana sie\u0107 sklep\u00f3w zapowiedzia\u0142a zaprzestanie reklamowania si\u0119 w pewnej okre\u015blanej jako prawicowa stacji telewizyjnej je\u017celi ta nie dojdzie do porozumienia ze znan\u0105 organizacj\u0105 pozarz\u0105dow\u0105 w konflikcie mi\u0119dzy tymi podmiotami. Co \u0142\u0105czy te dwa przypadki? Finansowanie medi\u00f3w. A tak\u017ce kr\u00f3tkowzroczno\u015b\u0107, w spojrzeniu na problem tego typu przypadk\u00f3w, objawiaj\u0105 si\u0119 uciech\u0105 przeciwnik\u00f3w tych medi\u00f3w.

\n\n\n\n\n\n\n\n

Cho\u0107 wspomniane wy\u017cej maj\u0105 u mnie kiepskie notowania, to uwa\u017cam, \u017ce w demokracji powinny one istnie\u0107 ze wzgl\u0119du na pluralizm medi\u00f3w. S\u0142abo\u015b\u0107 medi\u00f3w i organizacji pozarz\u0105dowych bierze si\u0119 z modelu ich finansowania. Je\u017celi media, tudzie\u017c NGO-sy, korzystaj\u0105 w swojej dzia\u0142alno\u015bci ze \u015brodk\u00f3w rz\u0105dowych (krajowych czy zagranicznych) to powstaje ryzyko, \u017ce b\u0119d\u0105 zdane na \u0142ask\u0119 i nie\u0142ask\u0119 rz\u0105dz\u0105cych. Podobnie je\u017celi jakie\u015b media nie maj\u0105 wielu reklamodawc\u00f3w, to jeden istotny reklamodawca mo\u017ce mie\u0107 istotny wp\u0142yw na publikowane w mediach informacje. \u0179le by jednak by\u0142o gdyby kt\u00f3rykolwiek z cz\u0142onk\u00f3w kolegium redakcyjnego czy cz\u0142onk\u00f3w stowarzyszenia przed publikacj\u0105 artyku\u0142u czy podj\u0119ciem dzia\u0142a\u0144 mia\u0142 z ty\u0142u g\u0142owy pytanie: a jak na ten artyku\u0142 (lub na to dzia\u0142anie) zareaguje w\u0142adza?

\n\n\n\n

Przeci\u0119ciem tego problemu jest poleganie przez organizacje pozarz\u0105dowe na finansowaniu ze sk\u0142adek cz\u0142onkowskich i darowizn anonimowych, zwyk\u0142ych obywateli. Podobnie te\u017c jest z mediami. Szans\u0105 w tym drugim przypadku s\u0105 media obywatelskie jako dope\u0142nienie klasycznych medi\u00f3w. Takie kt\u00f3re albo s\u0105 tworzone zerokosztowo (zupe\u0142nie wolontariacko), utrzymuj\u0105 si\u0119 z reklam Google AdSense czy darowizn od zwyk\u0142ych obywateli. To jest zawsze szansa na zapewnienie realnego pluralizmu i w\u0142a\u015bciwy poziom debaty publicznej.

\n\n\n\n

Najgorzej z tym wszystkim jest w ma\u0142ym gminach i ma\u0142ych powiatach gdzie poza pras\u0105 samorz\u0105dow\u0105 konkurencji zbytniej nie ma. A je\u017celi ju\u017c taka si\u0119 pojawi, to niekoniecznie b\u0119dzie na tyle silna aby pozyskiwa\u0107 skutecznie informacje, ujawnia\u0107 afery. Nie mo\u017cna te\u017c zapomina\u0107, \u017ce niekiedy tego typu dzia\u0142ania ko\u0144cz\u0105 si\u0119 stosowaniem dzia\u0142a\u0144 przeciwko dziennikarzom, kt\u00f3re mog\u0105 zosta\u0107 uznane SLAPP-y.

\n\n\n\n

Od ponad dekady co jaki\u015b czas pojawiaj\u0105 si\u0119 opinie, \u017ce nie powinno istnie\u0107 co\u015b takiego jak prasa samorz\u0105dowa. Swego czasu w temacie g\u0142os zabiera\u0142 Rzecznik Praw Obywatelskich a tak\u017ce Stowarzyszenie Sie\u0107 Obywatelska Watchdog Polska, kt\u00f3re opowiedzia\u0142o si\u0119 za zakazem prowadzenia przez w\u0142adze samorz\u0105dowe swoich medi\u00f3w.

\n\n\n\n

\"Promocja w\u0142adz samorz\u0105dowych nie jest te\u017c to\u017csama z promocj\u0105 gminy, ani wspieraniem i upowszechnianiem idei samorz\u0105dowej. Nie jest te\u017c zwyk\u0142\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 wydawnicz\u0105 Wydawanie gazety przez w\u0142adz\u0119, to przeciwie\u0144stwo samorz\u0105dno\u015bci. To niszczenie niezale\u017cnych g\u0142os\u00f3w i zaanga\u017cowania mieszka\u0144c\u00f3w w \u017cycie wsp\u00f3lnoty.
Wydawanie gazety przez w\u0142adze samorz\u0105dowe nie jest te\u017c realizacj\u0105 prawa do informacji. Ustawa o dost\u0119pie do informacji publicznej dok\u0142adnie okre\u015bla, w jakim trybie nast\u0119puje informowanie przez w\u0142adze publiczne. Wydawanie gazety nie jest takim trybem. Daje natomiast mo\u017cliwo\u015bci dzia\u0142a\u0144 propagandowych, kt\u00f3re nie s\u0105 to\u017csame z zapewnieniem dost\u0119pu do informacji. W\u0142a\u015bciwym \u015brodkiem realizacji przez w\u0142adze samorz\u0105dowe tego prawa jest BIP lub wydawanie biuletyn\u00f3w informacyjnych, kt\u00f3re nie maj\u0105 charakteru niezale\u017cnej prasy i nie podkopuj\u0105 sytuacji ekonomicznej prywatnych wydawc\u00f3w\"

Sie\u0107 Obywatelska WatchDog Polska - O\u015bwiadczenie w sprawie konieczno\u015bci zakazu prowadzenia medi\u00f3w przez w\u0142adze samorz\u0105dowe
\n\n\n\n

Wcze\u015bniej ta zas\u0142u\u017cona dla jawno\u015bci \u017cycia publicznego organizacja stra\u017cnicza prowadzi\u0142a ciekawy projekt Gazety W\u0142adzy, kt\u00f3ry ukazywa\u0142 niechlubne przypadki gdy w\u0142odarze wykorzystywali finansowane przez siebie media do cel\u00f3w propagandowych.

\n\n\n\n

W 2014 roku Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej we Wroc\u0142awiu s\u0142usznie zauwa\u017cy\u0142o, \u017ce ramy prasy samorz\u0105dowej zakre\u015blaj\u0105 tylko tre\u015bci, kt\u00f3re zaspokajaj\u0105 zbiorowe potrzeby mieszka\u0144c\u00f3w. Za te RIO uzna\u0142o \"przede wszystkim informacje o dzia\u0142aniach i zamierzeniach organ\u00f3w gminy i jej jednostek organizacyjnych, w tym o aktach prawa miejscowego, organizowanych akcjach, imprezach itp.\". Dalej RIO stwierdzi\u0142o, \u017ce \"nie spe\u0142niaj\u0105 go natomiast publikacje o charakterze politycznym, tym bardziej jednostronne\" i rozwin\u0119\u0142o to w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b:

\n\n\n\n

\"Wsp\u00f3lnota samorz\u0105dowa z natury swej jest r\u00f3\u017cnorodna. Mieszka\u0144cy r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 pogl\u0105dami. Ukazywanie opozycji w negatywnym \u015bwietle zaspokaja potrzeby wy\u0142\u0105cznie ich przeciwnik\u00f3w politycznych. Co wi\u0119cej, dokonywane jest za pieni\u0105dze, kt\u00f3re jako publiczne \u2014 s\u0105 pieni\u0119dzmi tak\u017ce tej opozycji. Takie publikacje powoduj\u0105, \u017ce wydawanie gazety przestaje si\u0119 mie\u015bci\u0107 w zadaniach w\u0142asnych gminy\"

Stanowisko Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej we Wroc\u0142awiu z dnia 7 maja 2014 r.
w sprawie wydawania gazety gminnej
\n\n\n\n

Organ nadzoru wypowiedzia\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w kontek\u015bcie reklam a nawet drobnych og\u0142osze\u0144 i to nawet pochodz\u0105cych od mieszka\u0144c\u00f3w, \u017ce nie ma ono oparcia w realizacji zada\u0144 publicznych i stanowi konkurencje dla komercyjnych tytu\u0142\u00f3w prasowych \"jeszcze wi\u0119ksz\u0105, gdy jest bezp\u0142atna\" a tak\u017ce w\u0105tpliwo\u015bci mo\u017ce budzi\u0107 granica co mo\u017ce by\u0107 uznane za drobne og\u0142oszenie.

\n\n\n\n

Wydawanie prasy przez samorz\u0105dy moim zdaniem wykracza poza sfer\u0119 u\u017cyteczno\u015bci publicznej i jako takie powinno by\u0107 realizowane w formie sp\u00f3\u0142ki kapita\u0142owej. Cz\u0119sto jednak to nie sp\u00f3\u0142ki gminne s\u0105 wydawcami tego typu prasy.

\n\n\n\n

Uwa\u017cam jednak, \u017ce wydawanie prasy samorz\u0105dowej to tylko cz\u0119\u015b\u0107 problemu zwi\u0105zanego z finansowaniem prasy ze \u015brodk\u00f3w samorz\u0105dowych. Problemem mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c ta prasa, dla kt\u00f3rej potencjaln\u0105 konkurencj\u0105 jest prasa samorzadowa.

\n\n\n\n

Patrz\u0105c na aspekt prze\u0142o\u017cenia w\u0142adzy na tre\u015b\u0107 publikowanych materia\u0142\u00f3w, nie wiem czy nie wi\u0119kszym problemem jest to, \u017ce samorz\u0105dy cz\u0119sto podpisuj\u0105 umowy na promocj\u0119 z wydawcami medi\u00f3w a o istnieniu tych um\u00f3w zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 obywateli nie ma bladego poj\u0119cia. Jest jednak szansa, \u017ce tego typu umowy od 1 stycznia 2026 r. pojawi\u0105 si\u0119 w centralnych rejestrach um\u00f3w, o ile powstrzymane zostan\u0105 pomys\u0142y odno\u015bnie do\u015b\u0107 wysokiego progu kwotowego od jakiego informacja o nich by\u0142aby publikowana. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 w tym miejscu czy te samorz\u0105dy faktycznie potrzebuj\u0105 tej reklamy i jak realizowana jest ona w praktyce.

\n\n\n\n

Czy media z tak\u0105 sam\u0105 gorliwo\u015bci\u0105 b\u0119d\u0105 patrze\u0107 w\u0142adzy na r\u0119ce i ujawnia\u0107 afery?
Jak si\u0119 to ma do tego typu umowy?
Czy samorz\u0105d prolonguje umow\u0119 po tym jak dany tytu\u0142 prasowy opisa\u0142 jak\u0105\u015b afer\u0119 z jego udzia\u0142em?
Czy tego typu umowa mo\u017ce zmienia\u0107 (nawet pod\u015bwiadomie, nieintencjonalnie) optyk\u0119 autor\u00f3w artyku\u0142\u00f3w?
Czy to nie wprowadza obaw przed poruszaniem pewnych temat\u00f3w?
Czy to nie wprowadza obawy czytelnika przed powiadomieniem tego typu prasy o jakiej\u015b aferze?

\n\n\n\n

Tu jest pole dla watchdog\u00f3w i medi\u00f3w obywatelskich aby nie tylko wskazywa\u0107 palcem, \u017ce takie umowy maj\u0105 miejsce, ale tak\u017ce pisa\u0107 o konkretnych problemach, kt\u00f3re przez zwyk\u0142e media zosta\u0142y przemilczane. Czasem sam \u0142api\u0119 si\u0119 na tym, \u017ce znajduje jak\u0105\u015b \u0142atwodost\u0119pn\u0105 istotn\u0105 informacj\u0119, o kt\u00f3rej nie napisa\u0142a lokalna prasa. Co wp\u0142ywa na to, \u017ce tego typu informacje nie s\u0105 publikowane w prasie? Nie mam poj\u0119cia, ale mam nadziej\u0119, \u017ce nie jest to finansowanie medi\u00f3w czy obawa przed czym\u015b.

\n\n\n\n

O ile w przypadku tytu\u0142\u00f3w prasowych, kt\u00f3rych wydawc\u0105 jest jednostka organizacyjna gminy, \u015bwiadomo\u015b\u0107 o tym, \u017ce finansowanie gminne zachodzi, o tyle portale mog\u0105 by\u0107 uznawane za ca\u0142kowicie niezale\u017cne. Zakrzyknie kto\u015b: to musi by\u0107 prawda, bo przecie\u017c napisa\u0142y o tym \"wolne media\"!

\n\n\n\n

Uwa\u017cam, \u017ce de lege ferenda wydawcy medi\u00f3w powinni mie\u0107 obowi\u0105zek oznaczania pod artyku\u0142ami dotycz\u0105cymi gminy, z kt\u00f3r\u0105 maj\u0105 umow\u0119, informacji o fakcie takiej umowy. Ponadto w osobnym miejscu powinny by\u0107 opublikowane wszystkie zawarte przez te media umowy z podmiotami publicznymi a tak\u017ce z osobami pe\u0142ni\u0105cymi funkcje publiczne. Tak\u017ce tryb powierzenia zam\u00f3wienia publicznego w tym przypadku by\u0107 mo\u017ce powinien by\u0107 kwalifikowany. By\u0107 mo\u017ce ze wzgl\u0119du na specyfik\u0119 takiej us\u0142ugi powinien by\u0107 przy wsp\u00f3\u0142udziale organizacji spo\u0142ecznych.

\n\n\n\n

Poza tego typu umowami warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce cz\u0119sto sami samorz\u0105dowcy z w\u0142asnych \u015brodk\u00f3w potrafi\u0105 wykupi\u0107 reklam\u0119, w kt\u00f3rej niepozornie sk\u0142adaj\u0105 \u017cyczenia na Bo\u017ce Narodzenie i \u015awi\u0119ta Wielkiej Nocy. W tym miejscu r\u00f3wnie\u017c jest wielka rola watchdog\u00f3w i medi\u00f3w obywatelskich aby czuwa\u0107 czy istnieje jaka\u015b korelacja mog\u0105ca wskazywa\u0107 potencjaln\u0105 nieprawid\u0142owo\u015b\u0107 mi\u0119dzy tym faktem a tym ile tre\u015bci krytycznych i ile pozytywnych na temat tej osoby i jej organu si\u0119 ukaza\u0142o.

\n\n\n\n

Te zagro\u017cenia, o kt\u00f3rych tu wspomnia\u0142em rzutuj\u0105 w spos\u00f3b bezpo\u015bredni na jako\u015b\u0107 demokracji. Nie oszukujmy si\u0119 - to media pomagaj\u0105 wielu osobom dokonywa\u0107 wybor\u00f3w poprzez ujawnianie afer lub kokieterie w\u0142adz. To na podstawie informacji medialnych a nie tre\u015bci dokument\u00f3w w BIP-ach osoby wyrabiaj\u0105 sobie opini\u0119 o w\u0142adzach.

\n\n\n\n

(Ilustracja pogl\u0105dowa wygenerowana przez model AI Microsoft Copilot)

\n", "text": "\nOstatnio przeczyta\u0142em, \u017ce jeden z tytu\u0142\u00f3w prasowych (a w\u0142a\u015bciwie jego wydawca kt\u00f3rym jest jedno ze stowarzysze\u0144) mocno zorientowany na lewo odczu\u0142 skutki wstrzymania pomocy zagranicznej przez 47. Prezydenta USA - Donalda Trumpa. Mniej wi\u0119cej w tym samym czasie znana sie\u0107 sklep\u00f3w zapowiedzia\u0142a zaprzestanie reklamowania si\u0119 w pewnej okre\u015blanej jako prawicowa stacji telewizyjnej je\u017celi ta nie dojdzie do porozumienia ze znan\u0105 organizacj\u0105 pozarz\u0105dow\u0105 w konflikcie mi\u0119dzy tymi podmiotami. Co \u0142\u0105czy te dwa przypadki? Finansowanie medi\u00f3w. A tak\u017ce kr\u00f3tkowzroczno\u015b\u0107, w spojrzeniu na problem tego typu przypadk\u00f3w, objawiaj\u0105 si\u0119 uciech\u0105 przeciwnik\u00f3w tych medi\u00f3w.\n\n\n\n\n\n\n\nCho\u0107 wspomniane wy\u017cej maj\u0105 u mnie kiepskie notowania, to uwa\u017cam, \u017ce w demokracji powinny one istnie\u0107 ze wzgl\u0119du na pluralizm medi\u00f3w. S\u0142abo\u015b\u0107 medi\u00f3w i organizacji pozarz\u0105dowych bierze si\u0119 z modelu ich finansowania. Je\u017celi media, tudzie\u017c NGO-sy, korzystaj\u0105 w swojej dzia\u0142alno\u015bci ze \u015brodk\u00f3w rz\u0105dowych (krajowych czy zagranicznych) to powstaje ryzyko, \u017ce b\u0119d\u0105 zdane na \u0142ask\u0119 i nie\u0142ask\u0119 rz\u0105dz\u0105cych. Podobnie je\u017celi jakie\u015b media nie maj\u0105 wielu reklamodawc\u00f3w, to jeden istotny reklamodawca mo\u017ce mie\u0107 istotny wp\u0142yw na publikowane w mediach informacje. \u0179le by jednak by\u0142o gdyby kt\u00f3rykolwiek z cz\u0142onk\u00f3w kolegium redakcyjnego czy cz\u0142onk\u00f3w stowarzyszenia przed publikacj\u0105 artyku\u0142u czy podj\u0119ciem dzia\u0142a\u0144 mia\u0142 z ty\u0142u g\u0142owy pytanie: a jak na ten artyku\u0142 (lub na to dzia\u0142anie) zareaguje w\u0142adza?\n\n\n\nPrzeci\u0119ciem tego problemu jest poleganie przez organizacje pozarz\u0105dowe na finansowaniu ze sk\u0142adek cz\u0142onkowskich i darowizn anonimowych, zwyk\u0142ych obywateli. Podobnie te\u017c jest z mediami. Szans\u0105 w tym drugim przypadku s\u0105 media obywatelskie jako dope\u0142nienie klasycznych medi\u00f3w. Takie kt\u00f3re albo s\u0105 tworzone zerokosztowo (zupe\u0142nie wolontariacko), utrzymuj\u0105 si\u0119 z reklam Google AdSense czy darowizn od zwyk\u0142ych obywateli. To jest zawsze szansa na zapewnienie realnego pluralizmu i w\u0142a\u015bciwy poziom debaty publicznej. \n\n\n\nNajgorzej z tym wszystkim jest w ma\u0142ym gminach i ma\u0142ych powiatach gdzie poza pras\u0105 samorz\u0105dow\u0105 konkurencji zbytniej nie ma. A je\u017celi ju\u017c taka si\u0119 pojawi, to niekoniecznie b\u0119dzie na tyle silna aby pozyskiwa\u0107 skutecznie informacje, ujawnia\u0107 afery. Nie mo\u017cna te\u017c zapomina\u0107, \u017ce niekiedy tego typu dzia\u0142ania ko\u0144cz\u0105 si\u0119 stosowaniem dzia\u0142a\u0144 przeciwko dziennikarzom, kt\u00f3re mog\u0105 zosta\u0107 uznane SLAPP-y.\n\n\n\nOd ponad dekady co jaki\u015b czas pojawiaj\u0105 si\u0119 opinie, \u017ce nie powinno istnie\u0107 co\u015b takiego jak prasa samorz\u0105dowa. Swego czasu w temacie g\u0142os zabiera\u0142 Rzecznik Praw Obywatelskich a tak\u017ce Stowarzyszenie Sie\u0107 Obywatelska Watchdog Polska, kt\u00f3re opowiedzia\u0142o si\u0119 za zakazem prowadzenia przez w\u0142adze samorz\u0105dowe swoich medi\u00f3w.\n\n\n\n\"Promocja w\u0142adz samorz\u0105dowych nie jest te\u017c to\u017csama z promocj\u0105 gminy, ani wspieraniem i upowszechnianiem idei samorz\u0105dowej. Nie jest te\u017c zwyk\u0142\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 wydawnicz\u0105 Wydawanie gazety przez w\u0142adz\u0119, to przeciwie\u0144stwo samorz\u0105dno\u015bci. To niszczenie niezale\u017cnych g\u0142os\u00f3w i zaanga\u017cowania mieszka\u0144c\u00f3w w \u017cycie wsp\u00f3lnoty.Wydawanie gazety przez w\u0142adze samorz\u0105dowe nie jest te\u017c realizacj\u0105 prawa do informacji. Ustawa o dost\u0119pie do informacji publicznej dok\u0142adnie okre\u015bla, w jakim trybie nast\u0119puje informowanie przez w\u0142adze publiczne. Wydawanie gazety nie jest takim trybem. Daje natomiast mo\u017cliwo\u015bci dzia\u0142a\u0144 propagandowych, kt\u00f3re nie s\u0105 to\u017csame z zapewnieniem dost\u0119pu do informacji. W\u0142a\u015bciwym \u015brodkiem realizacji przez w\u0142adze samorz\u0105dowe tego prawa jest BIP lub wydawanie biuletyn\u00f3w informacyjnych, kt\u00f3re nie maj\u0105 charakteru niezale\u017cnej prasy i nie podkopuj\u0105 sytuacji ekonomicznej prywatnych wydawc\u00f3w\"Sie\u0107 Obywatelska WatchDog Polska - O\u015bwiadczenie w sprawie konieczno\u015bci zakazu prowadzenia medi\u00f3w przez w\u0142adze samorz\u0105dowe \n\n\n\nWcze\u015bniej ta zas\u0142u\u017cona dla jawno\u015bci \u017cycia publicznego organizacja stra\u017cnicza prowadzi\u0142a ciekawy projekt Gazety W\u0142adzy, kt\u00f3ry ukazywa\u0142 niechlubne przypadki gdy w\u0142odarze wykorzystywali finansowane przez siebie media do cel\u00f3w propagandowych.\n\n\n\nW 2014 roku Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej we Wroc\u0142awiu s\u0142usznie zauwa\u017cy\u0142o, \u017ce ramy prasy samorz\u0105dowej zakre\u015blaj\u0105 tylko tre\u015bci, kt\u00f3re zaspokajaj\u0105 zbiorowe potrzeby mieszka\u0144c\u00f3w. Za te RIO uzna\u0142o \"przede wszystkim informacje o dzia\u0142aniach i zamierzeniach organ\u00f3w gminy i jej jednostek organizacyjnych, w tym o aktach prawa miejscowego, organizowanych akcjach, imprezach itp.\". Dalej RIO stwierdzi\u0142o, \u017ce \"nie spe\u0142niaj\u0105 go natomiast publikacje o charakterze politycznym, tym bardziej jednostronne\" i rozwin\u0119\u0142o to w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b:\n\n\n\n\"Wsp\u00f3lnota samorz\u0105dowa z natury swej jest r\u00f3\u017cnorodna. Mieszka\u0144cy r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 pogl\u0105dami. Ukazywanie opozycji w negatywnym \u015bwietle zaspokaja potrzeby wy\u0142\u0105cznie ich przeciwnik\u00f3w politycznych. Co wi\u0119cej, dokonywane jest za pieni\u0105dze, kt\u00f3re jako publiczne \u2014 s\u0105 pieni\u0119dzmi tak\u017ce tej opozycji. Takie publikacje powoduj\u0105, \u017ce wydawanie gazety przestaje si\u0119 mie\u015bci\u0107 w zadaniach w\u0142asnych gminy\"Stanowisko Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej we Wroc\u0142awiu z dnia 7 maja 2014 r.w sprawie wydawania gazety gminnej\n\n\n\nOrgan nadzoru wypowiedzia\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w kontek\u015bcie reklam a nawet drobnych og\u0142osze\u0144 i to nawet pochodz\u0105cych od mieszka\u0144c\u00f3w, \u017ce nie ma ono oparcia w realizacji zada\u0144 publicznych i stanowi konkurencje dla komercyjnych tytu\u0142\u00f3w prasowych \"jeszcze wi\u0119ksz\u0105, gdy jest bezp\u0142atna\" a tak\u017ce w\u0105tpliwo\u015bci mo\u017ce budzi\u0107 granica co mo\u017ce by\u0107 uznane za drobne og\u0142oszenie.\n\n\n\nWydawanie prasy przez samorz\u0105dy moim zdaniem wykracza poza sfer\u0119 u\u017cyteczno\u015bci publicznej i jako takie powinno by\u0107 realizowane w formie sp\u00f3\u0142ki kapita\u0142owej. Cz\u0119sto jednak to nie sp\u00f3\u0142ki gminne s\u0105 wydawcami tego typu prasy.\n\n\n\nUwa\u017cam jednak, \u017ce wydawanie prasy samorz\u0105dowej to tylko cz\u0119\u015b\u0107 problemu zwi\u0105zanego z finansowaniem prasy ze \u015brodk\u00f3w samorz\u0105dowych. Problemem mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c ta prasa, dla kt\u00f3rej potencjaln\u0105 konkurencj\u0105 jest prasa samorzadowa.\n\n\n\nPatrz\u0105c na aspekt prze\u0142o\u017cenia w\u0142adzy na tre\u015b\u0107 publikowanych materia\u0142\u00f3w, nie wiem czy nie wi\u0119kszym problemem jest to, \u017ce samorz\u0105dy cz\u0119sto podpisuj\u0105 umowy na promocj\u0119 z wydawcami medi\u00f3w a o istnieniu tych um\u00f3w zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 obywateli nie ma bladego poj\u0119cia. Jest jednak szansa, \u017ce tego typu umowy od 1 stycznia 2026 r. pojawi\u0105 si\u0119 w centralnych rejestrach um\u00f3w, o ile powstrzymane zostan\u0105 pomys\u0142y odno\u015bnie do\u015b\u0107 wysokiego progu kwotowego od jakiego informacja o nich by\u0142aby publikowana. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 w tym miejscu czy te samorz\u0105dy faktycznie potrzebuj\u0105 tej reklamy i jak realizowana jest ona w praktyce.\n\n\n\nCzy media z tak\u0105 sam\u0105 gorliwo\u015bci\u0105 b\u0119d\u0105 patrze\u0107 w\u0142adzy na r\u0119ce i ujawnia\u0107 afery? Jak si\u0119 to ma do tego typu umowy?Czy samorz\u0105d prolonguje umow\u0119 po tym jak dany tytu\u0142 prasowy opisa\u0142 jak\u0105\u015b afer\u0119 z jego udzia\u0142em?Czy tego typu umowa mo\u017ce zmienia\u0107 (nawet pod\u015bwiadomie, nieintencjonalnie) optyk\u0119 autor\u00f3w artyku\u0142\u00f3w? Czy to nie wprowadza obaw przed poruszaniem pewnych temat\u00f3w? Czy to nie wprowadza obawy czytelnika przed powiadomieniem tego typu prasy o jakiej\u015b aferze?\n\n\n\nTu jest pole dla watchdog\u00f3w i medi\u00f3w obywatelskich aby nie tylko wskazywa\u0107 palcem, \u017ce takie umowy maj\u0105 miejsce, ale tak\u017ce pisa\u0107 o konkretnych problemach, kt\u00f3re przez zwyk\u0142e media zosta\u0142y przemilczane. Czasem sam \u0142api\u0119 si\u0119 na tym, \u017ce znajduje jak\u0105\u015b \u0142atwodost\u0119pn\u0105 istotn\u0105 informacj\u0119, o kt\u00f3rej nie napisa\u0142a lokalna prasa. Co wp\u0142ywa na to, \u017ce tego typu informacje nie s\u0105 publikowane w prasie? Nie mam poj\u0119cia, ale mam nadziej\u0119, \u017ce nie jest to finansowanie medi\u00f3w czy obawa przed czym\u015b.\n\n\n\nO ile w przypadku tytu\u0142\u00f3w prasowych, kt\u00f3rych wydawc\u0105 jest jednostka organizacyjna gminy, \u015bwiadomo\u015b\u0107 o tym, \u017ce finansowanie gminne zachodzi, o tyle portale mog\u0105 by\u0107 uznawane za ca\u0142kowicie niezale\u017cne. Zakrzyknie kto\u015b: to musi by\u0107 prawda, bo przecie\u017c napisa\u0142y o tym \"wolne media\"! \n\n\n\nUwa\u017cam, \u017ce de lege ferenda wydawcy medi\u00f3w powinni mie\u0107 obowi\u0105zek oznaczania pod artyku\u0142ami dotycz\u0105cymi gminy, z kt\u00f3r\u0105 maj\u0105 umow\u0119, informacji o fakcie takiej umowy. Ponadto w osobnym miejscu powinny by\u0107 opublikowane wszystkie zawarte przez te media umowy z podmiotami publicznymi a tak\u017ce z osobami pe\u0142ni\u0105cymi funkcje publiczne. Tak\u017ce tryb powierzenia zam\u00f3wienia publicznego w tym przypadku by\u0107 mo\u017ce powinien by\u0107 kwalifikowany. By\u0107 mo\u017ce ze wzgl\u0119du na specyfik\u0119 takiej us\u0142ugi powinien by\u0107 przy wsp\u00f3\u0142udziale organizacji spo\u0142ecznych.\n\n\n\nPoza tego typu umowami warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce cz\u0119sto sami samorz\u0105dowcy z w\u0142asnych \u015brodk\u00f3w potrafi\u0105 wykupi\u0107 reklam\u0119, w kt\u00f3rej niepozornie sk\u0142adaj\u0105 \u017cyczenia na Bo\u017ce Narodzenie i \u015awi\u0119ta Wielkiej Nocy. W tym miejscu r\u00f3wnie\u017c jest wielka rola watchdog\u00f3w i medi\u00f3w obywatelskich aby czuwa\u0107 czy istnieje jaka\u015b korelacja mog\u0105ca wskazywa\u0107 potencjaln\u0105 nieprawid\u0142owo\u015b\u0107 mi\u0119dzy tym faktem a tym ile tre\u015bci krytycznych i ile pozytywnych na temat tej osoby i jej organu si\u0119 ukaza\u0142o. \n\n\n\nTe zagro\u017cenia, o kt\u00f3rych tu wspomnia\u0142em rzutuj\u0105 w spos\u00f3b bezpo\u015bredni na jako\u015b\u0107 demokracji. Nie oszukujmy si\u0119 - to media pomagaj\u0105 wielu osobom dokonywa\u0107 wybor\u00f3w poprzez ujawnianie afer lub kokieterie w\u0142adz. To na podstawie informacji medialnych a nie tre\u015bci dokument\u00f3w w BIP-ach osoby wyrabiaj\u0105 sobie opini\u0119 o w\u0142adzach. \n\n\n\n(Ilustracja pogl\u0105dowa wygenerowana przez model AI Microsoft Copilot)\n", "published_at": "2025-02-04T23:38:50+00:00", "modified_at": null, "cover_url": "https://kacper-pawlowski.pl/media/4eb4e797ce459076868608d4524ed0dd5f35028011931613938a152164ff1254.jpg"}, {"kind": "post", "path": "/2024/11/24/oczywiscie-ze-jacka-sutryka-mozna-odwolac-tylko-tak-wlasciwie-po-co/", "title": "Oczywi\u015bcie, \u017ce Jacka Sutryka mo\u017cna odwo\u0142a\u0107. Tylko tak w\u0142a\u015bciwie... po co?", "excerpt": "\nKilkana\u015bcie dni temu agenci Centralnego Biura Antykorupcyjnego zatrzymali urz\u0119duj\u0105cego Prezydenta Wroc\u0142awia Jacka Sutryka. W\u0142odarzowi stolicy Dolnego \u015al\u0105ska zosta\u0142y postawione zarzuty, kt\u00f3re maj\u0105 zwi\u0105zek z tzw. afer\u0105 uczelni Coll", "author": "KacperPawlowski", "tags": [{"name": "wybory", "slug": "wybory"}, {"name": "referendum", "slug": "referendum"}, {"name": "Wroc\u0142aw", "slug": "wroclaw"}, {"name": "Jacek Sutryk", "slug": "jacek-sutryk"}, {"name": "analiza skuteczno\u015bci referendum", "slug": "analiza-skutecznosci-referendum"}], "categories": [{"name": "Wybory", "slug": "wybory"}, {"name": "Referendum", "slug": "referendum"}], "url": "https://kacper-pawlowski.pl/2024/11/24/oczywiscie-ze-jacka-sutryka-mozna-odwolac-tylko-tak-wlasciwie-po-co/", "html": "\n

Kilkana\u015bcie dni temu agenci Centralnego Biura Antykorupcyjnego zatrzymali urz\u0119duj\u0105cego Prezydenta Wroc\u0142awia Jacka Sutryka. W\u0142odarzowi stolicy Dolnego \u015al\u0105ska zosta\u0142y postawione zarzuty, kt\u00f3re maj\u0105 zwi\u0105zek z tzw. afer\u0105 uczelni Collegium Humanum. Niekt\u00f3rzy zacz\u0119li nawo\u0142ywa\u0107 Prezydenta do dymisji, inni zacz\u0119li m\u00f3wi\u0107 o referendum odwo\u0142awczym.

\n\n\n\n\n\n\n\n

W istocie ustawa o samorz\u0105dzie gminnym a tak\u017ce ustawa o referendum lokalnym oraz kodeks wyborczy przewiduj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 odwo\u0142ania w\u00f3jta (burmistrza, prezydenta miasta) w drodze referendum. W podobny spos\u00f3b mo\u017cna te\u017c odwo\u0142a\u0107 rad\u0119 gminy (miejsk\u0105). Musz\u0105 by\u0107 jednak spe\u0142nione pewne warunki.

\n\n\n\n

Po pierwsze musi up\u0142yn\u0105\u0107 odpowiedni czas od wyboru danej osoby (lub rady gminy, powiatu, sejmiku wojew\u00f3dztwa) lub od ostatniego referendum a tak\u017ce nie mo\u017ce by\u0107 to czas zbyt bliski kolejnym wyborom. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 wrze\u015bnia 2000 r. o referendum lokalnym \"Wniosek mieszka\u0144c\u00f3w [...] mo\u017ce zosta\u0107 z\u0142o\u017cony po up\u0142ywie 10 miesi\u0119cy od dnia wyboru organu albo 10 miesi\u0119cy od dnia ostatniego referendum w sprawie jego odwo\u0142ania i nie p\u00f3\u017aniej ni\u017c na 8 miesi\u0119cy przed zako\u0144czeniem jego kadencji\". Nieco kr\u00f3tszy jest termin, kt\u00f3rym zwi\u0105zana jest rada gminy, kt\u00f3ra chcia\u0142aby odwo\u0142ania w\u0142odarza. Zgodnie z art. 28b ust. 1 ustawy o samorz\u0105dzie gminnym \"Rada gminy, po up\u0142ywie 9 miesi\u0119cy od dnia wyboru w\u00f3jta i nie p\u00f3\u017aniej ni\u017c na 9 miesi\u0119cy przed zako\u0144czeniem kadencji, mo\u017ce podj\u0105\u0107 uchwa\u0142\u0119 o przeprowadzeniu referendum w sprawie odwo\u0142ania w\u00f3jta z przyczyny innej ni\u017c nieudzielenie w\u00f3jtowi absolutorium lub nieudzielenie w\u00f3jtowi wotum zaufania jedynie na wniosek co najmniej 1/4 ustawowego sk\u0142adu rady.\". W przypadku gdy tego typu wniosek nie uzyska wi\u0119kszo\u015bci kwalifikowanej 3/5 ustawowego sk\u0142adu rady do referendum nie dojdzie a kolejny wniosek b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 zg\u0142oszony dopiero po roku. W przypadku nieudzielenia w\u00f3jtowi absolutorium lub nieudzielenia przez dwa kolejne lata wotum zaufania radzie wystarczy bezwzgl\u0119dna wi\u0119kszo\u015b\u0107 ustawowego sk\u0142adu rady. Z tym, \u017ce warto mie\u0107 na uwadze brzmienie art. 67 ust. 3 ustawy o referendum lokalnym, kt\u00f3ry stanowi \"Je\u017celi w wa\u017cnym referendum o odwo\u0142anie w\u00f3jta (burmistrza, prezydenta miasta), przeprowadzonym na wniosek rady gminy z innej przyczyny ni\u017c nieudzielenie absolutorium, przeciwko odwo\u0142aniu w\u00f3jta (burmistrza, prezydenta miasta) oddano wi\u0119cej ni\u017c po\u0142ow\u0119 wa\u017cnych g\u0142os\u00f3w, dzia\u0142alno\u015b\u0107 rady gminy ulega zako\u0144czeniu z mocy prawa.\". Jak wida\u0107 nawet referendum z powodu nieudzielenia przez dwa nast\u0119puj\u0105ce po sobie lata wotum zaufania nie chroni rady przed skr\u00f3ceniem jej kadencji gdy referendum oka\u017ce si\u0119 wa\u017cne a wi\u0119cej os\u00f3b zag\u0142osuje przeciwko odwo\u0142aniu w\u00f3jta ni\u017c za jego odwo\u0142aniem.

\n\n\n\n

W przypadku referendum na wniosek mieszka\u0144c\u00f3w najpierw inicjatorzy referendum powiadamiaj\u0105 w\u0142a\u015bciwego Komisarza Wyborczego o zamiarze przeprowadzenia referendum odwo\u0142awczego. Nast\u0119pnie maj\u0105 60 dni na z\u0142o\u017cenie wniosku wraz z wymagan\u0105 liczb\u0105 podpis\u00f3w, kt\u00f3re zostan\u0105 zweryfikowane przez Komisarza Wyborczego. Do z\u0142o\u017cenia wniosku potrzebne jest 10% uprawnionych do g\u0142osowania mieszka\u0144c\u00f3w gminy albo powiatu lub 5% uprawnionych do g\u0142osowania mieszka\u0144c\u00f3w wojew\u00f3dztwa. Na 91 inicjatyw referendalnych w wojew\u00f3dztwie dolno\u015bl\u0105skich w kadencjach 2006-2010, 2010-2014, 2014-2018, 2018-2024 a\u017c w 20 przypadkach wniosku nie z\u0142o\u017cono a w 11 przypadkach wniosek zosta\u0142 odrzucony z powod\u00f3w formalnych - braku wymaganej liczby podpis\u00f3w. Odby\u0142o si\u0119 ostatecznie w tym okresie 60 referend\u00f3w odwo\u0142awczych. Tylko 6 z nich (10%) zako\u0144czy\u0142o si\u0119 sukcesem (w tym 4 w ostatniej kadencji). w 54 przypadkach \"nie dopisa\u0142a frekwencja\". Do odwo\u0142ania organu niezb\u0119dna jest frekwencja na poziomie minimum 60% liczby os\u00f3b bior\u0105cych udzia\u0142 w wyborze (kart wa\u017cnych oddanych przy wyborze). Na tym polega ca\u0142a trudno\u015b\u0107 w odwo\u0142aniu organu w drodze referendum. Dlatego cz\u0119sto w\u0142adze namawiaj\u0105 swoich zwolennik\u00f3w do bojkotu referendum. Tak\u0105 taktyk\u0119 obra\u0142a na przyk\u0142ad w 2013 r. \u00f3wczesna Prezydenta Miasta Sto\u0142ecznego Warszawy p. Hanna Gronkiewicz-Waltz. W tamtym referendum frekwencja wynios\u0142a zaledwie 25,66%.

\n\n\n\n

Wracaj\u0105c jednak do wojew\u00f3dztwa dolno\u015bl\u0105skiego od 2006 roku odwo\u0142ano na Dolnym \u015al\u0105sku: Burmistrza Gminy Lubomierz (2008), W\u00f3jta Gminy Lewin K\u0142odzki (2012), Burmistrza Miasta Bogusz\u00f3w-Gorce (2020), W\u00f3jta i Rad\u0119 Gminy Kunice (2021) oraz W\u00f3jta Jemielna (2022). We wszystkich tych przypadkach referendum zosta\u0142o zarz\u0105dzone na wniosek mieszka\u0144c\u00f3w. W przypadku Burmistrza Miasta Bogusz\u00f3w-Gorce powodem inicjatywy referendalnej by\u0142 fakt, \u017ce burmistrz przebywa\u0142 w areszcie od roku. Prawie trzy lata po jego odwo\u0142aniu zapad\u0142 prawomocny wyrok skazuj\u0105cy burmistrza na kilka lat pozbawienia wolno\u015bci za korupcj\u0119. Inne by\u0142y powody inicjatywy referendalnej w sprawie odwo\u0142ania w\u00f3jta i rady gminy Kunice:

\n\n\n\n

\"Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od podwy\u017cki cen wody, ale teraz jest to ju\u017c sprawa wt\u00f3rna. Opublikowany zosta\u0142 bud\u017cet gminy i gmina Kunice jest zad\u0142u\u017cona na 15 mln z\u0142 i owo zad\u0142u\u017cenie b\u0119dzie sp\u0142acane do 2029 roku. My jako mieszka\u0144cy nie zgadzamy si\u0119 na takie zad\u0142u\u017canie gminy. Splata d\u0142ugi sprawi i\u017c za kilka,kilkana\u015bcie miesi\u0119cy w ramach zaciskania gminnego pasa do minimum zostan\u0105 ograniczone np.inwestycje drogowe na terenie gminy a to jest wielka bol\u0105czka Kunic. Druga sprawa to kwestia przejrzysto\u015bci i transparentno\u015bci dzia\u0142a\u0144 ludzi sprawuj\u0105cych w\u0142adz\u0119 w gminie. Dotyczy to wszelkich dzia\u0142a\u0144 ZUK-u. Zadali\u015bmy jako Ruch Spo\u0142eczny 16 pyta\u0144 w tej sprawie i praktycznie nie dostali\u015bmy \u017cadnej odpowiedzi. Ten oddolny protest mieszka\u0144c\u00f3w ukazuje skal\u0119 gniewu ludzi \u017cyj\u0105cych w gminie. Co rusz kto\u015b si\u0119 do nas zg\u0142asza z problemem, kt\u00f3ry obecna w\u0142adza nie chce rozwi\u0105za\u0107. Nie ukrywam i\u017c niebawem opublikujemy swojego rodzaju List\u0119 Grzech\u00f3w w\u00f3jta Tersy i dotyczy\u0107 to b\u0119dzie spraw urz\u0119dniczych. W\u00f3jt Tersa umiej\u0119tnie i sprytnie podzieli\u0142 mieszka\u0144c\u00f3w. Niekt\u00f3re so\u0142ectwa s\u0105 wybtnie uprzywilejowane i to wida\u0107. Zreszt\u0105 co chwil\u0119 wypadaj\u0105 przys\u0142owiowe \"trupy z szafy\" obna\u017cuj\u0105ce spos\u00f3b rz\u0105dzenia gmin\u0105. \u017bycie ka\u017cdego dnia przynosi nam niespodzianki. Lada moment szykuje si\u0119 kolejna podwy\u017cka za wyw\u00f3z odpad\u00f3w. Co dalej ? W\u00f3jt nie chce dialogu z mieska\u0144cami - to jego sprawa. W sierpniu robimy sobie \"wolne\" od protest\u00f3w, ale od wrze\u015bnia b\u0119dziemy organizowa\u0107 spotkania w poszczeg\u00f3lnych so\u0142ectwach na temat referendum i rzecz jasna g\u0142o\u015bno manifesowa\u0107 sw\u00f3j sprzeciw przeciwko temu co dzieje si\u0119 w gminie.\"

E-LEgnickie.pl, \"Tersa musi odej\u015b\u0107\". Protest mieszka\u0144c\u00f3w (FOTO), https://e-legnickie.pl/wiadomosci-z-regionu/powiat-legnicki/34183-tersa-musi-odejsc-protest-mieszkancow-foto)
\n\n\n\n

W przypadku W\u00f3jta Jemielna jak podawa\u0142a Polska Agencja Prasowa:

\n\n\n\n

\"Inicjatorzy referendum zarzucali odwo\u0142anej w\u00f3jt m.in. brak konsultacji spo\u0142ecznych w wa\u017cnych sprawach. Mieszka\u0144cy wiejskiej gminy, po\u0142o\u017conej w chronionym obszarze Doliny Baryczy, protestowali m.in. przeciwko projektowi budowy \"Zak\u0142adu odzysku surowc\u00f3w z paneli oraz innych urz\u0105dze\u0144 i ich element\u00f3w sk\u0142adowych\" na terenie gminy.\"

PAP.pl, W\u00f3jt gminy Jemielno odwo\u0142ana w referendum, https://samorzad.pap.pl/kategoria/aktualnosci/wojt-gminy-jemielno-odwolana-w-referendum
\n\n\n\n

Je\u017celi spojrzymy na poszczeg\u00f3lne kadencje to skuteczno\u015b\u0107 wynios\u0142a:

\n\n\n\n\n\n\n\n

Blisko osi\u0105gni\u0119cia frekwencji do odwo\u0142ania w\u0142adz gminy by\u0142o r\u00f3wnie\u017c:

\n\n\n\n\n\n\n\n

W\u015br\u00f3d danych dla referend\u00f3w z ostatniej kadencji posiadam dane o liczbie podpis\u00f3w pod wnioskiem o referendum dla 10 referend\u00f3w. Zaobserwowa\u0142em, \u017ce liczba bior\u0105cych udzia\u0142 w referendum wynosi\u0142a 85% - 130% liczby podpisanych pod wnioskiem. Spo\u015br\u00f3d trzech w\u0142odarzy odwo\u0142anych w zesz\u0142ej kadencji dw\u00f3ch nie pr\u00f3bowa\u0142o odzyska\u0107 mandatu w wyborach przedterminowych lub w kolejnej kadencji. By\u0142a w\u00f3jt Jemielna postanowi\u0142a kandydowa\u0107 zar\u00f3wno w wyborach przedterminowych, jak i w wyborach tegorocznych, lecz w obydwu przypadkach odpad\u0142a w I turze. W Lubomierzu odwo\u0142any w 2008 roku do wybor\u00f3w przedterminowych nie stan\u0105\u0142, w 2010 i 2014 przegra\u0142 w pierwszych turach wybor\u00f3w. Z kolei odwo\u0142any w 2012 w\u00f3jt Lewina K\u0142odzkiego w przedterminowych wyborach i ka\u017cdych kolejnych ju\u017c nie pr\u00f3bowa\u0142 powr\u00f3ci\u0107 na swoje stanowisko.

\n\n\n\n

Ciekawe s\u0105 te\u017c losy tych w\u0142odarzy, kt\u00f3rym w zesz\u0142ej kadencji uda\u0142o si\u0119 ledwie unikn\u0105\u0107 odwo\u0142ania z powodu niewa\u017cno\u015bci referendum. W\u00f3jt Zagrodna przegra\u0142a II tur\u0119 wybor\u00f3w. Z kolei trzy lata po nieudanym referendum CBA zatrzyma\u0142o \u00f3wczesnego burmistrza Dusznik-Zdroju i postanowi\u0142 si\u0119 zrzec mandatu do czasu a\u017c nie oczy\u015bci swojego dobrego imienia. W jeszcze poprzedniej kadencji bliski odwo\u0142ania by\u0142 w\u00f3jt Legnickiego Pola, w nast\u0119pnej kadencji nie zdoby\u0142 reelekcji odpadaj\u0105c w II turze. Z kolei burmistrz Przemkowa z kadencji 2010-2014 nie dosta\u0142 si\u0119 do II tury w wyborach kadencji 2014-2018 uzyskuj\u0105c ledwie 9,82%. W Kro\u015bnicach mimo wyniku 45,18% w pierwszej turze \u00f3wczesny w\u00f3jt nie uzyska\u0142 reelekcji w kadencji 2014-2018 osi\u0105gaj\u0105c zaledwie 45,51% g\u0142os\u00f3w. Cztery lata p\u00f3\u017aniej przegra\u0142 w I turze.

\n\n\n\n

Co ciekawe by\u0142y gminy gdzie g\u0142osowano za odwo\u0142aniem w\u00f3jta (niekoniecznie tego samego) wi\u0119cej ni\u017c jeden raz (a nawet rok po roku):

\n\n\n\n\n\n\n\n

By\u0142y te\u017c trzy powiadomienia o zamiarze przeprowadzenia referendum w sprawie odwo\u0142ania rady powiatu:

\n\n\n\n\n\n\n\n

W 7 przypadkach inicjatorem referendum by\u0142a rada gminy/miejska:

\n\n\n\n\n\n\n\n

Statystycznie nie wygl\u0105da aby referenda odwo\u0142awcze mia\u0142y du\u017c\u0105 szans\u0119 powodzenia. Ze wzgl\u0119du na wysoki wym\u00f3g frekwencyjny w\u0142adze gmin wzywaj\u0105 do bojkotu tego typu g\u0142osowa\u0144. Mo\u017cna jednak cie\u0144 powodzenia widzie\u0107 w pewnej zale\u017cno\u015bci (chocia\u017c tutaj s\u0105 dane tylko dla 10 przypadk\u00f3w z 60 og\u00f3\u0142em) mi\u0119dzy liczb\u0105 os\u00f3b podpisanych pod wnioskiem a liczb\u0105 g\u0142osuj\u0105cych. Je\u017celi komitet referendalny zdo\u0142a przyci\u0105gn\u0105\u0107 liczb\u0119 podpisanych blisk\u0105 3/5 frekwencji z ostatnich wybor\u00f3w szansa na odwo\u0142anie w\u0142adz jest spora. Warto jednak zauwa\u017cy\u0107, \u017ce tym, kt\u00f3rzy cudem si\u0119 uratowali przed odwo\u0142aniem, \"osi\u0105gaj\u0105c\" 90% potrzebnej frekwencji, nie uda\u0142o si\u0119 wywalczy\u0107 reelekcji.

\n\n\n\n

Wracaj\u0105c jednak do tematu Jacka Sutryka nie widz\u0119 sensu w organizowaniu tego typu referendum. Nie chodzi o ewentualne koszty, bo je\u017celi chodzi o zapewnienie regu\u0142 demokracji to ono nie powinno mie\u0107 ceny a we Wroc\u0142awiu s\u0105 wydatki, na kt\u00f3re bardziej szkoda pieni\u0119dzy jak np. dofinansowanie co jaki\u015b czas milionami polskich z\u0142otych pi\u0142karskiego \u015al\u0105ska Wroc\u0142aw.

\n\n\n\n

Po pierwsze winy Prezydentowi nie udowodniono. Do czasu prawomocnego wyroku skazuj\u0105cego powinni\u015bmy przyj\u0105\u0107, \u017ce mamy do czynienia z osob\u0105 niewinn\u0105. Gdyby obywatele odwo\u0142ali go z powodu zarzut\u00f3w na nim ci\u0105\u017c\u0105cych a w przysz\u0142o\u015bci zosta\u0142by uniewinniony poni\u00f3s\u0142by de facto \"kar\u0119\" za niewinno\u015b\u0107. Tak\u017ce my jako spo\u0142ecze\u0144stwo ponie\u015bliby\u015bmy pora\u017ck\u0119 ze wzgl\u0119du na to, \u017ce sta\u0142by si\u0119 to sygna\u0142, \u017ce wystarczy jakiemu\u015b w\u0142odarzowi postawi\u0107 zarzuty aby gra\u0107 pod odwo\u0142anie go w referendum. To by\u0142oby do\u015b\u0107 niebezpieczne zjawisko.

\n\n\n\n

Po drugie wybrali go obywatele ledwie p\u00f3\u0142 roku temu. W drugiej turze mo\u017cna u\u017cy\u0107 kolokwializmu, \u017ce \"zmi\u00f3t\u0142 z powierzchni ziemi\" swoj\u0105 rywalk\u0119. Obywatele wybrali go pomimo jego wad. Pomimo te\u017c w\u0142a\u015bnie tego, ze sprawa z uczelni\u0105 i dyplomem przewija\u0142a si\u0119 ju\u017c podczas kampanii wyborczej. W akademickim Wroc\u0142awiu wykszta\u0142cenie Prezydenta nie by\u0142o najwa\u017cniejszym z kryteri\u00f3w dla wyborc\u00f3w. Prezydent Wroc\u0142awia jest magistrem socjologii. Jego poprzednik by\u0142 doktorem logiki.

\n\n\n\n

A je\u017celi kto\u015b nadal uwa\u017ca referendum za \u015bwietny pomys\u0142, to warto zna\u0107 terminy w tej konkretnej sprawie. Wniosek o odwo\u0142anie Jacka Sutryka mieszka\u0144cy mog\u0105 z\u0142o\u017cy\u0107 najwcze\u015bniej 22 lutego 2025 r. Kampania referendalna te\u017c swoje musi potrwa\u0107, wi\u0119c referendum odby\u0142oby si\u0119 najpewniej w okolicach po\u0142owy maja... Taki wniosek miesi\u0105c wcze\u015bniej mo\u017ce z\u0142o\u017cy\u0107 Rada Miejska, ale ona by ryzykowa\u0142a hipotetycznie skr\u00f3ceniem swojej kadencji. Nie ryzykuj\u0105c mog\u0142aby spr\u00f3bowa\u0107 na prze\u0142omie czerwca/lipca podj\u0105\u0107 uchwa\u0142\u0119 o przeprowadzeniu referendum w zwi\u0105zku z nieudzieleniem absolutorium, ale tego typu uchwa\u0142a pewnie nie przetrwa\u0142a post\u0119powania nadzorczego w Regionalnej Izbie Obrachunkowej we Wroc\u0142awiu.

\n", "text": "\nKilkana\u015bcie dni temu agenci Centralnego Biura Antykorupcyjnego zatrzymali urz\u0119duj\u0105cego Prezydenta Wroc\u0142awia Jacka Sutryka. W\u0142odarzowi stolicy Dolnego \u015al\u0105ska zosta\u0142y postawione zarzuty, kt\u00f3re maj\u0105 zwi\u0105zek z tzw. afer\u0105 uczelni Collegium Humanum. Niekt\u00f3rzy zacz\u0119li nawo\u0142ywa\u0107 Prezydenta do dymisji, inni zacz\u0119li m\u00f3wi\u0107 o referendum odwo\u0142awczym.\n\n\n\n\n\n\n\nW istocie ustawa o samorz\u0105dzie gminnym a tak\u017ce ustawa o referendum lokalnym oraz kodeks wyborczy przewiduj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 odwo\u0142ania w\u00f3jta (burmistrza, prezydenta miasta) w drodze referendum. W podobny spos\u00f3b mo\u017cna te\u017c odwo\u0142a\u0107 rad\u0119 gminy (miejsk\u0105). Musz\u0105 by\u0107 jednak spe\u0142nione pewne warunki. \n\n\n\nPo pierwsze musi up\u0142yn\u0105\u0107 odpowiedni czas od wyboru danej osoby (lub rady gminy, powiatu, sejmiku wojew\u00f3dztwa) lub od ostatniego referendum a tak\u017ce nie mo\u017ce by\u0107 to czas zbyt bliski kolejnym wyborom. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 15 wrze\u015bnia 2000 r. o referendum lokalnym \"Wniosek mieszka\u0144c\u00f3w [...] mo\u017ce zosta\u0107 z\u0142o\u017cony po up\u0142ywie 10 miesi\u0119cy od dnia wyboru organu albo 10 miesi\u0119cy od dnia ostatniego referendum w sprawie jego odwo\u0142ania i nie p\u00f3\u017aniej ni\u017c na 8 miesi\u0119cy przed zako\u0144czeniem jego kadencji\". Nieco kr\u00f3tszy jest termin, kt\u00f3rym zwi\u0105zana jest rada gminy, kt\u00f3ra chcia\u0142aby odwo\u0142ania w\u0142odarza. Zgodnie z art. 28b ust. 1 ustawy o samorz\u0105dzie gminnym \"Rada gminy, po up\u0142ywie 9 miesi\u0119cy od dnia wyboru w\u00f3jta i nie p\u00f3\u017aniej ni\u017c na 9 miesi\u0119cy przed zako\u0144czeniem kadencji, mo\u017ce podj\u0105\u0107 uchwa\u0142\u0119 o przeprowadzeniu referendum w sprawie odwo\u0142ania w\u00f3jta z przyczyny innej ni\u017c nieudzielenie w\u00f3jtowi absolutorium lub nieudzielenie w\u00f3jtowi wotum zaufania jedynie na wniosek co najmniej 1/4 ustawowego sk\u0142adu rady.\". W przypadku gdy tego typu wniosek nie uzyska wi\u0119kszo\u015bci kwalifikowanej 3/5 ustawowego sk\u0142adu rady do referendum nie dojdzie a kolejny wniosek b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 zg\u0142oszony dopiero po roku. W przypadku nieudzielenia w\u00f3jtowi absolutorium lub nieudzielenia przez dwa kolejne lata wotum zaufania radzie wystarczy bezwzgl\u0119dna wi\u0119kszo\u015b\u0107 ustawowego sk\u0142adu rady. Z tym, \u017ce warto mie\u0107 na uwadze brzmienie art. 67 ust. 3 ustawy o referendum lokalnym, kt\u00f3ry stanowi \"Je\u017celi w wa\u017cnym referendum o odwo\u0142anie w\u00f3jta (burmistrza, prezydenta miasta), przeprowadzonym na wniosek rady gminy z innej przyczyny ni\u017c nieudzielenie absolutorium, przeciwko odwo\u0142aniu w\u00f3jta (burmistrza, prezydenta miasta) oddano wi\u0119cej ni\u017c po\u0142ow\u0119 wa\u017cnych g\u0142os\u00f3w, dzia\u0142alno\u015b\u0107 rady gminy ulega zako\u0144czeniu z mocy prawa.\". Jak wida\u0107 nawet referendum z powodu nieudzielenia przez dwa nast\u0119puj\u0105ce po sobie lata wotum zaufania nie chroni rady przed skr\u00f3ceniem jej kadencji gdy referendum oka\u017ce si\u0119 wa\u017cne a wi\u0119cej os\u00f3b zag\u0142osuje przeciwko odwo\u0142aniu w\u00f3jta ni\u017c za jego odwo\u0142aniem. \n\n\n\nW przypadku referendum na wniosek mieszka\u0144c\u00f3w najpierw inicjatorzy referendum powiadamiaj\u0105 w\u0142a\u015bciwego Komisarza Wyborczego o zamiarze przeprowadzenia referendum odwo\u0142awczego. Nast\u0119pnie maj\u0105 60 dni na z\u0142o\u017cenie wniosku wraz z wymagan\u0105 liczb\u0105 podpis\u00f3w, kt\u00f3re zostan\u0105 zweryfikowane przez Komisarza Wyborczego. Do z\u0142o\u017cenia wniosku potrzebne jest 10% uprawnionych do g\u0142osowania mieszka\u0144c\u00f3w gminy albo powiatu lub 5% uprawnionych do g\u0142osowania mieszka\u0144c\u00f3w wojew\u00f3dztwa. Na 91 inicjatyw referendalnych w wojew\u00f3dztwie dolno\u015bl\u0105skich w kadencjach 2006-2010, 2010-2014, 2014-2018, 2018-2024 a\u017c w 20 przypadkach wniosku nie z\u0142o\u017cono a w 11 przypadkach wniosek zosta\u0142 odrzucony z powod\u00f3w formalnych - braku wymaganej liczby podpis\u00f3w. Odby\u0142o si\u0119 ostatecznie w tym okresie 60 referend\u00f3w odwo\u0142awczych. Tylko 6 z nich (10%) zako\u0144czy\u0142o si\u0119 sukcesem (w tym 4 w ostatniej kadencji). w 54 przypadkach \"nie dopisa\u0142a frekwencja\". Do odwo\u0142ania organu niezb\u0119dna jest frekwencja na poziomie minimum 60% liczby os\u00f3b bior\u0105cych udzia\u0142 w wyborze (kart wa\u017cnych oddanych przy wyborze). Na tym polega ca\u0142a trudno\u015b\u0107 w odwo\u0142aniu organu w drodze referendum. Dlatego cz\u0119sto w\u0142adze namawiaj\u0105 swoich zwolennik\u00f3w do bojkotu referendum. Tak\u0105 taktyk\u0119 obra\u0142a na przyk\u0142ad w 2013 r. \u00f3wczesna Prezydenta Miasta Sto\u0142ecznego Warszawy p. Hanna Gronkiewicz-Waltz. W tamtym referendum frekwencja wynios\u0142a zaledwie 25,66%. \n\n\n\nWracaj\u0105c jednak do wojew\u00f3dztwa dolno\u015bl\u0105skiego od 2006 roku odwo\u0142ano na Dolnym \u015al\u0105sku: Burmistrza Gminy Lubomierz (2008), W\u00f3jta Gminy Lewin K\u0142odzki (2012), Burmistrza Miasta Bogusz\u00f3w-Gorce (2020), W\u00f3jta i Rad\u0119 Gminy Kunice (2021) oraz W\u00f3jta Jemielna (2022). We wszystkich tych przypadkach referendum zosta\u0142o zarz\u0105dzone na wniosek mieszka\u0144c\u00f3w. W przypadku Burmistrza Miasta Bogusz\u00f3w-Gorce powodem inicjatywy referendalnej by\u0142 fakt, \u017ce burmistrz przebywa\u0142 w areszcie od roku. Prawie trzy lata po jego odwo\u0142aniu zapad\u0142 prawomocny wyrok skazuj\u0105cy burmistrza na kilka lat pozbawienia wolno\u015bci za korupcj\u0119. Inne by\u0142y powody inicjatywy referendalnej w sprawie odwo\u0142ania w\u00f3jta i rady gminy Kunice:\n\n\n\n\"Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od podwy\u017cki cen wody, ale teraz jest to ju\u017c sprawa wt\u00f3rna. Opublikowany zosta\u0142 bud\u017cet gminy i gmina Kunice jest zad\u0142u\u017cona na 15 mln z\u0142 i owo zad\u0142u\u017cenie b\u0119dzie sp\u0142acane do 2029 roku. My jako mieszka\u0144cy nie zgadzamy si\u0119 na takie zad\u0142u\u017canie gminy. Splata d\u0142ugi sprawi i\u017c za kilka,kilkana\u015bcie miesi\u0119cy w ramach zaciskania gminnego pasa do minimum zostan\u0105 ograniczone np.inwestycje drogowe na terenie gminy a to jest wielka bol\u0105czka Kunic. Druga sprawa to kwestia przejrzysto\u015bci i transparentno\u015bci dzia\u0142a\u0144 ludzi sprawuj\u0105cych w\u0142adz\u0119 w gminie. Dotyczy to wszelkich dzia\u0142a\u0144 ZUK-u. Zadali\u015bmy jako Ruch Spo\u0142eczny 16 pyta\u0144 w tej sprawie i praktycznie nie dostali\u015bmy \u017cadnej odpowiedzi. Ten oddolny protest mieszka\u0144c\u00f3w ukazuje skal\u0119 gniewu ludzi \u017cyj\u0105cych w gminie. Co rusz kto\u015b si\u0119 do nas zg\u0142asza z problemem, kt\u00f3ry obecna w\u0142adza nie chce rozwi\u0105za\u0107. Nie ukrywam i\u017c niebawem opublikujemy swojego rodzaju List\u0119 Grzech\u00f3w w\u00f3jta Tersy i dotyczy\u0107 to b\u0119dzie spraw urz\u0119dniczych. W\u00f3jt Tersa umiej\u0119tnie i sprytnie podzieli\u0142 mieszka\u0144c\u00f3w. Niekt\u00f3re so\u0142ectwa s\u0105 wybtnie uprzywilejowane i to wida\u0107. Zreszt\u0105 co chwil\u0119 wypadaj\u0105 przys\u0142owiowe \"trupy z szafy\" obna\u017cuj\u0105ce spos\u00f3b rz\u0105dzenia gmin\u0105. \u017bycie ka\u017cdego dnia przynosi nam niespodzianki. Lada moment szykuje si\u0119 kolejna podwy\u017cka za wyw\u00f3z odpad\u00f3w. Co dalej ? W\u00f3jt nie chce dialogu z mieska\u0144cami - to jego sprawa. W sierpniu robimy sobie \"wolne\" od protest\u00f3w, ale od wrze\u015bnia b\u0119dziemy organizowa\u0107 spotkania w poszczeg\u00f3lnych so\u0142ectwach na temat referendum i rzecz jasna g\u0142o\u015bno manifesowa\u0107 sw\u00f3j sprzeciw przeciwko temu co dzieje si\u0119 w gminie.\"E-LEgnickie.pl, \"Tersa musi odej\u015b\u0107\". Protest mieszka\u0144c\u00f3w (FOTO), https://e-legnickie.pl/wiadomosci-z-regionu/powiat-legnicki/34183-tersa-musi-odejsc-protest-mieszkancow-foto) \n\n\n\nW przypadku W\u00f3jta Jemielna jak podawa\u0142a Polska Agencja Prasowa:\n\n\n\n\"Inicjatorzy referendum zarzucali odwo\u0142anej w\u00f3jt m.in. brak konsultacji spo\u0142ecznych w wa\u017cnych sprawach. Mieszka\u0144cy wiejskiej gminy, po\u0142o\u017conej w chronionym obszarze Doliny Baryczy, protestowali m.in. przeciwko projektowi budowy \"Zak\u0142adu odzysku surowc\u00f3w z paneli oraz innych urz\u0105dze\u0144 i ich element\u00f3w sk\u0142adowych\" na terenie gminy.\"PAP.pl, W\u00f3jt gminy Jemielno odwo\u0142ana w referendum, https://samorzad.pap.pl/kategoria/aktualnosci/wojt-gminy-jemielno-odwolana-w-referendum\n\n\n\nJe\u017celi spojrzymy na poszczeg\u00f3lne kadencje to skuteczno\u015b\u0107 wynios\u0142a:\n\n\n\n\n2006-2010 - 1 na 11 (9,1%),\n\n\n\n2010-2014 - 1 na 22 (4,55%),\n\n\n\n2014-2018 - 0 na 5 (0%),\n\n\n\n2018-2024 - 4 na 22 (18,18%).\n\n\n\n\nBlisko osi\u0105gni\u0119cia frekwencji do odwo\u0142ania w\u0142adz gminy by\u0142o r\u00f3wnie\u017c:\n\n\n\n\nw Przemkowie w 2013 roku (odwo\u0142anie burmistrza, z inicjatywy rady - brak absolutorium) - 98,51%\n\n\n\nw Legnickim Polu w 2016 roku (odwo\u0142anie w\u00f3jta) - 94,44%\n\n\n\nw Dusznikach-Zdroju w 2020 roku (odwo\u0142anie burmistrza) - 93,10%\n\n\n\nw Zagrodnie w 2022 roku (odwo\u0142anie w\u00f3jta) - 92,73%\n\n\n\nw Kro\u015bnicach w 2013 roku (odwo\u0142anie w\u00f3jta) - 91,62%\n\n\n\n\nW\u015br\u00f3d danych dla referend\u00f3w z ostatniej kadencji posiadam dane o liczbie podpis\u00f3w pod wnioskiem o referendum dla 10 referend\u00f3w. Zaobserwowa\u0142em, \u017ce liczba bior\u0105cych udzia\u0142 w referendum wynosi\u0142a 85% - 130% liczby podpisanych pod wnioskiem. Spo\u015br\u00f3d trzech w\u0142odarzy odwo\u0142anych w zesz\u0142ej kadencji dw\u00f3ch nie pr\u00f3bowa\u0142o odzyska\u0107 mandatu w wyborach przedterminowych lub w kolejnej kadencji. By\u0142a w\u00f3jt Jemielna postanowi\u0142a kandydowa\u0107 zar\u00f3wno w wyborach przedterminowych, jak i w wyborach tegorocznych, lecz w obydwu przypadkach odpad\u0142a w I turze. W Lubomierzu odwo\u0142any w 2008 roku do wybor\u00f3w przedterminowych nie stan\u0105\u0142, w 2010 i 2014 przegra\u0142 w pierwszych turach wybor\u00f3w. Z kolei odwo\u0142any w 2012 w\u00f3jt Lewina K\u0142odzkiego w przedterminowych wyborach i ka\u017cdych kolejnych ju\u017c nie pr\u00f3bowa\u0142 powr\u00f3ci\u0107 na swoje stanowisko.\n\n\n\nCiekawe s\u0105 te\u017c losy tych w\u0142odarzy, kt\u00f3rym w zesz\u0142ej kadencji uda\u0142o si\u0119 ledwie unikn\u0105\u0107 odwo\u0142ania z powodu niewa\u017cno\u015bci referendum. W\u00f3jt Zagrodna przegra\u0142a II tur\u0119 wybor\u00f3w. Z kolei trzy lata po nieudanym referendum CBA zatrzyma\u0142o \u00f3wczesnego burmistrza Dusznik-Zdroju i postanowi\u0142 si\u0119 zrzec mandatu do czasu a\u017c nie oczy\u015bci swojego dobrego imienia. W jeszcze poprzedniej kadencji bliski odwo\u0142ania by\u0142 w\u00f3jt Legnickiego Pola, w nast\u0119pnej kadencji nie zdoby\u0142 reelekcji odpadaj\u0105c w II turze. Z kolei burmistrz Przemkowa z kadencji 2010-2014 nie dosta\u0142 si\u0119 do II tury w wyborach kadencji 2014-2018 uzyskuj\u0105c ledwie 9,82%. W Kro\u015bnicach mimo wyniku 45,18% w pierwszej turze \u00f3wczesny w\u00f3jt nie uzyska\u0142 reelekcji w kadencji 2014-2018 osi\u0105gaj\u0105c zaledwie 45,51% g\u0142os\u00f3w. Cztery lata p\u00f3\u017aniej przegra\u0142 w I turze.\n\n\n\nCo ciekawe by\u0142y gminy gdzie g\u0142osowano za odwo\u0142aniem w\u00f3jta (niekoniecznie tego samego) wi\u0119cej ni\u017c jeden raz (a nawet rok po roku):\n\n\n\n\nG\u0142uszyca - 2012 i 2013\n\n\n\nJemielno - 2022 i 2023\n\n\n\nLegnickie Pole - 2016 i 2021\n\n\n\nLewin K\u0142odzki - 2008 i 2012\n\n\n\nLubawka - 2020 i 2022\n\n\n\n\nBy\u0142y te\u017c trzy powiadomienia o zamiarze przeprowadzenia referendum w sprawie odwo\u0142ania rady powiatu:\n\n\n\n\nKamiennog\u00f3rskiego - 2012 (brak wniosku), 2021 (wniosek odrzucony)\n\n\n\nOle\u015bnickiego - 2016 (brak wniosku)\n\n\n\n\nW 7 przypadkach inicjatorem referendum by\u0142a rada gminy/miejska:\n\n\n\n\nG\u0142uszyca - 2013 (brak absolutorium)\n\n\n\nKondratowice - 2021 (brak wotum zaufania)\n\n\n\nm. Lubin - 2009 (brak absolutorium)\n\n\n\nMilicz - 2013 \n\n\n\nPrzemk\u00f3w - 2013 (brak absolutorium)\n\n\n\n\u015awiebodzice - 2021 (brak absolutorium)\n\n\n\nZi\u0119bice - 2016 (brak absolutorium)\n\n\n\n\nStatystycznie nie wygl\u0105da aby referenda odwo\u0142awcze mia\u0142y du\u017c\u0105 szans\u0119 powodzenia. Ze wzgl\u0119du na wysoki wym\u00f3g frekwencyjny w\u0142adze gmin wzywaj\u0105 do bojkotu tego typu g\u0142osowa\u0144. Mo\u017cna jednak cie\u0144 powodzenia widzie\u0107 w pewnej zale\u017cno\u015bci (chocia\u017c tutaj s\u0105 dane tylko dla 10 przypadk\u00f3w z 60 og\u00f3\u0142em) mi\u0119dzy liczb\u0105 os\u00f3b podpisanych pod wnioskiem a liczb\u0105 g\u0142osuj\u0105cych. Je\u017celi komitet referendalny zdo\u0142a przyci\u0105gn\u0105\u0107 liczb\u0119 podpisanych blisk\u0105 3/5 frekwencji z ostatnich wybor\u00f3w szansa na odwo\u0142anie w\u0142adz jest spora. Warto jednak zauwa\u017cy\u0107, \u017ce tym, kt\u00f3rzy cudem si\u0119 uratowali przed odwo\u0142aniem, \"osi\u0105gaj\u0105c\" 90% potrzebnej frekwencji, nie uda\u0142o si\u0119 wywalczy\u0107 reelekcji.\n\n\n\nWracaj\u0105c jednak do tematu Jacka Sutryka nie widz\u0119 sensu w organizowaniu tego typu referendum. Nie chodzi o ewentualne koszty, bo je\u017celi chodzi o zapewnienie regu\u0142 demokracji to ono nie powinno mie\u0107 ceny a we Wroc\u0142awiu s\u0105 wydatki, na kt\u00f3re bardziej szkoda pieni\u0119dzy jak np. dofinansowanie co jaki\u015b czas milionami polskich z\u0142otych pi\u0142karskiego \u015al\u0105ska Wroc\u0142aw. \n\n\n\nPo pierwsze winy Prezydentowi nie udowodniono. Do czasu prawomocnego wyroku skazuj\u0105cego powinni\u015bmy przyj\u0105\u0107, \u017ce mamy do czynienia z osob\u0105 niewinn\u0105. Gdyby obywatele odwo\u0142ali go z powodu zarzut\u00f3w na nim ci\u0105\u017c\u0105cych a w przysz\u0142o\u015bci zosta\u0142by uniewinniony poni\u00f3s\u0142by de facto \"kar\u0119\" za niewinno\u015b\u0107. Tak\u017ce my jako spo\u0142ecze\u0144stwo ponie\u015bliby\u015bmy pora\u017ck\u0119 ze wzgl\u0119du na to, \u017ce sta\u0142by si\u0119 to sygna\u0142, \u017ce wystarczy jakiemu\u015b w\u0142odarzowi postawi\u0107 zarzuty aby gra\u0107 pod odwo\u0142anie go w referendum. To by\u0142oby do\u015b\u0107 niebezpieczne zjawisko. \n\n\n\nPo drugie wybrali go obywatele ledwie p\u00f3\u0142 roku temu. W drugiej turze mo\u017cna u\u017cy\u0107 kolokwializmu, \u017ce \"zmi\u00f3t\u0142 z powierzchni ziemi\" swoj\u0105 rywalk\u0119. Obywatele wybrali go pomimo jego wad. Pomimo te\u017c w\u0142a\u015bnie tego, ze sprawa z uczelni\u0105 i dyplomem przewija\u0142a si\u0119 ju\u017c podczas kampanii wyborczej. W akademickim Wroc\u0142awiu wykszta\u0142cenie Prezydenta nie by\u0142o najwa\u017cniejszym z kryteri\u00f3w dla wyborc\u00f3w. Prezydent Wroc\u0142awia jest magistrem socjologii. Jego poprzednik by\u0142 doktorem logiki.\n\n\n\nA je\u017celi kto\u015b nadal uwa\u017ca referendum za \u015bwietny pomys\u0142, to warto zna\u0107 terminy w tej konkretnej sprawie. Wniosek o odwo\u0142anie Jacka Sutryka mieszka\u0144cy mog\u0105 z\u0142o\u017cy\u0107 najwcze\u015bniej 22 lutego 2025 r. Kampania referendalna te\u017c swoje musi potrwa\u0107, wi\u0119c referendum odby\u0142oby si\u0119 najpewniej w okolicach po\u0142owy maja... Taki wniosek miesi\u0105c wcze\u015bniej mo\u017ce z\u0142o\u017cy\u0107 Rada Miejska, ale ona by ryzykowa\u0142a hipotetycznie skr\u00f3ceniem swojej kadencji. Nie ryzykuj\u0105c mog\u0142aby spr\u00f3bowa\u0107 na prze\u0142omie czerwca/lipca podj\u0105\u0107 uchwa\u0142\u0119 o przeprowadzeniu referendum w zwi\u0105zku z nieudzieleniem absolutorium, ale tego typu uchwa\u0142a pewnie nie przetrwa\u0142a post\u0119powania nadzorczego w Regionalnej Izbie Obrachunkowej we Wroc\u0142awiu.\n", "published_at": "2024-11-24T00:36:17+00:00", "modified_at": null, "cover_url": "https://kacper-pawlowski.pl/media/eca55a68a59edda9565b155905c7e71eeaff5147b7e61046ac6f8f3f33a01674.jpg"}, {"kind": "post", "path": "/2024/09/21/last-minute-na-solidne-przygotowanie-sie-na-nastepna-powodz-za-kilkanascie-lat/", "title": "Last minute na solidne przygotowanie si\u0119 na nast\u0119pn\u0105 pow\u00f3d\u017a za kilkana\u015bcie lat", "excerpt": "\nTo, \u017ce Pa\u0144stwo wspiera najbardziej potrzebuj\u0105cych powodzian jest naturalne, humanitarne i inaczej w zasadzie si\u0119 nie da. Z drugiej jednak strony najwi\u0119ksz\u0105 zalet\u0105, jak i najwi\u0119ksz\u0105 wad\u0105 systemu jest szybko\u015b\u0107 reakcji. Z ni\u0105 wi\u0105\u017ce ", "author": "KacperPawlowski", "tags": [{"name": "Henry Hazlitt", "slug": "henry-hazlitt"}, {"name": "refleksje", "slug": "refleksje"}, {"name": "Peter Drucker", "slug": "peter-drucker"}, {"name": "gospodarka", "slug": "gospodarka"}, {"name": "Nassim Taleb", "slug": "nassim-taleb"}, {"name": "pow\u00f3d\u017a", "slug": "powodz"}], "categories": [{"name": "przemy\u015blenia", "slug": "przemyslenia"}], "url": "https://kacper-pawlowski.pl/2024/09/21/last-minute-na-solidne-przygotowanie-sie-na-nastepna-powodz-za-kilkanascie-lat/", "html": "\n

To, \u017ce Pa\u0144stwo wspiera najbardziej potrzebuj\u0105cych powodzian jest naturalne, humanitarne i inaczej w zasadzie si\u0119 nie da. Z drugiej jednak strony najwi\u0119ksz\u0105 zalet\u0105, jak i najwi\u0119ksz\u0105 wad\u0105 systemu jest szybko\u015b\u0107 reakcji. Z ni\u0105 wi\u0105\u017ce si\u0119 dodatkowa presja na osi\u0105gni\u0119cie jak najwy\u017cszego poziomu wspomnianego wska\u017anika. Przerabiali\u015bmy to w czasach SARS-CoV-2, w kt\u00f3rych gigantyczny strumie\u0144 pieni\u0119dzy (Fundusz Przeciwdzia\u0142ania COVID-19 wyda\u0142 ok. 190 miliard\u00f3w z\u0142otych w latach 2020-2022, czyli nieco ponad 6% PKB w 2022 roku [link]) szed\u0142 w stron\u0119 przedsi\u0119biorc\u00f3w, organizacji pozarz\u0105dowych szybko, ale bez analizy skutk\u00f3w po\u015brednich, d\u0142ugofalowych, scenariuszy alternatywnych. Przyk\u0142adowo pi\u0119\u0107 tysi\u0119cy z\u0142otych mog\u0142a dosta\u0107 ka\u017cda dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcza a nawet ko\u0142a gospody\u0144 wiejskich czy innego rodzaju organizacje pozarz\u0105dowe nieprowadz\u0105ce \u017cadnej dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej.

\n\n\n\n\n\n\n\n

Dzi\u015b miliardy pos\u0142u\u017c\u0105 na odbudow\u0119 dom\u00f3w, kt\u00f3rych jak pokaza\u0142y ostatnie dni nie powinno w tych miejscach by\u0107, przynajmniej w du\u017cej ich cz\u0119\u015bci (te najbardziej dotkni\u0119te). Pa\u0144stwo jednak zawiod\u0142o tu (tre\u015bci MPZP, decyzje WZ) i p\u0142aci za swoje b\u0142\u0119dy (rzecz jasna naszymi pieni\u0119dzmi), ale ich w \u017caden spos\u00f3b nie koryguje (!). Straty, kt\u00f3re poni\u00f3s\u0142 i poniesie bud\u017cet Pa\u0144stwa to jedno. Drugim elementem s\u0105 jeszcze nieskompensowane straty os\u00f3b fizycznych, kt\u00f3re nie b\u0119d\u0105 zrefundowane. Straty widoczne (zniszczone nieruchomo\u015bci) jak i te ukryte (np. utracone korzy\u015bci, koszty np. zwi\u0105zane z wod\u0105 niezdatn\u0105 do picia na wielu terenach, koszty niematerialne typu leczenie czego\u015b w rodzaju PTSD). No i przede wszystkim ryzyko dla zdrowia i \u017cycia tych os\u00f3b, kt\u00f3re nie zostanie za\u017cegnane kt\u00f3rego\u015b wrze\u015bnia czy pa\u017adziernika AD 2024, ale b\u0119dzie cyklicznie powraca\u0107.

\n\n\n\n

Tu przyda\u0142aby si\u0119 naprawd\u0119 rzetelna kalkulacja czy nie lepiej by\u0142oby wyw\u0142aszczy\u0107 z uwzgl\u0119dnieniem stanu nieruchomo\u015bci na miesi\u0105c przed powodzi\u0105 i daj\u0105c grunty w lepszych miejscach. Z otrzymanych grunt\u00f3w zbudowa\u0107 jak\u0105\u015b stref\u0119 buforow\u0105, tereny typowo zalewowe. Tak du\u017ce powodzie na Dolnym \u015al\u0105sku w\u0142a\u015bciwie s\u0105 co 12-14 lat (przynajmniej trzy ostatnie). Mo\u017ce niekt\u00f3re miejscowo\u015bci trzeba po prostu przenie\u015b\u0107 w inne miejsce? A co z tymi wszystkimi zbiornikami, kt\u00f3rych nie wybudowano? Czy b\u0119dzie presja na ich powstanie? Np. zbiornik w okolicach Pielgrzymki, Koziniec ko\u0142o Jeleniej G\u00f3ry czy Rzym\u00f3wka za Z\u0142otoryj\u0105 to tylko nieliczne przyk\u0142ady zbiornik\u00f3w dotycz\u0105ce obszaru tylko jednego z zalanych powiat\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0142yby powsta\u0107 a nigdy nie powsta\u0142y.

\n\n\n\n

Du\u017co prostszy do organizacji jest system interwencji w trakcie powodzi. Zbi\u00f3r zasad, praktyk i instrukcji post\u0119powania w razie tego rodzaju kataklizmu. Przyk\u0142adowo we Wroc\u0142awiu przy radach osiedli dzia\u0142aj\u0105 tzw. liderzy przeciwpowodziowi. Nie widzia\u0142em \u017ceby ten koncept upowszechni\u0142 si\u0119 w innych miejscowo\u015bciach, ale jest przynajmniej wart rozwa\u017cenia. Bo osoby, kt\u00f3re s\u0105 przeszkolone do takich sytuacji i potrafi\u0105 pokierowa\u0107 organizowaniem dzia\u0142a\u0144 na pewno s\u0105 na wag\u0119 z\u0142ota. W spo\u0142ecze\u0144twie nie brakuje przecie\u017c emerytowanych wojskowych, policjant\u00f3w na stanowiskach dow\u00f3dczych czy przede wszystkim do\u015bwiadczonych dow\u00f3dc\u00f3w stra\u017cy po\u017carnej. Jest te\u017c kwestia zorganizowania pewnego rodzaju logistyki, zar\u00f3wno w kontek\u015bcie sprawnego dostarczania work\u00f3w, piasku i przewo\u017cenia ich we w\u0142a\u015bciwe miejsca, jak i dostarczania wody pitnej, sprawnego przejazdu. Niezmiernie wa\u017cny jest w\u0142a\u015bciwy przep\u0142yw informacji o potencjalnym zagro\u017ceniu i dzia\u0142aniach jakie mo\u017cna podj\u0105\u0107 (a musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce we Wroc\u0142awiu na to nie mog\u0142em narzeka\u0107). Szybka i sprawna reakcja na utrudnianie ewentualnej pomocy te\u017c jest niezb\u0119dna. Niestety czu\u0142em wielkie za\u017cenowanie gdy widzia\u0142em na zje\u017adzie technicznym z Autostradowej Obwodnicy Wroc\u0142awia zaparkowane po obydwu stronach auta. Czy ludziom brakuje wyobra\u017ani co by si\u0119 sta\u0142o gdyby musia\u0142a t\u0119dy przejecha\u0107 platforma z amfibiami, wozy stra\u017cackie czy inny specjalisyczny sprz\u0119t?

\n\n\n\n

Teraz jest \u015bwietny moment aby dobre i z\u0142e praktyki spisa\u0107, stworzy\u0107 na przysz\u0142o\u015b\u0107 system dzia\u0142ania. Za chwil\u0119 przez kr\u00f3tki okres b\u0119dzie jedyny dobry moment aby jako spo\u0142ecze\u0144stwo domaga\u0107 si\u0119 budowy nowych zap\u00f3r, zbiornik\u00f3w, wa\u0142\u00f3w. Presja polityczna mo\u017ce by\u0107 teraz tak silna jak nigdy wcze\u015bniej i nigdy p\u00f3\u017aniej.

\n\n\n\n

Tylko, \u017ce w naszym kraju brakuje czasu na my\u015blenie systemowe, strategiczne a mo\u017ce nawet brak i tej umiej\u0119tno\u015bci w spo\u0142ecze\u0144stwie, jak i w\u015br\u00f3d wielu polityk\u00f3w. Najszybciej i najpro\u015bciej rzuci\u0107 na st\u00f3\u0142 got\u00f3wk\u0119 na skutki kataklizmu. Tych, kt\u00f3rzy stworz\u0105 najlepsz\u0105 profilaktyk\u0119 si\u0119 nie doceni a obawiam si\u0119, \u017ce takich ludzi pr\u0119dzej b\u0119dzie si\u0119 pr\u00f3bowa\u0107 zdyskredytowa\u0107. Nassim Nicolas Taleb w \"Czarnym \u0142ab\u0119dziu\" poruszy\u0142 temat tzw. problemu milcz\u0105cych dowod\u00f3w (histori\u0119 pisz\u0105 zwyciezcy, m\u00f3wimy o tych, kt\u00f3rym si\u0119 uda\u0142o a nie o tych, kt\u00f3rym si\u0119 nie uda\u0142o) oraz temat tzw. b\u0142\u0119du potwierdzenia:

\n\n\n\n

\"[R]z\u0105dy lubi\u0105 nam m\u00f3wi\u0107, czego dokona\u0142y, za to nie wspominaj\u0105 o tym, czego nie dokona\u0142y. W zasadzie anga\u017cuj\u0105 si\u0119 w dzia\u0142ania, kt\u00f3re mo\u017cna okre\u015bli\u0107 mianem udawanej \u201efilantropii\u201d, poniewa\u017c pomagaj\u0105 ludziom w oczywisty i spektakularny spos\u00f3b, nie bior\u0105c pod uwag\u0119 niewidocznego cmentarza utajonych konsekwencji tej pomocy\"

Nassim Taleb, Czarny \u0142ab\u0119d\u017a. Jak nieprzewidywalne zdarzenia rz\u0105dz\u0105 naszym \u017cyciem
\n\n\n\n

Ten ameryka\u0144ski ekonomista, kt\u00f3ry sam siebie okre\u015bla mianem \"sceptycznego empiryka\", pokazuje przyk\u0142ady ludzi, kt\u00f3rzy zapobiegli wielu tragediom i o nich si\u0119 nie m\u00f3wi, nie widzi. W innym miejscu swojej ksi\u0105\u017cki podaje przyk\u0142ad wymy\u015blonego Joe Smitha, kt\u00f3ry doprowadza do obowi\u0105zuj\u0105cego od 10 wrze\u015bnia 2001 r. prawa, kt\u00f3re nakazuje montowanie kuloodpornych drzwi w ka\u017cdym kokpicie. W swojej projekcji my\u015blowej Taleb wskazuje, \u017ce takiego cz\u0142owieka pr\u0119dzej napotka\u0142by hejt i \u017c\u0105danie usuni\u0119cia ze stanowiska ni\u017c order uznania. To jest clue tego rodzaju rozumowania:

\n\n\n\n

\"Istnieje bardzo smutna kategoria ludzi, o kt\u00f3rych bohaterstwie nie mamy poj\u0119cia \u2013 nie wiemy, \u017ce uratowali nam \u017cycie,\u017ce pomogli nam unikn\u0105\u0107 r\u00f3\u017cnych katastrof. Nie pozostawili po sobie \u017cadnych \u015blad\u00f3w i sami nie byli \u015bwiadomi swojego wp\u0142ywu na rzeczywisto\u015b\u0107. Pami\u0119tamy m\u0119czennik\u00f3w, kt\u00f3rzy zgin\u0119li za spraw\u0119, bo o nich s\u0142yszeli\u015bmy, a nie ludzi, kt\u00f3rzy dzia\u0142ali nie mniej skutecznie, chocia\u017c nie mieli\u015bmy o tym poj\u0119cia \u2013 w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce ich walka zako\u0144czy\u0142a si\u0119 sukcesem.\"

Nassim Taleb, Czarny \u0142ab\u0119d\u017a. Jak nieprzewidywalne zdarzenia rz\u0105dz\u0105 naszym \u017cyciem
\n\n\n\n

Czytamy przez swoje \u017cycie jak\u0105\u015b beletrystyk\u0119, wiele nudnych i \u017cmudnych szkolnych lektur, ale nie przeczytamy \"Ekonomii w jednej lekcji\" Henry'ego Hazlitta, nie przeczytamy \"Czarnego \u0141ab\u0119dza\" Nassima Taleba, nie przeczytamy tak\u017ce zapewne \"Sztuki wojny\" Sun Tzu, Donelli Meadows o my\u015bleniu systemowym, czy nawet kultowego tekstu Petera Druckera o zarz\u0105dzaniu sob\u0105. Odbieramy sobie szanse na przeczytanie czego\u015b co pokazuje my\u015blenie systemowe, strategiczne w skali makro, ale tak\u017ce w kontek\u015bcie rozpoznawania swoich mocnych stron, planowania swojego \u017cycia zawodowego. Cho\u0107 nie raz niekt\u00f3rzy ubolewaj\u0105, \u017ce Polacy ma\u0142o czytaj\u0105, to problemem nie jest chyba jednak ilo\u015b\u0107 a rodzaj tego co si\u0119 czyta. A\u017c przypomina mi si\u0119 pewien dialog z Poranku Kojota, po kt\u00f3rym przeczyta\u0142em Ojca Chrzestnego:

\n\n\n\n

- Rzeczywi\u015bcie jaki\u015b pan nerwowy i nie potrafi Pan post\u0119powa\u0107 z lud\u017ami
- Synku, przeczyta\u0142em 1500 ksi\u0105\u017cek jak post\u0119powa\u0107 z lud\u017ami. Kiedy ty d\u0142uba\u0142e\u015b w nosie i zjada\u0142e\u015b swoje gile, skaka\u0142em jak \u017cabka po g\u0142owach takich jak Ty frajer\u00f3w na sam szczyt. Jestem skazany na sukces. A Ty, \u015bmieciu?
- W moim \u017cyciu przeczyta\u0142em dwie ksi\u0105\u017cki\u2026
- Doprawdy? Co to by\u0142o? \"Poczytaj mi mamo\"?
- Jedna z nich to \"Ojciec Chrzestny\". Gdyby\u015b j\u0105 przeczyta\u0142, to wiedzia\u0142by\u015b, \u017ce pieni\u0105dze to nie wszystko, \u017ce nie zdradza si\u0119 przyjaci\u00f3\u0142 i nie dmucha ich \u017con, ale niestety zapcha\u0142e\u015b se g\u0142ow\u0119 jakimi\u015b pier* o \u017cabach i teraz na si\u0142\u0119 pr\u00f3bujesz zainteresowa\u0107 tym innych. Nie, Krzysiu?

poranek Kojota, dialog Dzikiego
\n\n\n\n

Pami\u0119tamy tylko o bohaterach przez pryzmat wydarze\u0144, kt\u00f3re si\u0119 wydarzy\u0142y a nie tego czego da\u0142o si\u0119 unikn\u0105\u0107. Nic dziwnego, \u017ce w ten spos\u00f3b te\u017c kalkuluj\u0105 politycy. Ale je\u017celi teraz nie pomy\u015blimy o hipotetycznej powodzi na Dolnym \u015al\u0105sku w 2036-2038 roku, to nie pomyslimy o niej wcze\u015bniej ni\u017c za te kilkana\u015bcie lat. A by\u0107 mo\u017ce w og\u00f3le...

\n", "text": "\nTo, \u017ce Pa\u0144stwo wspiera najbardziej potrzebuj\u0105cych powodzian jest naturalne, humanitarne i inaczej w zasadzie si\u0119 nie da. Z drugiej jednak strony najwi\u0119ksz\u0105 zalet\u0105, jak i najwi\u0119ksz\u0105 wad\u0105 systemu jest szybko\u015b\u0107 reakcji. Z ni\u0105 wi\u0105\u017ce si\u0119 dodatkowa presja na osi\u0105gni\u0119cie jak najwy\u017cszego poziomu wspomnianego wska\u017anika. Przerabiali\u015bmy to w czasach SARS-CoV-2, w kt\u00f3rych gigantyczny strumie\u0144 pieni\u0119dzy (Fundusz Przeciwdzia\u0142ania COVID-19 wyda\u0142 ok. 190 miliard\u00f3w z\u0142otych w latach 2020-2022, czyli nieco ponad 6% PKB w 2022 roku [link]) szed\u0142 w stron\u0119 przedsi\u0119biorc\u00f3w, organizacji pozarz\u0105dowych szybko, ale bez analizy skutk\u00f3w po\u015brednich, d\u0142ugofalowych, scenariuszy alternatywnych. Przyk\u0142adowo pi\u0119\u0107 tysi\u0119cy z\u0142otych mog\u0142a dosta\u0107 ka\u017cda dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcza a nawet ko\u0142a gospody\u0144 wiejskich czy innego rodzaju organizacje pozarz\u0105dowe nieprowadz\u0105ce \u017cadnej dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej.\n\n\n\n\n\n\n\nDzi\u015b miliardy pos\u0142u\u017c\u0105 na odbudow\u0119 dom\u00f3w, kt\u00f3rych jak pokaza\u0142y ostatnie dni nie powinno w tych miejscach by\u0107, przynajmniej w du\u017cej ich cz\u0119\u015bci (te najbardziej dotkni\u0119te). Pa\u0144stwo jednak zawiod\u0142o tu (tre\u015bci MPZP, decyzje WZ) i p\u0142aci za swoje b\u0142\u0119dy (rzecz jasna naszymi pieni\u0119dzmi), ale ich w \u017caden spos\u00f3b nie koryguje (!). Straty, kt\u00f3re poni\u00f3s\u0142 i poniesie bud\u017cet Pa\u0144stwa to jedno. Drugim elementem s\u0105 jeszcze nieskompensowane straty os\u00f3b fizycznych, kt\u00f3re nie b\u0119d\u0105 zrefundowane. Straty widoczne (zniszczone nieruchomo\u015bci) jak i te ukryte (np. utracone korzy\u015bci, koszty np. zwi\u0105zane z wod\u0105 niezdatn\u0105 do picia na wielu terenach, koszty niematerialne typu leczenie czego\u015b w rodzaju PTSD). No i przede wszystkim ryzyko dla zdrowia i \u017cycia tych os\u00f3b, kt\u00f3re nie zostanie za\u017cegnane kt\u00f3rego\u015b wrze\u015bnia czy pa\u017adziernika AD 2024, ale b\u0119dzie cyklicznie powraca\u0107.\n\n\n\nTu przyda\u0142aby si\u0119 naprawd\u0119 rzetelna kalkulacja czy nie lepiej by\u0142oby wyw\u0142aszczy\u0107 z uwzgl\u0119dnieniem stanu nieruchomo\u015bci na miesi\u0105c przed powodzi\u0105 i daj\u0105c grunty w lepszych miejscach. Z otrzymanych grunt\u00f3w zbudowa\u0107 jak\u0105\u015b stref\u0119 buforow\u0105, tereny typowo zalewowe. Tak du\u017ce powodzie na Dolnym \u015al\u0105sku w\u0142a\u015bciwie s\u0105 co 12-14 lat (przynajmniej trzy ostatnie). Mo\u017ce niekt\u00f3re miejscowo\u015bci trzeba po prostu przenie\u015b\u0107 w inne miejsce? A co z tymi wszystkimi zbiornikami, kt\u00f3rych nie wybudowano? Czy b\u0119dzie presja na ich powstanie? Np. zbiornik w okolicach Pielgrzymki, Koziniec ko\u0142o Jeleniej G\u00f3ry czy Rzym\u00f3wka za Z\u0142otoryj\u0105 to tylko nieliczne przyk\u0142ady zbiornik\u00f3w dotycz\u0105ce obszaru tylko jednego z zalanych powiat\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0142yby powsta\u0107 a nigdy nie powsta\u0142y.\n\n\n\nDu\u017co prostszy do organizacji jest system interwencji w trakcie powodzi. Zbi\u00f3r zasad, praktyk i instrukcji post\u0119powania w razie tego rodzaju kataklizmu. Przyk\u0142adowo we Wroc\u0142awiu przy radach osiedli dzia\u0142aj\u0105 tzw. liderzy przeciwpowodziowi. Nie widzia\u0142em \u017ceby ten koncept upowszechni\u0142 si\u0119 w innych miejscowo\u015bciach, ale jest przynajmniej wart rozwa\u017cenia. Bo osoby, kt\u00f3re s\u0105 przeszkolone do takich sytuacji i potrafi\u0105 pokierowa\u0107 organizowaniem dzia\u0142a\u0144 na pewno s\u0105 na wag\u0119 z\u0142ota. W spo\u0142ecze\u0144twie nie brakuje przecie\u017c emerytowanych wojskowych, policjant\u00f3w na stanowiskach dow\u00f3dczych czy przede wszystkim do\u015bwiadczonych dow\u00f3dc\u00f3w stra\u017cy po\u017carnej. Jest te\u017c kwestia zorganizowania pewnego rodzaju logistyki, zar\u00f3wno w kontek\u015bcie sprawnego dostarczania work\u00f3w, piasku i przewo\u017cenia ich we w\u0142a\u015bciwe miejsca, jak i dostarczania wody pitnej, sprawnego przejazdu. Niezmiernie wa\u017cny jest w\u0142a\u015bciwy przep\u0142yw informacji o potencjalnym zagro\u017ceniu i dzia\u0142aniach jakie mo\u017cna podj\u0105\u0107 (a musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce we Wroc\u0142awiu na to nie mog\u0142em narzeka\u0107). Szybka i sprawna reakcja na utrudnianie ewentualnej pomocy te\u017c jest niezb\u0119dna. Niestety czu\u0142em wielkie za\u017cenowanie gdy widzia\u0142em na zje\u017adzie technicznym z Autostradowej Obwodnicy Wroc\u0142awia zaparkowane po obydwu stronach auta. Czy ludziom brakuje wyobra\u017ani co by si\u0119 sta\u0142o gdyby musia\u0142a t\u0119dy przejecha\u0107 platforma z amfibiami, wozy stra\u017cackie czy inny specjalisyczny sprz\u0119t?\n\n\n\nTeraz jest \u015bwietny moment aby dobre i z\u0142e praktyki spisa\u0107, stworzy\u0107 na przysz\u0142o\u015b\u0107 system dzia\u0142ania. Za chwil\u0119 przez kr\u00f3tki okres b\u0119dzie jedyny dobry moment aby jako spo\u0142ecze\u0144stwo domaga\u0107 si\u0119 budowy nowych zap\u00f3r, zbiornik\u00f3w, wa\u0142\u00f3w. Presja polityczna mo\u017ce by\u0107 teraz tak silna jak nigdy wcze\u015bniej i nigdy p\u00f3\u017aniej.\n\n\n\nTylko, \u017ce w naszym kraju brakuje czasu na my\u015blenie systemowe, strategiczne a mo\u017ce nawet brak i tej umiej\u0119tno\u015bci w spo\u0142ecze\u0144stwie, jak i w\u015br\u00f3d wielu polityk\u00f3w. Najszybciej i najpro\u015bciej rzuci\u0107 na st\u00f3\u0142 got\u00f3wk\u0119 na skutki kataklizmu. Tych, kt\u00f3rzy stworz\u0105 najlepsz\u0105 profilaktyk\u0119 si\u0119 nie doceni a obawiam si\u0119, \u017ce takich ludzi pr\u0119dzej b\u0119dzie si\u0119 pr\u00f3bowa\u0107 zdyskredytowa\u0107. Nassim Nicolas Taleb w \"Czarnym \u0142ab\u0119dziu\" poruszy\u0142 temat tzw. problemu milcz\u0105cych dowod\u00f3w (histori\u0119 pisz\u0105 zwyciezcy, m\u00f3wimy o tych, kt\u00f3rym si\u0119 uda\u0142o a nie o tych, kt\u00f3rym si\u0119 nie uda\u0142o) oraz temat tzw. b\u0142\u0119du potwierdzenia:\n\n\n\n\"[R]z\u0105dy lubi\u0105 nam m\u00f3wi\u0107, czego dokona\u0142y, za to nie wspominaj\u0105 o tym, czego nie dokona\u0142y. W zasadzie anga\u017cuj\u0105 si\u0119 w dzia\u0142ania, kt\u00f3re mo\u017cna okre\u015bli\u0107 mianem udawanej \u201efilantropii\u201d, poniewa\u017c pomagaj\u0105 ludziom w oczywisty i spektakularny spos\u00f3b, nie bior\u0105c pod uwag\u0119 niewidocznego cmentarza utajonych konsekwencji tej pomocy\"Nassim Taleb, Czarny \u0142ab\u0119d\u017a. Jak nieprzewidywalne zdarzenia rz\u0105dz\u0105 naszym \u017cyciem\n\n\n\nTen ameryka\u0144ski ekonomista, kt\u00f3ry sam siebie okre\u015bla mianem \"sceptycznego empiryka\", pokazuje przyk\u0142ady ludzi, kt\u00f3rzy zapobiegli wielu tragediom i o nich si\u0119 nie m\u00f3wi, nie widzi. W innym miejscu swojej ksi\u0105\u017cki podaje przyk\u0142ad wymy\u015blonego Joe Smitha, kt\u00f3ry doprowadza do obowi\u0105zuj\u0105cego od 10 wrze\u015bnia 2001 r. prawa, kt\u00f3re nakazuje montowanie kuloodpornych drzwi w ka\u017cdym kokpicie. W swojej projekcji my\u015blowej Taleb wskazuje, \u017ce takiego cz\u0142owieka pr\u0119dzej napotka\u0142by hejt i \u017c\u0105danie usuni\u0119cia ze stanowiska ni\u017c order uznania. To jest clue tego rodzaju rozumowania:\n\n\n\n\"Istnieje bardzo smutna kategoria ludzi, o kt\u00f3rych bohaterstwie nie mamy poj\u0119cia \u2013 nie wiemy, \u017ce uratowali nam \u017cycie,\u017ce pomogli nam unikn\u0105\u0107 r\u00f3\u017cnych katastrof. Nie pozostawili po sobie \u017cadnych \u015blad\u00f3w i sami nie byli \u015bwiadomi swojego wp\u0142ywu na rzeczywisto\u015b\u0107. Pami\u0119tamy m\u0119czennik\u00f3w, kt\u00f3rzy zgin\u0119li za spraw\u0119, bo o nich s\u0142yszeli\u015bmy, a nie ludzi, kt\u00f3rzy dzia\u0142ali nie mniej skutecznie, chocia\u017c nie mieli\u015bmy o tym poj\u0119cia \u2013 w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce ich walka zako\u0144czy\u0142a si\u0119 sukcesem.\"Nassim Taleb, Czarny \u0142ab\u0119d\u017a. Jak nieprzewidywalne zdarzenia rz\u0105dz\u0105 naszym \u017cyciem\n\n\n\nCzytamy przez swoje \u017cycie jak\u0105\u015b beletrystyk\u0119, wiele nudnych i \u017cmudnych szkolnych lektur, ale nie przeczytamy \"Ekonomii w jednej lekcji\" Henry'ego Hazlitta, nie przeczytamy \"Czarnego \u0141ab\u0119dza\" Nassima Taleba, nie przeczytamy tak\u017ce zapewne \"Sztuki wojny\" Sun Tzu, Donelli Meadows o my\u015bleniu systemowym, czy nawet kultowego tekstu Petera Druckera o zarz\u0105dzaniu sob\u0105. Odbieramy sobie szanse na przeczytanie czego\u015b co pokazuje my\u015blenie systemowe, strategiczne w skali makro, ale tak\u017ce w kontek\u015bcie rozpoznawania swoich mocnych stron, planowania swojego \u017cycia zawodowego. Cho\u0107 nie raz niekt\u00f3rzy ubolewaj\u0105, \u017ce Polacy ma\u0142o czytaj\u0105, to problemem nie jest chyba jednak ilo\u015b\u0107 a rodzaj tego co si\u0119 czyta. A\u017c przypomina mi si\u0119 pewien dialog z Poranku Kojota, po kt\u00f3rym przeczyta\u0142em Ojca Chrzestnego:\n\n\n\n- Rzeczywi\u015bcie jaki\u015b pan nerwowy i nie potrafi Pan post\u0119powa\u0107 z lud\u017ami- Synku, przeczyta\u0142em 1500 ksi\u0105\u017cek jak post\u0119powa\u0107 z lud\u017ami. Kiedy ty d\u0142uba\u0142e\u015b w nosie i zjada\u0142e\u015b swoje gile, skaka\u0142em jak \u017cabka po g\u0142owach takich jak Ty frajer\u00f3w na sam szczyt. Jestem skazany na sukces. A Ty, \u015bmieciu?- W moim \u017cyciu przeczyta\u0142em dwie ksi\u0105\u017cki\u2026- Doprawdy? Co to by\u0142o? \"Poczytaj mi mamo\"?- Jedna z nich to \"Ojciec Chrzestny\". Gdyby\u015b j\u0105 przeczyta\u0142, to wiedzia\u0142by\u015b, \u017ce pieni\u0105dze to nie wszystko, \u017ce nie zdradza si\u0119 przyjaci\u00f3\u0142 i nie dmucha ich \u017con, ale niestety zapcha\u0142e\u015b se g\u0142ow\u0119 jakimi\u015b pier* o \u017cabach i teraz na si\u0142\u0119 pr\u00f3bujesz zainteresowa\u0107 tym innych. Nie, Krzysiu?poranek Kojota, dialog Dzikiego\n\n\n\nPami\u0119tamy tylko o bohaterach przez pryzmat wydarze\u0144, kt\u00f3re si\u0119 wydarzy\u0142y a nie tego czego da\u0142o si\u0119 unikn\u0105\u0107. Nic dziwnego, \u017ce w ten spos\u00f3b te\u017c kalkuluj\u0105 politycy. Ale je\u017celi teraz nie pomy\u015blimy o hipotetycznej powodzi na Dolnym \u015al\u0105sku w 2036-2038 roku, to nie pomyslimy o niej wcze\u015bniej ni\u017c za te kilkana\u015bcie lat. A by\u0107 mo\u017ce w og\u00f3le...\n", "published_at": "2024-09-21T10:51:25+00:00", "modified_at": null, "cover_url": "https://kacper-pawlowski.pl/media/55515bff79ec66e12d5fb0f77d8360c8390d9e92ec1054f343399544a70758e8.jpg"}, {"kind": "post", "path": "/2024/07/19/ile-by-wzroslo-polskie-pkb-gdybysmy-byli-dla-siebie-zyczliwsi/", "title": "Ile by wzros\u0142o polskie PKB gdyby\u015bmy byli dla siebie \u017cyczliwsi?", "excerpt": "\nZnany piosenkarz Kazik \u015bpiewa\u0142 \"Gdyby nie s\u0142upek, gdyby nie poprzeczka. Gdyby si\u0119 nie przewr\u00f3ci\u0142, by\u0142aby rzecz wielka\". Istotnie, w sporcie, ale tak\u017ce w codziennym \u017cyciu decyduj\u0105 detale. Seria drobnych zdarze\u0144, pomy\u0142ek ma wp\u0142yw n", "author": "KacperPawlowski", "tags": [{"name": "refleksje", "slug": "refleksje"}, {"name": "inteligencja emocjonalna", "slug": "inteligencja-emocjonalna"}, {"name": "pkb", "slug": "pkb"}, {"name": "gospodarka", "slug": "gospodarka"}, {"name": "Daniel Goleman", "slug": "daniel-goleman"}, {"name": "feedback", "slug": "feedback"}], "categories": [{"name": "Refleksje", "slug": "refleksje"}], "url": "https://kacper-pawlowski.pl/2024/07/19/ile-by-wzroslo-polskie-pkb-gdybysmy-byli-dla-siebie-zyczliwsi/", "html": "\n

Znany piosenkarz Kazik \u015bpiewa\u0142 \"Gdyby nie s\u0142upek, gdyby nie poprzeczka. Gdyby si\u0119 nie przewr\u00f3ci\u0142, by\u0142aby rzecz wielka\". Istotnie, w sporcie, ale tak\u017ce w codziennym \u017cyciu decyduj\u0105 detale. Seria drobnych zdarze\u0144, pomy\u0142ek ma wp\u0142yw na to jak p\u0142yniemy przez swoje \u017cycie. Na nasz\u0105 motywacj\u0119, na nasze szcz\u0119\u015bcie, tym samym na nasz\u0105 produktywno\u015b\u0107. Nie raz w przeci\u0105gu ca\u0142ego naszego \u017cycia widzimy utracone szanse i uprawiamy gdybanie. A gdyby tak zej\u015b\u0107 na etap \u017cycia codziennego? W \u017cyciu cz\u0119sto jeste\u015bmy niemili dla tych, kt\u00f3rzy nam podpadli. Jaki to ma wp\u0142yw na \u015bwiat? Pozornie \u017caden, ale czy na pewno?

\n\n\n\n\n\n\n\n

W my\u015bleniu systemowym zwraca si\u0119 uwag\u0119 na powi\u0105zania i zale\u017cno\u015bci pomi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi systemami. Rozk\u0142adaj\u0105c na czynniki pierwsze mo\u017cna znale\u017a\u0107 powi\u0105zanie zdenerwowania w\u0142asnego czy cudzego na zdolno\u015bci na produktywno\u015b\u0107. Je\u017celi zdenerwujemy kogo\u015b, to cz\u0119sto dwie osoby rozpami\u0119tuj\u0105 t\u0119 sytuacj\u0119, nie mog\u0105 si\u0119 skupi\u0107 na swoim zadaniu, spada ich produktywno\u015b\u0107. Wed\u0142ug D. Golemana o sukcesie w karierze w wi\u0119kszym stopniu decyduje inteligencja emocjonalna ni\u017c r\u00f3\u017cnice w poziomie inteligencji. Inteligencja emocjonalna sk\u0142ada si\u0119 z: samo\u015bwiadomo\u015bci, samokontroli, motywacji, empatii oraz umiej\u0119tno\u015bci spo\u0142ecznych. Nota bene w tym te\u017c poniek\u0105d kryje si\u0119 sekret dlaczego znamy ludzi bardzo inteligentnych, kt\u00f3rzy nie odnie\u015bli w \u017cyciu sukcesu.

\n\n\n\n

Jaki\u015b czas temu naukowcy postanowili podda\u0107 badaniu ile trac\u0105 pa\u0144stwa PKB ze wzgl\u0119du na niewystarczaj\u0105c\u0105 ilo\u015b\u0107 snu. Wysz\u0142o przewa\u017cnie co\u015b oko\u0142o 2% [link]. Czy jednak kto\u015b zastanowi\u0142 si\u0119 ile traci si\u0119 PKB ze wzgl\u0119du na wyk\u0142\u00f3canie si\u0119 z handlowcami, us\u0142ugodawcami, kontrahentami czy kolegami z pracy?

\n\n\n\n

O ile wi\u0119ksza by\u0142aby produktywno\u015b\u0107 gdyby zamiast nerwowo\u015bci kto\u015b us\u0142ysza\u0142 rzeczow\u0105, merytoryczn\u0105, wywa\u017con\u0105 informacj\u0119 zwrotn\u0105 (tzw. feedback)? A czy dobre s\u0142owo pochwa\u0142y za dobrze wykonan\u0105 prac\u0119 nie ma wp\u0142ywu na motywacj\u0119 osoby? Je\u017celi np. urz\u0119dnik b\u0119dzie mniej zestresowany to zapewne b\u0119dzie w stanie obs\u0142u\u017cy\u0107 np. jedn\u0105 osob\u0119 wi\u0119cej podczas swojego dnia pracy. Je\u017celi podzi\u0119kujemy kelnerowi za dobr\u0105 obs\u0142ug\u0119 i poprosimy o przekazanie dobrego s\u0142owa kucharzowi, to czy nie wp\u0142ynie to pozytywnie na jako\u015b\u0107 i efektywno\u015b\u0107 pracy tych os\u00f3b? A fryzjerka, kt\u00f3ra us\u0142yszy, \u017ce wykona\u0142a dobr\u0105 robot\u0119 nie odczuje satysfakcji? Czy kolega z zespo\u0142u, kt\u00f3remu szczerze podzi\u0119kujesz za pomoc i r\u00f3wnie szczerze docenisz jego umiej\u0119tno\u015bci, nie b\u0119dzie mia\u0142 wi\u0119kszej motywacji do samorozwoju i poczucia pewno\u015bci siebie? A czy w naszym \u017cyciu rodzinnym czy s\u0142owa \"przepraszam\", \"dzi\u0119kuj\u0119\", \"prosz\u0119\", \"kocham\" nie sprawiaj\u0105, \u017ce mamy wi\u0119cej energii?

\n\n\n\n

Ile by wzros\u0142o nasze polskie PKB gdyby\u015bmy byli dla siebie po prostu na co dzie\u0144 \u017cyczliwsi? Zamiast k\u0142\u00f3ci\u0107 si\u0119 z us\u0142ugodawc\u0105 czy sprzedawc\u0105 dali mu rzeczow\u0105, merytoryczn\u0105, wywa\u017con\u0105 informacj\u0119 zwrotn\u0105? Czy gniew mo\u017cna przeliczy\u0107 na pieni\u0105dze?

\n", "text": "\nZnany piosenkarz Kazik \u015bpiewa\u0142 \"Gdyby nie s\u0142upek, gdyby nie poprzeczka. Gdyby si\u0119 nie przewr\u00f3ci\u0142, by\u0142aby rzecz wielka\". Istotnie, w sporcie, ale tak\u017ce w codziennym \u017cyciu decyduj\u0105 detale. Seria drobnych zdarze\u0144, pomy\u0142ek ma wp\u0142yw na to jak p\u0142yniemy przez swoje \u017cycie. Na nasz\u0105 motywacj\u0119, na nasze szcz\u0119\u015bcie, tym samym na nasz\u0105 produktywno\u015b\u0107. Nie raz w przeci\u0105gu ca\u0142ego naszego \u017cycia widzimy utracone szanse i uprawiamy gdybanie. A gdyby tak zej\u015b\u0107 na etap \u017cycia codziennego? W \u017cyciu cz\u0119sto jeste\u015bmy niemili dla tych, kt\u00f3rzy nam podpadli. Jaki to ma wp\u0142yw na \u015bwiat? Pozornie \u017caden, ale czy na pewno?\n\n\n\n\n\n\n\nW my\u015bleniu systemowym zwraca si\u0119 uwag\u0119 na powi\u0105zania i zale\u017cno\u015bci pomi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi systemami. Rozk\u0142adaj\u0105c na czynniki pierwsze mo\u017cna znale\u017a\u0107 powi\u0105zanie zdenerwowania w\u0142asnego czy cudzego na zdolno\u015bci na produktywno\u015b\u0107. Je\u017celi zdenerwujemy kogo\u015b, to cz\u0119sto dwie osoby rozpami\u0119tuj\u0105 t\u0119 sytuacj\u0119, nie mog\u0105 si\u0119 skupi\u0107 na swoim zadaniu, spada ich produktywno\u015b\u0107. Wed\u0142ug D. Golemana o sukcesie w karierze w wi\u0119kszym stopniu decyduje inteligencja emocjonalna ni\u017c r\u00f3\u017cnice w poziomie inteligencji. Inteligencja emocjonalna sk\u0142ada si\u0119 z: samo\u015bwiadomo\u015bci, samokontroli, motywacji, empatii oraz umiej\u0119tno\u015bci spo\u0142ecznych. Nota bene w tym te\u017c poniek\u0105d kryje si\u0119 sekret dlaczego znamy ludzi bardzo inteligentnych, kt\u00f3rzy nie odnie\u015bli w \u017cyciu sukcesu.\n\n\n\nJaki\u015b czas temu naukowcy postanowili podda\u0107 badaniu ile trac\u0105 pa\u0144stwa PKB ze wzgl\u0119du na niewystarczaj\u0105c\u0105 ilo\u015b\u0107 snu. Wysz\u0142o przewa\u017cnie co\u015b oko\u0142o 2% [link]. Czy jednak kto\u015b zastanowi\u0142 si\u0119 ile traci si\u0119 PKB ze wzgl\u0119du na wyk\u0142\u00f3canie si\u0119 z handlowcami, us\u0142ugodawcami, kontrahentami czy kolegami z pracy?\n\n\n\nO ile wi\u0119ksza by\u0142aby produktywno\u015b\u0107 gdyby zamiast nerwowo\u015bci kto\u015b us\u0142ysza\u0142 rzeczow\u0105, merytoryczn\u0105, wywa\u017con\u0105 informacj\u0119 zwrotn\u0105 (tzw. feedback)? A czy dobre s\u0142owo pochwa\u0142y za dobrze wykonan\u0105 prac\u0119 nie ma wp\u0142ywu na motywacj\u0119 osoby? Je\u017celi np. urz\u0119dnik b\u0119dzie mniej zestresowany to zapewne b\u0119dzie w stanie obs\u0142u\u017cy\u0107 np. jedn\u0105 osob\u0119 wi\u0119cej podczas swojego dnia pracy. Je\u017celi podzi\u0119kujemy kelnerowi za dobr\u0105 obs\u0142ug\u0119 i poprosimy o przekazanie dobrego s\u0142owa kucharzowi, to czy nie wp\u0142ynie to pozytywnie na jako\u015b\u0107 i efektywno\u015b\u0107 pracy tych os\u00f3b? A fryzjerka, kt\u00f3ra us\u0142yszy, \u017ce wykona\u0142a dobr\u0105 robot\u0119 nie odczuje satysfakcji? Czy kolega z zespo\u0142u, kt\u00f3remu szczerze podzi\u0119kujesz za pomoc i r\u00f3wnie szczerze docenisz jego umiej\u0119tno\u015bci, nie b\u0119dzie mia\u0142 wi\u0119kszej motywacji do samorozwoju i poczucia pewno\u015bci siebie? A czy w naszym \u017cyciu rodzinnym czy s\u0142owa \"przepraszam\", \"dzi\u0119kuj\u0119\", \"prosz\u0119\", \"kocham\" nie sprawiaj\u0105, \u017ce mamy wi\u0119cej energii?\n\n\n\nIle by wzros\u0142o nasze polskie PKB gdyby\u015bmy byli dla siebie po prostu na co dzie\u0144 \u017cyczliwsi? Zamiast k\u0142\u00f3ci\u0107 si\u0119\u00a0z us\u0142ugodawc\u0105 czy sprzedawc\u0105 dali mu rzeczow\u0105, merytoryczn\u0105, wywa\u017con\u0105 informacj\u0119 zwrotn\u0105? Czy gniew mo\u017cna przeliczy\u0107 na pieni\u0105dze?\n", "published_at": "2024-07-19T18:00:05+00:00", "modified_at": null, "cover_url": "https://kacper-pawlowski.pl/media/3bb551408112293762db2b7e18d3876f71f3eed126c34328816beceef905a982.jpg"}, {"kind": "post", "path": "/2024/07/18/b2b-i-umowy-cywilno-prawne-to-w-wiekszosci-przypadkow-nie-jest-systemowa-patologia/", "title": "B2B i umowy cywilno-prawne to w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w nie jest systemowa patologia", "excerpt": "\nZ wielkim zapa\u0142em cz\u0119\u015b\u0107 elektoratu lewicy bierze na tapet umowy business-to-business (B2B) czy umowy zlecenia mi\u0119dzy przedsi\u0119biorc\u0105 a osob\u0105 fizyczn\u0105 nieprowadz\u0105c\u0105 dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej. Cho\u0107 te pierwsze to zazwyczaj normalne ", "author": "KacperPawlowski", "tags": [{"name": "Powiat Z\u0142otoryjski", "slug": "powiat-zlotoryjski"}, {"name": "rynek pracy", "slug": "rynek-pracy"}, {"name": "b2b", "slug": "b2b"}, {"name": "umowy cywilnoprawne", "slug": "umowy-cywilnoprawne"}, {"name": "Szpital Powiatowy w Z\u0142otoryi", "slug": "szpital-powiatowy-w-zlotoryi"}, {"name": "ratownicy medyczni", "slug": "ratownicy-medyczni"}, {"name": "lekarze", "slug": "lekarze"}], "categories": [{"name": "Ekonomia", "slug": "ekonomia"}], "url": "https://kacper-pawlowski.pl/2024/07/18/b2b-i-umowy-cywilno-prawne-to-w-wiekszosci-przypadkow-nie-jest-systemowa-patologia/", "html": "\n

Z wielkim zapa\u0142em cz\u0119\u015b\u0107 elektoratu lewicy bierze na tapet umowy business-to-business (B2B) czy umowy zlecenia mi\u0119dzy przedsi\u0119biorc\u0105 a osob\u0105 fizyczn\u0105 nieprowadz\u0105c\u0105 dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej. Cho\u0107 te pierwsze to zazwyczaj normalne umowy handlowe mi\u0119dzy dwoma zwyk\u0142ymi przedsi\u0119biorcami, to dla cz\u0119\u015bci ludzi kojarz\u0105 si\u0119 z patologi\u0105 polskiego rynku pracy. Oczywi\u015bcie jak\u0105\u015b cz\u0119\u015b\u0107 um\u00f3w cywilno-prawnych mi\u0119dzy dwoma przedsi\u0119biorcami stanowi\u0105 tego typu o\u015bwiadczenia woli, w kt\u00f3rych jedna ze stron rzeczywi\u015bcie prowadzi ksi\u0105\u017ckowy biznes a druga niczym nie r\u00f3\u017cni si\u0119 od pracownika. I to one wywo\u0142uj\u0105 kontrowersje i przyklejaj\u0105 do zwyk\u0142ego okre\u015blenia B2B perioratywne skojarzenia.

\n\n\n\n\n\n\n\n

Ten temat jest idealnym paskiem lakmusowym na nasz gospodarczy \u015bwiatopogl\u0105d. Zupe\u0142nie inny poziom akceptacji maj\u0105 libera\u0142owie a zupe\u0142nie inny socjali\u015bci. Cho\u0107 bli\u017cej mi do tych pierwszych i uwa\u017cam podobnie jak H. Hazlitt, \u017ce regulacje pa\u0144stwowe prowadz\u0105 wi\u0119cej szkody ni\u017c po\u017cytku, to jestem w stanie zrozumie\u0107 oburzenie zwi\u0105zane z wypychaniem ludzi na B2B czy na tzw. \"umowy \u015bmieciowe\" za minimalne wynagrodzenie. Takie zjawiska faktycznie mo\u017cna uzna\u0107 za pewien rodzaj patologii systemu.

\n\n\n\n

Gdzie\u015b jednak z innej strony s\u0105 ci, dla kt\u00f3rych wyb\u00f3r danej formy prawnej swojego zatrudnienia by\u0142 w pe\u0142ni \u015bwiadomy, g\u0142\u0119boko przemy\u015blany. W tym przypadku my\u015bl\u0119, \u017ce regulacje s\u0105 nadmierne, s\u0105 niepotrzebne. Je\u017celi to jest \u015bwiadomy wyb\u00f3r, to powinna by\u0107 r\u00f3wnie\u017c pe\u0142na odpowiedzialno\u015b\u0107 za podejmowane decyzje. Tak jak w opowie\u015bci o trzech \u015bwinkach na w\u0142asn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 powinine\u015b m\u00f3c wybudowa\u0107 domek z siana czy desek zamiast z ceg\u0142y tak samo jak mo\u017cesz wybra\u0107 minimalny pakiet ubezpieczenia. Pe\u0142na odpowiedzialno\u015b\u0107 polega na tym, \u017ce dokonuj\u0105c wyboru ponosi si\u0119 skutki tego wyboru. Umowa o prac\u0119 ma pewne gwarancje \"wliczone w cen\u0119\", je\u017celi kto\u015b rezygnuje sam z nich, to ju\u017c powinna by\u0107 jego sprawa i uwa\u017cam, \u017ce w takim przypadku warto by\u0142oby aby prawo uniemo\u017cliwia\u0142o pow\u00f3dztwa o ustalenie stosunku pracy ex post.

\n\n\n\n

Kto\u015b decyduje si\u0119 na B2B, np. dlatego, \u017ce:

\n\n\n\n\n\n\n\n

Ch\u0142odna kalkulacja tego aby mniej odda\u0107 do publicznej kasy to jedno, ale s\u0105 jeszcze\u2026 osoby, kt\u00f3re cechuj\u0105 si\u0119 wysok\u0105 samoorganizacj\u0105 i samodzielno\u015bci\u0105 wykonywanej pracy, np. mened\u017cerowie czy cz\u0119\u015b\u0107 specjalist\u00f3w.

\n\n\n\n

W\u0105tpliwo\u015bci wywo\u0142uje kwestia zatrudnienia cz\u0142onka zarz\u0105du czy cz\u0119\u015bci mened\u017cer\u00f3w na umow\u0119 o prac\u0119. Kontrakt mened\u017cerski to umowa nienazwana, zazwyczaj oparta na zwyk\u0142ej umowie zlecenie. Ze wzgl\u0119du na np. nienormowany czas pracy czy brak wykonywania pracy pod kierownictwem.

\n\n\n\n

Art. 22. \u00a7 1. Przez nawi\u0105zanie stosunku pracy pracownik zobowi\u0105zuje si\u0119 do wykonywania pracy okre\u015blonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawc\u0119, a pracodawca \u2013 do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.
\u00a7 1(1). Zatrudnienie w warunkach okre\u015blonych w \u00a7 1 jest zatrudnieniem na
podstawie stosunku pracy, bez wzgl\u0119du na nazw\u0119 zawartej przez strony umowy.
\u00a7 1(2). Nie jest dopuszczalne zast\u0105pienie umowy o prac\u0119 umow\u0105 cywilnoprawn\u0105
przy zachowaniu warunk\u00f3w wykonywania pracy, okre\u015blonych w \u00a7 1.

kodeks pracy
\n\n\n\n

S\u0105 te\u017c tacy, kt\u00f3rym prawo nakazuje tak\u0105 form\u0119 prawn\u0105 ich zatrudnienia, np. adwokaci.

\n\n\n\n

Art. 4b. 1. Adwokat nie mo\u017ce wykonywa\u0107 zawodu:
1) je\u017celi pozostaje w stosunku pracy;
2) (uchylony)
3) je\u017celi zosta\u0142 uznany za trwale niezdolnego do wykonywania zawodu;
4) je\u017celi zosta\u0142 ubezw\u0142asnowolniony;
5) w razie orzeczenia kary zawieszenia w czynno\u015bciach zawodowych albo
tymczasowego zawieszenia w wykonywaniu czynno\u015bci zawodowych.
2. (uchylony)
3. Zakaz przewidziany w ust. 1 pkt 1 nie dotyczy pracownik\u00f3w badawczych i
badawczo-dydaktycznych.

USTAWA Prawo o Adwokaturze
\n\n\n\n

Cz\u0119sto obrywa si\u0119 przedsi\u0119biorcom, \u017ce zatrudniaj\u0105 na umowy cywilno-prawne czy B2B, ale tego typu zatrudnienie nie jest obce r\u00f3wnie\u017c w sektorze publicznym. Jaki\u015b czas temu zajrza\u0142em do sprawozdania finansowego za 2023 r. dla Szpitala Powiatowego im. Andrzeja Wola\u0144czyka w Z\u0142otoryi, kt\u00f3ry dzia\u0142a w formie jednoosobowej sp\u00f3\u0142ki z organiczon\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105, kt\u00f3rej 100% udzia\u0142\u00f3w nale\u017cy do Powiatu Z\u0142otoryjskiego. W sprawozdaniu z dzia\u0142alno\u015bci zauwa\u017cy\u0142em, \u017ce wed\u0142ug stanu na 31 grudnia 2023 r.:

\n\n\n\n\n\n\n\n
\"\"
\n\n\n\n
\"\"
\n\n\n\n

Na marginesie kiedy\u015b by\u0142a taka anegdotka o tym, \u017ce w jednej karetce mo\u017cna by\u0142o znale\u017a\u0107 w\u0142a\u015bcicieli kilku firm. Dzi\u015b prawnie nie jest to ju\u017c mo\u017cliwe. Od podmiot\u00f3w publicznych i sp\u00f3\u0142ek, kt\u00f3rych s\u0105 one w\u0142a\u015bcicielami, oczekiwa\u0142bym \u017ce b\u0119d\u0105 \u015bwieci\u0107 przyk\u0142adem je\u017celi chodzi o warunki zatrudnienia a tak\u017ce racjonalizacj\u0119 zatrudnienia w nich.

\n\n\n\n

\u201eJe\u015bli jedynym argumentem na rzecz utrzymywania jakiej\u015b grupy urz\u0119dnik\u00f3w jest jej si\u0142a nabywcza, to znak, \u017ce nadszed\u0142 czas, aby si\u0119 ich pozby\u0107\u201d

HENRY HAZLITT, EKONOMIA W JEDNEJ LEKCJI
\n\n\n\n

Odnosz\u0119 jednak wra\u017cenie, \u017ce poza wczasami pod grusz\u0105 w budzet\u00f3wce, w wielu przypadkach przegrywaj\u0105 one do\u015b\u0107 wyra\u017anie z r\u00f3\u017cnymi zagranicznymi korporacjami zatrudniaj\u0105cymi white collars. Nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o tym, \u017ce wiele us\u0142ugowych stanowisk w administracji publicznej mo\u017cna by\u0142oby zlikwidowa\u0107 i stworzy\u0107 w tym koszcie lepsze warunki specjalistom i pozosta\u0142ym pracownikom, kt\u00f3rzy wykonuj\u0105 wa\u017cn\u0105 prac\u0119 nierozerwalnie zwi\u0105zan\u0105 z podstawow\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 podmiotu.

\n\n\n\n

Ciekawe pytanie na X zada\u0142 jeden z m\u0142odych polityk\u00f3w Lewicy: \"Czy bycie na JDG z w\u0142asnej woli jst lewicowe?\" i odpowiedzi r\u00f3wnie\u017c byly ciekawe. Zak\u0142adam, \u017ce wiele z nich wynika\u0142o z pewnej nie\u015bwiadomo\u015bci, \u017ce jednoosobowe dzia\u0142alno\u015bci gospodarcze to nie synonim pracy zast\u0119powanej umow\u0105 B2B, ale najcz\u0119sciej s\u0105 to zwyk\u0142e dzia\u0142alno\u015bci gospodarcze, z kt\u00f3rych do\u015b\u0107 du\u017cy odsetek jest pracodawcami. To forma organizacyjno-prawna, w kt\u00f3rej przedsi\u0119biorca ponosi odpowiedzialno\u015b\u0107 za zobowi\u0105zania ca\u0142ym maj\u0105tkiem. A czy odpowiedzialno\u015b\u0107 za swoje decyzje mo\u017ce mie\u0107 wektor polityczny?

\n\n\n\n
\nhttps://twitter.com/boch_adam/status/1813881690915258725\n
\n\n\n\n

Ja bym raczej zapyta\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 elektoratu lewicowego czy uwa\u017caj\u0105, \u017ce fair jest sytuacja, w kt\u00f3rej etatowiec zap\u0142aci dodatkowe ponad 300 z\u0142/miesi\u0119cznie sk\u0142adki na ubezpieczenie zdrowotne je\u017celi za\u0142o\u017cy dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105. Nawet w sytuacji, w kt\u00f3rej nie osi\u0105gnie \u017cadnego przychodu. I nawet je\u017celi by\u0142aby to ksi\u0105\u017ckowa dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcza (nie zak\u0142adam, \u017ce mia\u0142by \u015bwiadczy\u0107 us\u0142ugi czy wytwarza\u0107 produkty na rzecz swojego pracodawcy). I to pomimo tego, \u017ce ju\u017c ze stosunku pracy zap\u0142aci\u0142 sk\u0142adk\u0119 zdrowotn\u0105. Nadmierne regulacje zniech\u0119caj\u0105 niekiedy osoby, kt\u00f3re chcia\u0142yby spr\u00f3bowa\u0107 rozkr\u0119ci\u0107 biznes.

\n\n\n\n

(Obrazek pogl\u0105dowy zosta\u0142 wygenerowany przy u\u017cyciu modelu AI Designer z Bing)

\n", "text": "\nZ wielkim zapa\u0142em cz\u0119\u015b\u0107 elektoratu lewicy bierze na tapet umowy business-to-business (B2B) czy umowy zlecenia mi\u0119dzy przedsi\u0119biorc\u0105 a osob\u0105 fizyczn\u0105 nieprowadz\u0105c\u0105 dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej. Cho\u0107 te pierwsze to zazwyczaj normalne umowy handlowe mi\u0119dzy dwoma zwyk\u0142ymi przedsi\u0119biorcami, to dla cz\u0119\u015bci ludzi kojarz\u0105 si\u0119 z patologi\u0105 polskiego rynku pracy. Oczywi\u015bcie jak\u0105\u015b cz\u0119\u015b\u0107 um\u00f3w cywilno-prawnych mi\u0119dzy dwoma przedsi\u0119biorcami stanowi\u0105 tego typu o\u015bwiadczenia woli, w kt\u00f3rych jedna ze stron rzeczywi\u015bcie prowadzi ksi\u0105\u017ckowy biznes a druga niczym nie r\u00f3\u017cni si\u0119 od pracownika. I to one wywo\u0142uj\u0105 kontrowersje i przyklejaj\u0105 do zwyk\u0142ego okre\u015blenia B2B perioratywne skojarzenia.\n\n\n\n\n\n\n\nTen temat jest idealnym paskiem lakmusowym na nasz gospodarczy \u015bwiatopogl\u0105d. Zupe\u0142nie inny poziom akceptacji maj\u0105 libera\u0142owie a zupe\u0142nie inny socjali\u015bci. Cho\u0107 bli\u017cej mi do tych pierwszych i uwa\u017cam podobnie jak H. Hazlitt, \u017ce regulacje pa\u0144stwowe prowadz\u0105 wi\u0119cej szkody ni\u017c po\u017cytku, to jestem w stanie zrozumie\u0107 oburzenie zwi\u0105zane z wypychaniem ludzi na B2B czy na tzw. \"umowy \u015bmieciowe\" za minimalne wynagrodzenie. Takie zjawiska faktycznie mo\u017cna uzna\u0107 za pewien rodzaj patologii systemu.\n\n\n\nGdzie\u015b jednak z innej strony s\u0105 ci, dla kt\u00f3rych wyb\u00f3r danej formy prawnej swojego zatrudnienia by\u0142 w pe\u0142ni \u015bwiadomy, g\u0142\u0119boko przemy\u015blany. W tym przypadku my\u015bl\u0119, \u017ce regulacje s\u0105 nadmierne, s\u0105 niepotrzebne. Je\u017celi to jest \u015bwiadomy wyb\u00f3r, to powinna by\u0107 r\u00f3wnie\u017c pe\u0142na odpowiedzialno\u015b\u0107 za podejmowane decyzje. Tak jak w opowie\u015bci o trzech \u015bwinkach na w\u0142asn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 powinine\u015b m\u00f3c wybudowa\u0107 domek z siana czy desek zamiast z ceg\u0142y tak samo jak mo\u017cesz wybra\u0107 minimalny pakiet ubezpieczenia. Pe\u0142na odpowiedzialno\u015b\u0107 polega na tym, \u017ce dokonuj\u0105c wyboru ponosi si\u0119 skutki tego wyboru. Umowa o prac\u0119 ma pewne gwarancje \"wliczone w cen\u0119\", je\u017celi kto\u015b rezygnuje sam z nich, to ju\u017c powinna by\u0107 jego sprawa i uwa\u017cam, \u017ce w takim przypadku warto by\u0142oby aby prawo uniemo\u017cliwia\u0142o pow\u00f3dztwa o ustalenie stosunku pracy ex post. \n\n\n\nKto\u015b decyduje si\u0119 na B2B, np. dlatego, \u017ce: \n\n\n\n\nwchodzi w 32% pr\u00f3g podatkowy, a na dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej zaczyna kalkulowa\u0107, \u017ce liniowe opodatkowanie wygl\u0105da korzystniej.\n\n\n\nchce zaoszcz\u0119dzi\u0107 na sk\u0142adkach ZUS, bo w to, \u017ce ZUS za te kilkadziesi\u0105t lat rzeczywi\u015bcie wyp\u0142aci ci godn\u0105 a nie g\u0142odow\u0105 emerytur\u0119 te\u017c nie wierzy,\n\n\n\n\nCh\u0142odna kalkulacja tego aby mniej odda\u0107 do publicznej kasy to jedno, ale s\u0105 jeszcze\u2026 osoby, kt\u00f3re cechuj\u0105 si\u0119 wysok\u0105 samoorganizacj\u0105 i samodzielno\u015bci\u0105 wykonywanej pracy, np. mened\u017cerowie czy cz\u0119\u015b\u0107 specjalist\u00f3w.\n\n\n\nW\u0105tpliwo\u015bci wywo\u0142uje kwestia zatrudnienia cz\u0142onka zarz\u0105du czy cz\u0119\u015bci mened\u017cer\u00f3w na umow\u0119 o prac\u0119. Kontrakt mened\u017cerski to umowa nienazwana, zazwyczaj oparta na zwyk\u0142ej umowie zlecenie. Ze wzgl\u0119du na np. nienormowany czas pracy czy brak wykonywania pracy pod kierownictwem.\n\n\n\nArt. 22. \u00a7 1. Przez nawi\u0105zanie stosunku pracy pracownik zobowi\u0105zuje si\u0119 do wykonywania pracy okre\u015blonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawc\u0119, a pracodawca \u2013 do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.\u00a7 1(1). Zatrudnienie w warunkach okre\u015blonych w \u00a7 1 jest zatrudnieniem napodstawie stosunku pracy, bez wzgl\u0119du na nazw\u0119 zawartej przez strony umowy.\u00a7 1(2). Nie jest dopuszczalne zast\u0105pienie umowy o prac\u0119 umow\u0105 cywilnoprawn\u0105przy zachowaniu warunk\u00f3w wykonywania pracy, okre\u015blonych w \u00a7 1.kodeks pracy\n\n\n\nS\u0105 te\u017c tacy, kt\u00f3rym prawo nakazuje tak\u0105 form\u0119 prawn\u0105 ich zatrudnienia, np. adwokaci.\n\n\n\nArt. 4b. 1. Adwokat nie mo\u017ce wykonywa\u0107 zawodu:1) je\u017celi pozostaje w stosunku pracy;2) (uchylony)3) je\u017celi zosta\u0142 uznany za trwale niezdolnego do wykonywania zawodu;4) je\u017celi zosta\u0142 ubezw\u0142asnowolniony;5) w razie orzeczenia kary zawieszenia w czynno\u015bciach zawodowych albotymczasowego zawieszenia w wykonywaniu czynno\u015bci zawodowych.2. (uchylony)3. Zakaz przewidziany w ust. 1 pkt 1 nie dotyczy pracownik\u00f3w badawczych ibadawczo-dydaktycznych.USTAWA Prawo o Adwokaturze\n\n\n\nCz\u0119sto obrywa si\u0119 przedsi\u0119biorcom, \u017ce zatrudniaj\u0105 na umowy cywilno-prawne czy B2B, ale tego typu zatrudnienie nie jest obce r\u00f3wnie\u017c w sektorze publicznym. Jaki\u015b czas temu zajrza\u0142em do sprawozdania finansowego za 2023 r. dla Szpitala Powiatowego im. Andrzeja Wola\u0144czyka w Z\u0142otoryi, kt\u00f3ry dzia\u0142a w formie jednoosobowej sp\u00f3\u0142ki z organiczon\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105, kt\u00f3rej 100% udzia\u0142\u00f3w nale\u017cy do Powiatu Z\u0142otoryjskiego. W sprawozdaniu z dzia\u0142alno\u015bci zauwa\u017cy\u0142em, \u017ce wed\u0142ug stanu na 31 grudnia 2023 r.:\n\n\n\n\nspo\u015br\u00f3d zatrudnionych lekarzy tylko 2 by\u0142o zatrudnionych na umow\u0119 o prac\u0119 a 65 na umow\u0119 cywilnoprawn\u0105,\n\n\n\nspo\u015br\u00f3d zatrudnionych piel\u0119gniarek 41 by\u0142o na umow\u0119 o prac\u0119 a 81 na umow\u0119 cywilnoprawn\u0105,\n\n\n\nna li\u015bcie by\u0142o tak\u017ce 15 ratownik\u00f3w medycznych na umow\u0119 cywilnoprawn\u0105 i nie wida\u0107 \u017cadnego na umow\u0119 o prac\u0119.\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\nNa marginesie kiedy\u015b by\u0142a taka anegdotka o tym, \u017ce w jednej karetce mo\u017cna by\u0142o znale\u017a\u0107 w\u0142a\u015bcicieli kilku firm. Dzi\u015b prawnie nie jest to ju\u017c mo\u017cliwe. Od podmiot\u00f3w publicznych i sp\u00f3\u0142ek, kt\u00f3rych s\u0105 one w\u0142a\u015bcicielami, oczekiwa\u0142bym \u017ce b\u0119d\u0105 \u015bwieci\u0107 przyk\u0142adem je\u017celi chodzi o warunki zatrudnienia a tak\u017ce racjonalizacj\u0119 zatrudnienia w nich. \n\n\n\n\u201eJe\u015bli jedynym argumentem na rzecz utrzymywania jakiej\u015b grupy urz\u0119dnik\u00f3w jest jej si\u0142a nabywcza, to znak, \u017ce nadszed\u0142 czas, aby si\u0119 ich pozby\u0107\u201dHENRY HAZLITT, EKONOMIA W JEDNEJ LEKCJI\n\n\n\nOdnosz\u0119 jednak wra\u017cenie, \u017ce poza wczasami pod grusz\u0105 w budzet\u00f3wce, w wielu przypadkach przegrywaj\u0105 one do\u015b\u0107 wyra\u017anie z r\u00f3\u017cnymi zagranicznymi korporacjami zatrudniaj\u0105cymi white collars. Nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o tym, \u017ce wiele us\u0142ugowych stanowisk w administracji publicznej mo\u017cna by\u0142oby zlikwidowa\u0107 i stworzy\u0107 w tym koszcie lepsze warunki specjalistom i pozosta\u0142ym pracownikom, kt\u00f3rzy wykonuj\u0105 wa\u017cn\u0105 prac\u0119 nierozerwalnie zwi\u0105zan\u0105 z podstawow\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 podmiotu.\n\n\n\nCiekawe pytanie na X zada\u0142 jeden z m\u0142odych polityk\u00f3w Lewicy: \"Czy bycie na JDG z w\u0142asnej woli jst lewicowe?\" i odpowiedzi r\u00f3wnie\u017c byly ciekawe. Zak\u0142adam, \u017ce wiele z nich wynika\u0142o z pewnej nie\u015bwiadomo\u015bci, \u017ce jednoosobowe dzia\u0142alno\u015bci gospodarcze to nie synonim pracy zast\u0119powanej umow\u0105 B2B, ale najcz\u0119sciej s\u0105 to zwyk\u0142e dzia\u0142alno\u015bci gospodarcze, z kt\u00f3rych do\u015b\u0107 du\u017cy odsetek jest pracodawcami. To forma organizacyjno-prawna, w kt\u00f3rej przedsi\u0119biorca ponosi odpowiedzialno\u015b\u0107 za zobowi\u0105zania ca\u0142ym maj\u0105tkiem. A czy odpowiedzialno\u015b\u0107 za swoje decyzje mo\u017ce mie\u0107 wektor polityczny?\n\n\n\n\nhttps://twitter.com/boch_adam/status/1813881690915258725\n\n\n\n\nJa bym raczej zapyta\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 elektoratu lewicowego czy uwa\u017caj\u0105, \u017ce fair jest sytuacja, w kt\u00f3rej etatowiec zap\u0142aci dodatkowe ponad 300 z\u0142/miesi\u0119cznie sk\u0142adki na ubezpieczenie zdrowotne je\u017celi za\u0142o\u017cy dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105. Nawet w sytuacji, w kt\u00f3rej nie osi\u0105gnie \u017cadnego przychodu. I nawet je\u017celi by\u0142aby to ksi\u0105\u017ckowa dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcza (nie zak\u0142adam, \u017ce mia\u0142by \u015bwiadczy\u0107 us\u0142ugi czy wytwarza\u0107 produkty na rzecz swojego pracodawcy). I to pomimo tego, \u017ce ju\u017c ze stosunku pracy zap\u0142aci\u0142 sk\u0142adk\u0119 zdrowotn\u0105. Nadmierne regulacje zniech\u0119caj\u0105 niekiedy osoby, kt\u00f3re chcia\u0142yby spr\u00f3bowa\u0107 rozkr\u0119ci\u0107 biznes.\n\n\n\n(Obrazek pogl\u0105dowy zosta\u0142 wygenerowany przy u\u017cyciu modelu AI Designer z Bing)\n", "published_at": "2024-07-18T19:17:12+00:00", "modified_at": null, "cover_url": "https://kacper-pawlowski.pl/media/e1171a7185b16423273dc353217199621b6e93b9ccb372ad4a3371241395fb65.jpg"}, {"kind": "post", "path": "/2024/07/14/urzednik-ratusza-zostal-wyproszony-z-posiedzenia-komisji-rady-miejskiej/", "title": "Urz\u0119dnik Ratusza zosta\u0142 wyproszony z posiedzenia komisji rady miejskiej", "excerpt": "\nDo do\u015b\u0107 niecodziennego zdarzenia dosz\u0142o miesi\u0105c temu w Z\u0142otoryi. Podczas posiedzenia Komisji Skarg, Wniosk\u00f3w i Petycji wyproszony zosta\u0142 rzecznik prasowy magistratu a nast\u0119pnie urz\u0119dniczka Ratusza. Pikanterii sytuacji dodaje, \u017ce ", "author": "KacperPawlowski", "tags": [{"name": "Z\u0142otoryja", "slug": "zlotoryja"}, {"name": "samorz\u0105d", "slug": "samorzad"}, {"name": "dost\u0119p do informacji publicznej", "slug": "dostep-do-informacji-publicznej"}, {"name": "konstytucja", "slug": "konstytucja"}], "categories": [{"name": "z\u0142otoryja", "slug": "zlotoryja"}], "url": "https://kacper-pawlowski.pl/2024/07/14/urzednik-ratusza-zostal-wyproszony-z-posiedzenia-komisji-rady-miejskiej/", "html": "\n

Do do\u015b\u0107 niecodziennego zdarzenia dosz\u0142o miesi\u0105c temu w Z\u0142otoryi. Podczas posiedzenia Komisji Skarg, Wniosk\u00f3w i Petycji wyproszony zosta\u0142 rzecznik prasowy magistratu a nast\u0119pnie urz\u0119dniczka Ratusza. Pikanterii sytuacji dodaje, \u017ce podobno nie byli oni jedynymi osobami z publiczno\u015bci, kt\u00f3re tego dnia przygl\u0105da\u0142y si\u0119 obradom komisji. A wra\u017cliwym punktem posiedzenia by\u0142y: rozpatrzenie wniosku dot. lokalu mieszkalnego (wniosek w trybie art. 241 k.p.a. w takim temacie nie powinien by\u0107 rozpatrywany przez Rad\u0119 Miejsk\u0105 tylko przez organ wykonawczy - Burmistrza Miasta, co cz\u0119\u015bciowo powinno rozwi\u0105zywa\u0107 dylematy radnych) oraz rozpatrzenie skargi Wsp\u00f3lnot Mieszkaniowych dot. rewitalizacji podw\u00f3rek.

\n\n\n\n\n\n\n\n

Z regu\u0142y jest tak, \u017ce w bramie jawno\u015bci stoi urz\u0119dnik, kt\u00f3ry niejednokrotnie odmawia obywatelowi jego podmiotowego prawa do uzyskiwania informacji publicznej. W tej sytuacji jednak to urz\u0119dnikowi odm\u00f3wiono tego prawa. St\u0105d ta sytuacja jest do\u015b\u0107 osobliwa. Decyzja przewodnicz\u0105cej to jedno i w\u0142a\u015bciwie paradoksalnie to nie ta decyzja jest najwi\u0119kszym problemem tej sytuacji. Ze zdumieniem wys\u0142ucha\u0142em innego radnego (dwa miesi\u0105ce wcze\u015bniej kandyduj\u0105cego na urz\u0105d Burmistrza Miasta Z\u0142otoryja pod has\u0142em \"burmistrz dla mieszka\u0144c\u00f3w\"), kt\u00f3ry zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do Burmistrza:

\n\n\n\n
\nhttps://www.youtube.com/watch?v=4zclT6Wu_zE\n
\n\n\n\n

\"My\u015bl\u0119, \u017ce no nie wiem, przez 5 lat ostatnich nie by\u0142o czego\u015b takiego, \u017ce sobie kto\u015b wchodzi na te komisje, siada sobie, s\u0142ucha, gdzie omawiamy, przyk\u0142adowo dyskutujemy, czy dany urz\u0119dnik, bro\u0144 Bo\u017ce ja nie stwierdzam, \u017ce kto\u015b by\u0142 winien, bo mam nadziej\u0119, \u017ce tam nic nie by\u0142o tak jak pa\u0144stwo sami ze\u015bcie m\u00f3wili, przychodz\u0105 urz\u0119dnicy i m\u00f3wi, \u017ce on jest urz\u0119dnikiem i b\u0119dzie sobie siedzia\u0142 na komisji i s\u0142ucha\u0142 co b\u0119dziemy m\u00f3wi\u0107. Sam pan wie, \u017ce tak nie by\u0142o nigdy i nie mo\u017ce czego\u015b takiego by\u0107. Jest pani przewodnicz\u0105ca, mo\u017cna si\u0119 zg\u0142osi\u0107, zaprosi\u0107 na t\u0119 komisj\u0119. Pewnie pani przewodnicz\u0105ca by nie odm\u00f3wi\u0142a g\u0142osu \u017ceby sobie usi\u0105\u015b\u0107, ale nie sobie wchodzi\u0107, jak pan dobrze widzia\u0142 i jeszcze p\u00f3\u017aniej zastrasza\u0107 radnych po komisji. No nie mo\u017ce by\u0107. To jest komisja dla radnych, to radni maj\u0105 ustala\u0107 czy ta skarga jest zasadna czy nie jest zasadna, rozmawia\u0107 na ten temat a nie \u017ceby urz\u0119dnicy decydowali za nas, bo mo\u017ce po prostu no nie r\u00f3bmy wtedy takiej komisji jak to urz\u0119dnicy maj\u0105 g\u0142osowa\u0107 a jeszcze po komisji zastrasza\u0107 radnych, no chyba nie t\u0119dy droga.\"

Wypowied\u017a radnego Paw\u0142a Maciejewskiego (0:21 - 1:30)
\n\n\n\n

I dalej po wypowiedzi innego radnego, kt\u00f3ry dopytywa\u0142 czy rzeczywi\u015bcie ktokolwiek spoza rady decyduje, eks-cz\u0142onek Prawa i Sprawiedliwo\u015bci kontynuowa\u0142:

\n\n\n\n

\"Ja nie powiedzia\u0142em, \u017ce nie mog\u0105 decydowac. Mog\u0105 siedzie\u0107, ale prosz\u0119 pana, ale musz\u0105 si\u0119 zg\u0142osi\u0107 do pani przewodnicz\u0105cej i zg\u0142osi\u0107 tak\u0105 ch\u0119\u0107 bycia na komisji, takiego czego\u015b nie by\u0142o, pani przewodnicz\u0105ca bardzo dobrze podda\u0142a pod g\u0142osowanie, wszyscy byli za aby jeden pan opu\u015bci\u0142, tutaj powiedzia\u0142em, \u017ce mog\u0105 siedzie\u0107, mog\u0105 s\u0142ucha\u0107, mo\u017ce p\u00f3\u0142 miasta tutaj przyj\u015b\u0107, chocia\u017c ta komisja powinna by\u0107 niejawna, z tego co pisze bo tam by\u0142y i nazwiska, m\u00f3wili\u015bmy o jakich\u015b domach, o przydzia\u0142ach i tak dalej, nie ka\u017cdy to musi s\u0142ucha\u0107 a jak pan ju\u017c bardzo chce wiedzie\u0107, to pani, kt\u00f3ra wysz\u0142a tutaj, kt\u00f3ra mia\u0142a pono\u0107 tylko siedzie\u0107 i s\u0142ucha\u0107, to wysz\u0142a i za 5 minut ca\u0142y urz\u0105d wiedzia\u0142, \u017ce j\u0105 wyprosili z tej komisji i m\u00f3wi\u0142a nazwiskami. No chyba nie t\u0119dy jest droga. Ja tutaj nie mam pretensji. Oni mog\u0105 przychodzi\u0107, ka\u017cdy mo\u017ce przyj\u015b\u0107, tylko prosz\u0119 si\u0119 zapyta\u0107 pani przewodnicz\u0105cej, zapisa\u0107 si\u0119 i mo\u017cna s\u0142ucha\u0107. O to tylko chodzi, panie radny, o nic wi\u0119cej.\"

Wypowied\u017a radnego Paw\u0142a Maciejewskiego (1:58 - 2:53)
\n\n\n\n

\"Nie wiem czy pan si\u0119 orientuje, \u017ce na ka\u017cd\u0105 komisj\u0119 ka\u017cdy go\u015b\u0107 powinien si\u0119 wpisa\u0107 i by\u0107 zaproszony na t\u0119 komisj\u0119. Ta pani si\u0119 wpisa\u0142a pani przewodnicz\u0105ca?\"

Wypowied\u017a radnego Paw\u0142a Maciejewskiego (5:07 - 5:17)
\n\n\n\n

Co m\u00f3wi\u0105 na ten temat przepisy prawa powszechnie obowi\u0105zuj\u0105cego? Czy mo\u017cna ograniczy\u0107 jawno\u015b\u0107 sesji lub posiedzenia komisji? Expressis verbis o prawie wst\u0119pu na posiedzenia sesji organ\u00f3w stanowi\u0105cych jednostek samorz\u0105du terytorialnego stanowi art. 61 ust. 2 Konstytucji RP:

\n\n\n\n

\"Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dost\u0119p do dokument\u00f3w oraz wst\u0119p na posiedzenia kolegialnych organ\u00f3w w\u0142adzy publicznej pochodz\u0105cych z powszechnych wybor\u00f3w, z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 rejestracji d\u017awi\u0119ku lub obrazu.\"

Art. 61 ust. 2 Konstytucji RP
\n\n\n\n

W tym przypadku to podmiotowe prawo jednostki mog\u0142oby zosta\u0107 ograniczone zgodnie z og\u00f3ln\u0105 klauzul\u0105 limitacyjn\u0105 (art. 31 ust. 3 Konstytucji) a tak\u017ce szczeg\u00f3ln\u0105 klauzul\u0105 limitacyjn\u0105 towarzysz\u0105c\u0105 samemu przepisowi konstytuuj\u0105cemu dost\u0119p do informacji publicznej (art. 61 ust. 3 Konstytucji). Takim przepisem wydaje si\u0119 by\u0107 w zasadzie tylko art. 5 ustawy o dost\u0119pie do informacji publicznej, czyli mo\u017cliwo\u015b\u0107 ograniczenia prawa dost\u0119pu do informacji publicznej ze wzgl\u0119du na ochron\u0119 informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych a tak\u017ce ze wzgl\u0119du na prywatno\u015b\u0107 osoby fizycznej, tajemnic\u0119 przedsi\u0119biorcy lub w zakresie i na zasadach okre\u015blonych w przepisach o przymusowej restrukturyzacji oraz ustawie z dnia 12 lutego 2010 r. o rekapitalizacji niekt\u00f3rych instytucji oraz o rz\u0105dowych instrumentach stabilizacji finansowej.

\n\n\n\n

Co jednak z posiedzeniami komisji, kt\u00f3re s\u0105 kolegialnymi organami wewn\u0119trznymi rady gminy a nie organem pochodz\u0105cym z powszechnych wybor\u00f3w?

\n\n\n\n

Sami tw\u00f3rcy polskiej ustawy zasadniczej podczas prac Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego wypowiadali si\u0119, \u017ce przepis nie ma zapewnia\u0107 ten przepis mo\u017cliwo\u015bci wst\u0119pu na posiedzenia zarz\u0105d\u00f3w gmin (przed 2002 rokiem zamiast w\u00f3jt\u00f3w, burmistrz\u00f3w, prezydent\u00f3w miast gminami kierowa\u0142y zarz\u0105dy, na kt\u00f3rych stali czele). O brzmienie zawieraj\u0105ce konstytucyjn\u0105 gwarancj\u0119 mo\u017cliwo\u015bci wst\u0119pu na posiedzenia sesji rad gmin walczy\u0142a gor\u0105co pose\u0142 Irena Lipowicz:

\n\n\n\n
\"\"
Biuletyn Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego nr 11
\n\n\n\n
\"\"
Biuletyn Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego nr 16, str. 58 - 65
\n\n\n\n
\"\"
Biuletyn Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego nr 37, str. 126
\n\n\n\n

Ograniczenie si\u0119 w tre\u015bci przepisu konstytucyjnego do samych sesji rad nie przes\u0105dza jednak braku innej podstawy prawnej do uczestnictwa obywateli w posiedzeniach komisji. Tu warto zajrze\u0107 do ustawy o samorz\u0105dzie gminnym. W art. 11b w ust. 1 ustawodawca przes\u0105dzi\u0142 o jawno\u015bci dzia\u0142alno\u015bci organ\u00f3w gminy, a w ust. 2 wymieni\u0142 katalog otwarty tego co jest cz\u0119\u015bci\u0105 jawno\u015bci tych\u017ce:

\n\n\n\n

\"Jawno\u015b\u0107 dzia\u0142ania organ\u00f3w gminy obejmuje w szczeg\u00f3lno\u015bci prawo obywateli do uzyskiwania informacji, wst\u0119pu na sesje rady gminy i posiedzenia jej komisji, a tak\u017ce dost\u0119pu do dokument\u00f3w wynikaj\u0105cych z wykonywania zada\u0144 publicznych, w tym protoko\u0142\u00f3w posiedze\u0144 organ\u00f3w gminy i komisji rady gminy.\"

Art. 11b ust. 2 ustawy o samorz\u0105dzie gminnym
\n\n\n\n

To nie jedyny akt prawny, kt\u00f3ry wprost stanowi o prawie obywatela do wst\u0119pu na posiedzenia komisji rady. Tak\u017ce ustawa o dost\u0119pie do informacji publicznej okre\u015bla obowi\u0105zek zapewnienia przez rad\u0119 gminy lub jej komisj\u0119 lokalowych lub technicznych \u015brodk\u00f3w umo\u017cliwiaj\u0105cych wykonywanie prawa wst\u0119pu na ich posiedzenia przy generalnym zakazie nieuzasadnionego zapewnienia dost\u0119pu tylko wybranym podmiotom w przypadku gdy z powod\u00f3w technicznych lub lokalowych okaza\u0142o si\u0119 to niemo\u017cliwe:

\n\n\n\n

\"Posiedzenia kolegialnych organ\u00f3w w\u0142adzy publicznej pochodz\u0105cych z powszechnych wybor\u00f3w s\u0105 jawne i dost\u0119pne.
Posiedzenia kolegialnych organ\u00f3w pomocniczych organ\u00f3w, o kt\u00f3rych mowa w ust. 1, s\u0105 jawne i dost\u0119pne, o ile stanowi\u0105 tak przepisy ustaw albo akty wydane na ich podstawie lub gdy organ pomocniczy tak postanowi.
Organy, o kt\u00f3rych mowa w ust. 1 i 2, s\u0105 obowi\u0105zane zapewni\u0107 lokalowe lub techniczne \u015brodki umo\u017cliwiaj\u0105ce wykonywanie prawa, o kt\u00f3rym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3. W miar\u0119 potrzeby zapewnia si\u0119 transmisj\u0119 audiowizualn\u0105 lub teleinformatyczn\u0105 z posiedze\u0144 organ\u00f3w, o kt\u00f3rych mowa w ust. 1.
Ograniczenie dost\u0119pu do posiedze\u0144 organ\u00f3w, o kt\u00f3rych mowa w ust. 1 i 2, z przyczyn lokalowych lub technicznych nie mo\u017ce prowadzi\u0107 do nieuzasadnionego zapewnienia dost\u0119pu tylko wybranym podmiotom.\"

Art. 18 ustawy o dost\u0119pie do informacji publicznej
\n\n\n\n

W judykaturze mo\u017cna znale\u017a\u0107 orzeczenia, w kt\u00f3rym Rzecznik Praw Obywatelskich skutecznie zaskar\u017cy\u0142 czynno\u015b\u0107 Przewodnicz\u0105cego Komisji Rewizyjnej w postaci odmowy wst\u0119pu obywatelowi na posiedzenie komisji Rady - Wyrok Wojew\u00f3dzkiego S\u0105du Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 pa\u017adziernika 2016 r., sygn. akt. III SA/Kr 523/16:

\n\n\n\n

\"Trafnie w tym zakresie argumentuje Rzecznik Praw Obywatelskich wskazuj\u0105c, \u017ce w trakcie posiedzenia Komisji Rewizyjnej Rady Gminy T w dniu 2 pa\u017adziernika 2015 r. nie dosz\u0142o do ujawnienia jakichkolwiek informacji, kt\u00f3re na podstawie szczeg\u00f3lnych regulacji ustawowych pozwala\u0142yby na wy\u0142\u0105czenie jawno\u015bci tego posiedzenia i nie dosz\u0142o tak\u017ce do formalnego wy\u0142\u0105czenia jawno\u015bci posiedzenia, poniewa\u017c nie podj\u0119to w tym zakresie \u017cadnego rozstrzygni\u0119cia.
Katalog przyczyn mog\u0105cych powodowa\u0107 powstanie wy\u0142omu w og\u00f3lnej zasadzie jawno\u015bci dzia\u0142ania organ\u00f3w gminy, zawarty jest w art. 5 ust. 1 i 2 \"u.d.i.p.\". Obejmuje on w szczeg\u00f3lno\u015bci: obj\u0119cie informacji specjaln\u0105 ochron\u0105 jako informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawo chronionych; potrzeb\u0119 ochrony prywatno\u015bci os\u00f3b fizycznych oraz potrzeb\u0119 ochrony tajemnicy przedsi\u0119biorcy. \u017badna z takich okoliczno\u015bci nie zaistnia\u0142a w trakcie posiedzenia Komisji Rewizyjnej w dniu 2 pa\u017adziernika 2015 r. (co wprost wynika protoko\u0142u obrad komisji, akta s\u0105dowe sprawy karty nr 11-23), a nawet gdyby zaistnia\u0142a, to mog\u0142aby uzasadnia\u0107 np. wy\u0142\u0105czenia jawno\u015bci tylko co do cz\u0119\u015bci posiedzenia tej komisji.\"

Wyrok Wojew\u00f3dzkiego S\u0105du Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 pa\u017adziernika 2016 r., sygn. akt. III SA/Kr 523/16
\n\n\n\n

Powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na powy\u017cszy wyrok Wojewoda Mazowiecki stwierdzi\u0142 niewa\u017cno\u015b\u0107 przepisu uchwa\u0142y Rady Gminy So\u0144sk o nast\u0119puj\u0105cej tre\u015bci:

\n\n\n\n

\"Przewodnicz\u0105cy Komisji Skarg, Wniosk\u00f3w i Petycji 0na czas niezb\u0119dny do opracowania i sformu\u0142owania stanowiska komisji, zarz\u0105dza przerw\u0119 i prosio opuszczenie sali przez osoby nie b\u0119d\u0105ce jej cz\u0142onkami\"

Rozstrzygni\u0119cie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 3 stycznia 2020 r., WNP-O.4131.24.2019
\n\n\n\n

Przywo\u0142ywany przez jednego z radnych wym\u00f3g posiadania zaproszenia na komisje i wpisywania si\u0119 na list\u0119 nie znajduje \u017cadnej podstawy prawnej w przepisach. W istocie mog\u0105 si\u0119 zdarzy\u0107 pewne wyj\u0105tkowe zdarzenia, w kt\u00f3rych mo\u017cna by\u0142oby ograniczy\u0107 jawno\u015b\u0107 posiedzenia sesji lub komisji, ale s\u0105 to sytuacje mocno wyj\u0105tkowe a i tak niezadowolony obywatel zawsze mo\u017ce dochodzi\u0107 swoich praw przed s\u0105dem administracyjnym.

\n", "text": "\nDo do\u015b\u0107 niecodziennego zdarzenia dosz\u0142o miesi\u0105c temu w Z\u0142otoryi. Podczas posiedzenia Komisji Skarg, Wniosk\u00f3w i Petycji wyproszony zosta\u0142 rzecznik prasowy magistratu a nast\u0119pnie urz\u0119dniczka Ratusza. Pikanterii sytuacji dodaje, \u017ce podobno nie byli oni jedynymi osobami z publiczno\u015bci, kt\u00f3re tego dnia przygl\u0105da\u0142y si\u0119 obradom komisji. A wra\u017cliwym punktem posiedzenia by\u0142y: rozpatrzenie wniosku dot. lokalu mieszkalnego (wniosek w trybie art. 241 k.p.a. w takim temacie nie powinien by\u0107 rozpatrywany przez Rad\u0119 Miejsk\u0105 tylko przez organ wykonawczy - Burmistrza Miasta, co cz\u0119\u015bciowo powinno rozwi\u0105zywa\u0107 dylematy radnych) oraz rozpatrzenie skargi Wsp\u00f3lnot Mieszkaniowych dot. rewitalizacji podw\u00f3rek.\n\n\n\n\n\n\n\nZ regu\u0142y jest tak, \u017ce w bramie jawno\u015bci stoi urz\u0119dnik, kt\u00f3ry niejednokrotnie odmawia obywatelowi jego podmiotowego prawa do uzyskiwania informacji publicznej. W tej sytuacji jednak to urz\u0119dnikowi odm\u00f3wiono tego prawa. St\u0105d ta sytuacja jest do\u015b\u0107 osobliwa. Decyzja przewodnicz\u0105cej to jedno i w\u0142a\u015bciwie paradoksalnie to nie ta decyzja jest najwi\u0119kszym problemem tej sytuacji. Ze zdumieniem wys\u0142ucha\u0142em innego radnego (dwa miesi\u0105ce wcze\u015bniej kandyduj\u0105cego na urz\u0105d Burmistrza Miasta Z\u0142otoryja pod has\u0142em \"burmistrz dla mieszka\u0144c\u00f3w\"), kt\u00f3ry zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do Burmistrza:\n\n\n\n\nhttps://www.youtube.com/watch?v=4zclT6Wu_zE\n\n\n\n\n\"My\u015bl\u0119, \u017ce no nie wiem, przez 5 lat ostatnich nie by\u0142o czego\u015b takiego, \u017ce sobie kto\u015b wchodzi na te komisje, siada sobie, s\u0142ucha, gdzie omawiamy, przyk\u0142adowo dyskutujemy, czy dany urz\u0119dnik, bro\u0144 Bo\u017ce ja nie stwierdzam, \u017ce kto\u015b by\u0142 winien, bo mam nadziej\u0119, \u017ce tam nic nie by\u0142o tak jak pa\u0144stwo sami ze\u015bcie m\u00f3wili, przychodz\u0105 urz\u0119dnicy i m\u00f3wi, \u017ce on jest urz\u0119dnikiem i b\u0119dzie sobie siedzia\u0142 na komisji i s\u0142ucha\u0142 co b\u0119dziemy m\u00f3wi\u0107. Sam pan wie, \u017ce tak nie by\u0142o nigdy i nie mo\u017ce czego\u015b takiego by\u0107. Jest pani przewodnicz\u0105ca, mo\u017cna si\u0119 zg\u0142osi\u0107, zaprosi\u0107 na t\u0119 komisj\u0119. Pewnie pani przewodnicz\u0105ca by nie odm\u00f3wi\u0142a g\u0142osu \u017ceby sobie usi\u0105\u015b\u0107, ale nie sobie wchodzi\u0107, jak pan dobrze widzia\u0142 i jeszcze p\u00f3\u017aniej zastrasza\u0107 radnych po komisji. No nie mo\u017ce by\u0107. To jest komisja dla radnych, to radni maj\u0105 ustala\u0107 czy ta skarga jest zasadna czy nie jest zasadna, rozmawia\u0107 na ten temat a nie \u017ceby urz\u0119dnicy decydowali za nas, bo mo\u017ce po prostu no nie r\u00f3bmy wtedy takiej komisji jak to urz\u0119dnicy maj\u0105 g\u0142osowa\u0107 a jeszcze po komisji zastrasza\u0107 radnych, no chyba nie t\u0119dy droga.\"Wypowied\u017a radnego Paw\u0142a Maciejewskiego (0:21 - 1:30)\n\n\n\nI dalej po wypowiedzi innego radnego, kt\u00f3ry dopytywa\u0142 czy rzeczywi\u015bcie ktokolwiek spoza rady decyduje, eks-cz\u0142onek Prawa i Sprawiedliwo\u015bci kontynuowa\u0142:\n\n\n\n\"Ja nie powiedzia\u0142em, \u017ce nie mog\u0105 decydowac. Mog\u0105 siedzie\u0107, ale prosz\u0119 pana, ale musz\u0105 si\u0119 zg\u0142osi\u0107 do pani przewodnicz\u0105cej i zg\u0142osi\u0107 tak\u0105 ch\u0119\u0107 bycia na komisji, takiego czego\u015b nie by\u0142o, pani przewodnicz\u0105ca bardzo dobrze podda\u0142a pod g\u0142osowanie, wszyscy byli za aby jeden pan opu\u015bci\u0142, tutaj powiedzia\u0142em, \u017ce mog\u0105 siedzie\u0107, mog\u0105 s\u0142ucha\u0107, mo\u017ce p\u00f3\u0142 miasta tutaj przyj\u015b\u0107, chocia\u017c ta komisja powinna by\u0107 niejawna, z tego co pisze bo tam by\u0142y i nazwiska, m\u00f3wili\u015bmy o jakich\u015b domach, o przydzia\u0142ach i tak dalej, nie ka\u017cdy to musi s\u0142ucha\u0107 a jak pan ju\u017c bardzo chce wiedzie\u0107, to pani, kt\u00f3ra wysz\u0142a tutaj, kt\u00f3ra mia\u0142a pono\u0107 tylko siedzie\u0107 i s\u0142ucha\u0107, to wysz\u0142a i za 5 minut ca\u0142y urz\u0105d wiedzia\u0142, \u017ce j\u0105 wyprosili z tej komisji i m\u00f3wi\u0142a nazwiskami. No chyba nie t\u0119dy jest droga. Ja tutaj nie mam pretensji. Oni mog\u0105 przychodzi\u0107, ka\u017cdy mo\u017ce przyj\u015b\u0107, tylko prosz\u0119 si\u0119 zapyta\u0107 pani przewodnicz\u0105cej, zapisa\u0107 si\u0119 i mo\u017cna s\u0142ucha\u0107. O to tylko chodzi, panie radny, o nic wi\u0119cej.\"Wypowied\u017a radnego Paw\u0142a Maciejewskiego (1:58 - 2:53)\n\n\n\n\"Nie wiem czy pan si\u0119 orientuje, \u017ce na ka\u017cd\u0105 komisj\u0119 ka\u017cdy go\u015b\u0107 powinien si\u0119 wpisa\u0107 i by\u0107 zaproszony na t\u0119 komisj\u0119. Ta pani si\u0119 wpisa\u0142a pani przewodnicz\u0105ca?\"Wypowied\u017a radnego Paw\u0142a Maciejewskiego (5:07 - 5:17)\n\n\n\nCo m\u00f3wi\u0105 na ten temat przepisy prawa powszechnie obowi\u0105zuj\u0105cego? Czy mo\u017cna ograniczy\u0107 jawno\u015b\u0107 sesji lub posiedzenia komisji? Expressis verbis o prawie wst\u0119pu na posiedzenia sesji organ\u00f3w stanowi\u0105cych jednostek samorz\u0105du terytorialnego stanowi art. 61 ust. 2 Konstytucji RP:\n\n\n\n\"Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dost\u0119p do dokument\u00f3w oraz wst\u0119p na posiedzenia kolegialnych organ\u00f3w w\u0142adzy publicznej pochodz\u0105cych z powszechnych wybor\u00f3w, z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 rejestracji d\u017awi\u0119ku lub obrazu.\"Art. 61 ust. 2 Konstytucji RP\n\n\n\nW tym przypadku to podmiotowe prawo jednostki mog\u0142oby zosta\u0107 ograniczone zgodnie z og\u00f3ln\u0105 klauzul\u0105 limitacyjn\u0105 (art. 31 ust. 3 Konstytucji) a tak\u017ce szczeg\u00f3ln\u0105 klauzul\u0105 limitacyjn\u0105 towarzysz\u0105c\u0105 samemu przepisowi konstytuuj\u0105cemu dost\u0119p do informacji publicznej (art. 61 ust. 3 Konstytucji). Takim przepisem wydaje si\u0119 by\u0107 w zasadzie tylko art. 5 ustawy o dost\u0119pie do informacji publicznej, czyli mo\u017cliwo\u015b\u0107 ograniczenia prawa dost\u0119pu do informacji publicznej ze wzgl\u0119du na ochron\u0119 informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych a tak\u017ce ze wzgl\u0119du na prywatno\u015b\u0107 osoby fizycznej, tajemnic\u0119 przedsi\u0119biorcy lub w zakresie i na zasadach okre\u015blonych w przepisach o przymusowej restrukturyzacji oraz ustawie z dnia 12 lutego 2010 r. o rekapitalizacji niekt\u00f3rych instytucji oraz o rz\u0105dowych instrumentach stabilizacji finansowej.\n\n\n\nCo jednak z posiedzeniami komisji, kt\u00f3re s\u0105 kolegialnymi organami wewn\u0119trznymi rady gminy a nie organem pochodz\u0105cym z powszechnych wybor\u00f3w?\n\n\n\nSami tw\u00f3rcy polskiej ustawy zasadniczej podczas prac Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego wypowiadali si\u0119, \u017ce przepis nie ma zapewnia\u0107 ten przepis mo\u017cliwo\u015bci wst\u0119pu na posiedzenia zarz\u0105d\u00f3w gmin (przed 2002 rokiem zamiast w\u00f3jt\u00f3w, burmistrz\u00f3w, prezydent\u00f3w miast gminami kierowa\u0142y zarz\u0105dy, na kt\u00f3rych stali czele). O brzmienie zawieraj\u0105ce konstytucyjn\u0105 gwarancj\u0119 mo\u017cliwo\u015bci wst\u0119pu na posiedzenia sesji rad gmin walczy\u0142a gor\u0105co pose\u0142 Irena Lipowicz:\n\n\n\nBiuletyn Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego nr 11\n\n\n\nBiuletyn Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego nr 16, str. 58 - 65\n\n\n\nBiuletyn Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego nr 37, str. 126\n\n\n\nOgraniczenie si\u0119 w tre\u015bci przepisu konstytucyjnego do samych sesji rad nie przes\u0105dza jednak braku innej podstawy prawnej do uczestnictwa obywateli w posiedzeniach komisji. Tu warto zajrze\u0107 do ustawy o samorz\u0105dzie gminnym. W art. 11b w ust. 1 ustawodawca przes\u0105dzi\u0142 o jawno\u015bci dzia\u0142alno\u015bci organ\u00f3w gminy, a w ust. 2 wymieni\u0142 katalog otwarty tego co jest cz\u0119\u015bci\u0105 jawno\u015bci tych\u017ce:\n\n\n\n\"Jawno\u015b\u0107 dzia\u0142ania organ\u00f3w gminy obejmuje w szczeg\u00f3lno\u015bci prawo obywateli do uzyskiwania informacji, wst\u0119pu na sesje rady gminy i posiedzenia jej komisji, a tak\u017ce dost\u0119pu do dokument\u00f3w wynikaj\u0105cych z wykonywania zada\u0144 publicznych, w tym protoko\u0142\u00f3w posiedze\u0144 organ\u00f3w gminy i komisji rady gminy.\"Art. 11b ust. 2 ustawy o samorz\u0105dzie gminnym\n\n\n\nTo nie jedyny akt prawny, kt\u00f3ry wprost stanowi o prawie obywatela do wst\u0119pu na posiedzenia komisji rady. Tak\u017ce ustawa o dost\u0119pie do informacji publicznej okre\u015bla obowi\u0105zek zapewnienia przez rad\u0119 gminy lub jej komisj\u0119 lokalowych lub technicznych \u015brodk\u00f3w umo\u017cliwiaj\u0105cych wykonywanie prawa wst\u0119pu na ich posiedzenia przy generalnym zakazie nieuzasadnionego zapewnienia dost\u0119pu tylko wybranym podmiotom w przypadku gdy z powod\u00f3w technicznych lub lokalowych okaza\u0142o si\u0119 to niemo\u017cliwe:\n\n\n\n\"Posiedzenia kolegialnych organ\u00f3w w\u0142adzy publicznej pochodz\u0105cych z powszechnych wybor\u00f3w s\u0105 jawne i dost\u0119pne.Posiedzenia kolegialnych organ\u00f3w pomocniczych organ\u00f3w, o kt\u00f3rych mowa w ust. 1, s\u0105 jawne i dost\u0119pne, o ile stanowi\u0105 tak przepisy ustaw albo akty wydane na ich podstawie lub gdy organ pomocniczy tak postanowi.Organy, o kt\u00f3rych mowa w ust. 1 i 2, s\u0105 obowi\u0105zane zapewni\u0107 lokalowe lub techniczne \u015brodki umo\u017cliwiaj\u0105ce wykonywanie prawa, o kt\u00f3rym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3. W miar\u0119 potrzeby zapewnia si\u0119 transmisj\u0119 audiowizualn\u0105 lub teleinformatyczn\u0105 z posiedze\u0144 organ\u00f3w, o kt\u00f3rych mowa w ust. 1.Ograniczenie dost\u0119pu do posiedze\u0144 organ\u00f3w, o kt\u00f3rych mowa w ust. 1 i 2, z przyczyn lokalowych lub technicznych nie mo\u017ce prowadzi\u0107 do nieuzasadnionego zapewnienia dost\u0119pu tylko wybranym podmiotom.\"Art. 18 ustawy o dost\u0119pie do informacji publicznej\n\n\n\nW judykaturze mo\u017cna znale\u017a\u0107 orzeczenia, w kt\u00f3rym Rzecznik Praw Obywatelskich skutecznie zaskar\u017cy\u0142 czynno\u015b\u0107 Przewodnicz\u0105cego Komisji Rewizyjnej w postaci odmowy wst\u0119pu obywatelowi na posiedzenie komisji Rady - Wyrok Wojew\u00f3dzkiego S\u0105du Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 pa\u017adziernika 2016 r., sygn. akt. III SA/Kr 523/16:\n\n\n\n\"Trafnie w tym zakresie argumentuje Rzecznik Praw Obywatelskich wskazuj\u0105c, \u017ce w trakcie posiedzenia Komisji Rewizyjnej Rady Gminy T w dniu 2 pa\u017adziernika 2015 r. nie dosz\u0142o do ujawnienia jakichkolwiek informacji, kt\u00f3re na podstawie szczeg\u00f3lnych regulacji ustawowych pozwala\u0142yby na wy\u0142\u0105czenie jawno\u015bci tego posiedzenia i nie dosz\u0142o tak\u017ce do formalnego wy\u0142\u0105czenia jawno\u015bci posiedzenia, poniewa\u017c nie podj\u0119to w tym zakresie \u017cadnego rozstrzygni\u0119cia.Katalog przyczyn mog\u0105cych powodowa\u0107 powstanie wy\u0142omu w og\u00f3lnej zasadzie jawno\u015bci dzia\u0142ania organ\u00f3w gminy, zawarty jest w art. 5 ust. 1 i 2 \"u.d.i.p.\". Obejmuje on w szczeg\u00f3lno\u015bci: obj\u0119cie informacji specjaln\u0105 ochron\u0105 jako informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawo chronionych; potrzeb\u0119 ochrony prywatno\u015bci os\u00f3b fizycznych oraz potrzeb\u0119 ochrony tajemnicy przedsi\u0119biorcy. \u017badna z takich okoliczno\u015bci nie zaistnia\u0142a w trakcie posiedzenia Komisji Rewizyjnej w dniu 2 pa\u017adziernika 2015 r. (co wprost wynika protoko\u0142u obrad komisji, akta s\u0105dowe sprawy karty nr 11-23), a nawet gdyby zaistnia\u0142a, to mog\u0142aby uzasadnia\u0107 np. wy\u0142\u0105czenia jawno\u015bci tylko co do cz\u0119\u015bci posiedzenia tej komisji.\"Wyrok Wojew\u00f3dzkiego S\u0105du Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 pa\u017adziernika 2016 r., sygn. akt. III SA/Kr 523/16\n\n\n\nPowo\u0142uj\u0105c si\u0119 na powy\u017cszy wyrok Wojewoda Mazowiecki stwierdzi\u0142 niewa\u017cno\u015b\u0107 przepisu uchwa\u0142y Rady Gminy So\u0144sk o nast\u0119puj\u0105cej tre\u015bci:\n\n\n\n\"Przewodnicz\u0105cy Komisji Skarg, Wniosk\u00f3w i Petycji 0na czas niezb\u0119dny do opracowania i sformu\u0142owania stanowiska komisji, zarz\u0105dza przerw\u0119 i prosio opuszczenie sali przez osoby nie b\u0119d\u0105ce jej cz\u0142onkami\"Rozstrzygni\u0119cie nadzorcze Wojewody Mazowieckiego z dnia 3 stycznia 2020 r., WNP-O.4131.24.2019\n\n\n\nPrzywo\u0142ywany przez jednego z radnych wym\u00f3g posiadania zaproszenia na komisje i wpisywania si\u0119 na list\u0119 nie znajduje \u017cadnej podstawy prawnej w przepisach. W istocie mog\u0105 si\u0119 zdarzy\u0107 pewne wyj\u0105tkowe zdarzenia, w kt\u00f3rych mo\u017cna by\u0142oby ograniczy\u0107 jawno\u015b\u0107 posiedzenia sesji lub komisji, ale s\u0105 to sytuacje mocno wyj\u0105tkowe a i tak niezadowolony obywatel zawsze mo\u017ce dochodzi\u0107 swoich praw przed s\u0105dem administracyjnym.\n", "published_at": "2024-07-13T22:54:28+00:00", "modified_at": null, "cover_url": "https://kacper-pawlowski.pl/media/adc5e2aeb92b98720f57baf080bfa6f19da97e99424fd2acd028a1bd8981df8e.png"}, {"kind": "post", "path": "/2024/07/13/mieszkalem-na-osiedlu-widmo/", "title": "Mieszka\u0142em na osiedlu... widmo", "excerpt": "\nO warszawskiej dzielnicy Praga s\u0142yszeli chyba wszyscy. Od \u0142\u00f3d\u017akiego osiedla Widzew nazwano jeden z najbardziej znanych polskich klub\u00f3w pi\u0142karskich. Wroc\u0142awskie osiedle Kozan\u00f3w znane jest z powodzi tysi\u0105clecia (1997) a do \u015bwiatowe", "author": "KacperPawlowski", "tags": [{"name": "Z\u0142otoryja", "slug": "zlotoryja"}, {"name": "jednostki pomocnicze", "slug": "jednostki-pomocnicze"}, {"name": "osiedla", "slug": "osiedla"}, {"name": "prawo miejscowe", "slug": "prawo-miejscowe"}], "categories": [{"name": "z\u0142otoryja", "slug": "zlotoryja"}], "url": "https://kacper-pawlowski.pl/2024/07/13/mieszkalem-na-osiedlu-widmo/", "html": "\n

O warszawskiej dzielnicy Praga s\u0142yszeli chyba wszyscy. Od \u0142\u00f3d\u017akiego osiedla Widzew nazwano jeden z najbardziej znanych polskich klub\u00f3w pi\u0142karskich. Wroc\u0142awskie osiedle Kozan\u00f3w znane jest z powodzi tysi\u0105clecia (1997) a do \u015bwiatowej popkultury trafi\u0142o za spraw\u0105 serialu Netflix \u201eWielka Woda\u201d. Mieszka\u0144cy okolic Legnicy kojarz\u0105, \u017ce w tym mie\u015bcie na osiedlu Piekary znajduje si\u0119 jedna ze scen legnickiego teatru. Mieszkaj\u0105c w Z\u0142otoryi nie mia\u0142em \u015bwiadomo\u015bci przynale\u017cno\u015bci do jakiegokolwiek osiedla. Okazuje si\u0119 jednak, \u017ce mieszka\u0142em na osiedlu Kawki. I to nazywaj\u0105cego si\u0119 jak \u201ema\u0142a czarna\u201d a nie jak niezwykle znany czeski literata. W\u0142a\u015bciwie zak\u0142adam, \u017ce co najwy\u017cej policzalna na palcach jednej r\u0119ki garstka os\u00f3b z populacji kilkunastu tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w mo\u017ce mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce w Z\u0142otoryi mog\u0105 istnie\u0107 jakie\u015b osiedla.

\n\n\n\n\n\n\n\n

Na potencjalnie istniej\u0105ce osiedla w Z\u0142otoryi zwr\u00f3ci\u0142em uwag\u0119 ju\u017c w 2018 roku. Zdarzy\u0142o mi si\u0119 wtedy opisa\u0107 to na \u0142amach zlotoryja1211.pl [link] [link]. Wtedy jednak temat zarzuci\u0142em, mo\u017ce przez wzgl\u0105d na to, \u017ce osiedla mia\u0142y si\u0119 nazywa\u0107: osiedle nr 1, osiedle nr 2, osiedle nr 3. Tak bez \u017cadnej to\u017csamo\u015bci, bo nie zauwa\u017cy\u0142em \u017cadnej nazwy a nazywanie rzeczy, zjawisk to jedna z podstawowych umiej\u0119tno\u015bci gatunku ludzkiego. Min\u0119\u0142o 6 lat. Przygotowuj\u0105c pewne dane dla znajomego, a dane te dotyczy\u0142y wielu jednostek samorz\u0105du terytorialnego, musia\u0142em operowa\u0107 przy u\u017cyciu identyfikatora z rejestru TERYT. Zauwa\u017cy\u0142em w\u00f3wczas pewn\u0105 niesp\u00f3jno\u015b\u0107 danych mi\u0119dzy dwoma \u017ar\u00f3d\u0142ami danych. Zajrza\u0142em wi\u0119c do bazy TERYT. A \u017ce gdy zagl\u0105dam do jakiej\u015b publicznie dost\u0119pnej bazy danych to interesuj\u0105 mnie w pierwszej kolejno\u015bci bliskie mi przypadki, to zacz\u0105\u0142em od miasta Z\u0142otoryja. W rejestrze SIMC (System identyfikator\u00f3w i nazw miejscowo\u015bci) zauwa\u017cy\u0142em przy Z\u0142otoryi trzy konkretne nazwy jednostek pomocniczych: Kawki, Gorze\u0144, Z\u0142ota.

\n\n\n\n
\"\"
\n\n\n\n

Pomy\u015bla\u0142em sobie, \u017ce to jaki\u015b b\u0142\u0105d, bo nawet gdyby mia\u0142y to by\u0107 zaginione z\u0142otoryjskie osiedla to sk\u0105d si\u0119 wzi\u0119\u0142y te abstrakcyjne nazwy\u2026 Zastosujmy jednak pewien suspens aby nada\u0107 temu rys historyczny i prawny.

\n\n\n\n

Powo\u0142ywanie dzielnic, osiedli i so\u0142ectw jest co do zasady kompetencj\u0105 rad gmin. Co do zasady, gdy\u017c istnieje pewien wyj\u0105tek dla miasta sto\u0142ecznego Warszawy - tam dzielnice s\u0105 utworzone w oparciu o przepis ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta sto\u0142ecznego Warszawy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1817). W granicach administracyjnych miast mo\u017cna powo\u0142ywa\u0107 dzielnice i osiedla a na obszarach wiejskich so\u0142ectwa. Stanowi o tym ustawa o samorz\u0105dzie gminnym od samego pocz\u0105tku jej obowi\u0105zywania w maju 1990 r. Do wy\u0142\u0105cznej w\u0142a\u015bciwo\u015bci rad gmin nale\u017cy tak\u017ce ustalanie zakresu dzia\u0142ania jednostek pomocniczych, zasad przekazywania imsk\u0142adnik\u00f3w mienia do korzystania oraz zasad przekazywania \u015brodk\u00f3wbud\u017cetowych na realizacj\u0119 zada\u0144 przez te jednostki (art. 18 ust. 2 pkt 7 ustawy o samorz\u0105dzie gminnym).

\n\n\n\n

W listopadzie 1990 r. Rada Miasta i Gminy Z\u0142otoryja powo\u0142a\u0142a do \u017cycia 4 osiedla i so\u0142ectwo [link]. I bynajmniej nie chodzi o \u201eosiedle czterech p\u00f3r roku\u201d, bo to jest tylko nazwa potoczna dla pewnego obszaru miasta. W pa\u017adzierniku 1991 r., na chwil\u0119 przed podzia\u0142em gminy na miasto i gmin\u0119 tzw. \"obwarzankow\u0105\", jedno z osiedli (nr 4) zosta\u0142o zlikwidowane i osta\u0142y si\u0119 trzy. Bior\u0105c pod uwag\u0119 t\u0119 uchwa\u0142\u0119 i fakt podzia\u0142u gminy na miejsk\u0105 i wiejsk\u0105 mo\u017cna za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce z mocy prawa likwidacji uleg\u0142o so\u0142ectwo Z\u0142otoryja. W maju 1993 r. nadano trzem osiedlom statuty [link] a w marcu 1995 r. przeniesiono ulic\u0119 Kolejow\u0105 z osiedla nr 1 do osiedla nr 3. Wed\u0142ug zar\u00f3wno bazy TERYT jak i Geoportalu nazwy tych osiedli to: Kawki, Gorze\u0144 i Z\u0142ota.

\n\n\n\n
\"\"
\n\n\n\n

Sk\u0105d te dwie pierwsze nie mam zielonego poj\u0119cia. Nazwa Z\u0142ota z pewno\u015bci\u0105 pochodzi od nazwy ulicy, kt\u00f3ra znajduje si\u0119 w jego granicach. Co do nazwy Gorze\u0144 mo\u017cna znale\u017a\u0107 wzmiank\u0119 z przebiegu bitwy napoleo\u0144skiej z 23 sierpnia 1813, \u017ce wojska rosyjskie zaj\u0119\u0142y pozycj\u0119 po obydwu stronach wzniesienia Gorze\u0144. W istocie Geoportal przy Gorze\u0144 za punkt podaje okolice ul. Leszczy\u0144skiej. Sk\u0105d si\u0119 wzi\u0119\u0142a nazwa Kawki to dla mnie jednak wi\u0119ksza zagadka.

\n\n\n\n

To co mo\u017ce interesowa\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w to granice terytorialne tych trzech osiedli. Mo\u017cna je prze\u015bledzi\u0107 na podstawie uchwa\u0142 rady miejskiej:

\n\n\n\n
Osiedle nr 1Osiedle nr 2Osiedle nr 3So\u0142ectwo Z\u0142otoryja
Akacjowa,
Bednarska,
Bohater\u00f3w Monte Cassino,
Broniewskiego,
Brzozowa,
Ciesielska,
Cmentarna,
Chojnowska,
Chrobrego,
Drukarska,
Dworcowa,
Garbarska,
G\u00f3rna,
Gwark\u00f3w,
Kasztanowa,
Kardyna\u0142a Stefana Wyszy\u0144skiego,
Karola Miarki,
Kopaczy,
Kr\u00f3tka,
Kupiecka,
Legnicka,
Lipowa,
\u0141\u0105kowa,
Marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego,
Mickiewicza,
Mieszcza\u0144ska,
Murarska,
Ogrodowa,
Parkowa,
Piekarska,
Pocztowa,
Polna,
Przelot,
Rzeczna,
Rzemie\u015blnicza,
Rymarska,
Sikorskiego,
Solna,
Spacerowa,
Stroma,
Szewska,
Szkolna,
Wiejska,
Zdu\u0144ska,
Zielona place:Lotnik\u00f3w Polskich,
Matejki,
Orl\u0105t Lwowskich,
Rynek,
Sprzymierze\u0144c\u00f3w		Basztowa,
Boczna,
Bohater\u00f3w Getta Warszawskiego,
Henryka Brodatego,
Chopina,
Cicha,
Dolna,
Genera\u0142a Stanis\u0142awa Sosabowskiego,
Ho\u017ca,
Jesienna,
Klasztorna,
Konopnickiej,
Krakowska,
Krasickiego,
Krzywoustego,
Kujawska,
Kwiatowa,
Leszczy\u0144ska,
Letnia,
Lubuska,
11 Listopada,
\u0141\u0119czycka,
Maluch\u00f3w,
Ma\u0142opolska,
Mazowiecka,
Mieszka I,
Mi\u0142a,
Podwale,
Pomorska,
Henryka Pobo\u017cnego,
R\u00f3\u017cana,
Sandomierska,
\u015al\u0105ska,
S\u0142oneczna,
S\u0142owackiego,
Sienkiewicza,
Sieradzka,
Staromiejska,
Staszica,
Szcz\u0119\u015bliwa,
T\u0119czowa,
Tuwima,
Wiosenna,
Wielkopolska,
Wilcza,
Wi\u015bniowa,
Wojska Polskiego,
Zau\u0142ek,
Zimowa,
\u017beromskiego place:Niepodleg\u0142o\u015bci,
Reymonta,
Zacisze		Asnyka,
Bobrza\u0144ska,
Bystrzycka,
G\u00f3rnicza
Grunwaldzka,
Jerzmanicka,
Kaczawska,
Kamienna,
Kolejowa,
Kwiska,
Ko\u015bciuszki,
3 Maja,
Miedziana,
Nad Zalewem,
Odrza\u0144ska,
Piastowa,
Pochy\u0142a,
Podmiejska,
Sportowa,
Szpitalna,
Szklarska,
Z\u0142ota,
Zagrodzie\u0144ska		Chojnowska,
Grunwaldzka
Leszczy\u0144ska,
3 Maja,
Karola Miarki,
Polna
Podzia\u0142 ulic na osiedla na podstawie uchwa\u0142 Rady Miejskiej w Z\u0142otoryi
\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie rys historyczny odno\u015bnie jednostek pomocniczych urywa si\u0119 na pocz\u0105tku drugiej po\u0142owy lat 90-tych, wi\u0119c nie b\u0119dzie na tej li\u015bcie tych ulic, kt\u00f3re powsta\u0142y w ci\u0105gu ostatnich 30 lat: Joannit\u00f3w, Na Skarpie, Pag\u00f3rkowa, Franciszka\u0144ska, \u015aw. Jadwigi, D\u0119bowa, Kazimierza Wielkiego, Stanis\u0142awa Moniuszki, Miodowa, Malinowa, Warmi\u0144ska, Ma\u0142opolska, Sieradzka, \u0141\u0119czycka, \u015awi\u0119tokrzyska, Lubelska, Sandomierska, Przemys\u0142owa, Strefowa, Bukowa, Orzechowa, \u015awierkowa, Sosnowa, Modrzewiowa, Nasypowa, Nowowiejska, Jesionowa, Widok, Ja\u015bminowa, Magnoliowa, Cedrowa, Platanowa, Jaworowa, Boles\u0142awa Wysokiego, Plac 800 Lecia, Stawowa, Skwer Siedmiu Mieszczan, Granitowa, Plac Uciecha, Czes\u0142awa Mi\u0142osza, Genera\u0142a Martiala Vachota, W\u0105ska, Szafirowa, Szmaragdowa, Rubinowa, Diamentowa, Makowa, Dzikiej R\u00f3\u017cy, Je\u017cynowa, Genera\u0142a W\u0142adys\u0142awa Andersa, Rumiankowa, Posadowa, Uniejowicka. Nie oznacza to jednak, \u017ce te ulice nie zaliczaj\u0105 si\u0119 do \u017cadnego z 3 osiedli, bo to wydaje si\u0119, \u017ce mo\u017cna ustali\u0107 na podstawie ulicy, z kt\u00f3rej si\u0119 dana nowa wydzieli\u0142a albo s\u0105siedztwa.

\n\n\n\n

O istnieniu tych uchwa\u0142 Rady Miejskiej mieszkaniec nie dowie si\u0119 z oficjalnych \u017ar\u00f3de\u0142. Sk\u0105d ja si\u0119 dowiedzia\u0142em? Lata temu wyci\u0105gn\u0105\u0142em w trybie dost\u0119pu do informacji publicznej zeszyt z pozycjami uchwa\u0142 podj\u0119tych przez Rad\u0119 Miejsk\u0105 od 1990 roku. Przepisa\u0142em go na baz\u0119 danych [link]. Potem przejrza\u0142em i nie mog\u0142em znale\u017a\u0107 \u017cadnej uchwa\u0142y, kt\u00f3ra mog\u0142aby uchyli\u0107 uchwa\u0142y w sprawie utworzenia osiedli i nadania im statut\u00f3w. Zapyta\u0142em w\u00f3wczas w magistracie kiedy formalnie zlikwidowano osiedla i dlaczego nie zarz\u0105dzane s\u0105 wybory do rad osiedli, ale nie potrafiono mi odpowiedzie\u0107 (znaczy odpowied\u017a dosta\u0142em, ale tre\u015bci o braku wiedzy). Wtedy te\u017c zwr\u00f3ci\u0142em uwag\u0119 na pewien problem z przejrzysto\u015bci\u0105 prawa lokalnego. Potencjalnie mog\u0105 istnie\u0107 w 2477 polskich gmin uchwa\u0142y z pocz\u0105tku lat 90-tych, co do kt\u00f3rych podstawa prawna wci\u0105\u017c obowi\u0105zuje a one nigdy nie zosta\u0142y uchylone. Stwarza to pewne niebezpiecze\u0144stwo. To jednak materia\u0142 na inny ciekawy temat.

\n\n\n\n

Wracaj\u0105c jednak do osiedli, to wydaje mi si\u0119, \u017ce na pewnym etapie trzeba by\u0142oby przesta\u0107 ignorowa\u0107 fakt, \u017ce one istniej\u0105 i nawet \u017cyj\u0105 swoim \u017cyciem w bazach GUS czy G\u0142\u00f3wnego Geodety Kraju a tak\u017ce s\u0105 indeksowane na tej podstawie przez r\u00f3\u017cne portale. Trzeba podj\u0105\u0107 decyzj\u0119 o tym, \u017ce albo si\u0119 te osiedla likwiduje (tu jest po stronie rady gminy obowi\u0105zek zarz\u0105dzenia stosownych konsultacji spo\u0142ecznych) albo zarz\u0105dza wybory do rad osiedli (zarz\u0105dzenie burmistrza).

\n\n\n\n

Rady osiedli, podobnie jak so\u0142ectwa na obszarach wiejskich, potrafi\u0105 by\u0107 fajnym miejscem inicjatyw spo\u0142ecznych. Mog\u0105 by\u0107 tak\u017ce naturaln\u0105 ku\u017ani\u0105 dla lider\u00f3w spo\u0142ecznych, kt\u00f3rzy potem zostan\u0105 radnymi miejskimi. Zawsze mnie bawi\u0142o gdy radni w interpelacjach dopominali si\u0119 o tak b\u0142ahe typowo osiedlowe sprawy jak stan jakiej\u015b \u0142awki czy urz\u0105dzenia na placu zabaw.

\n\n\n\n

(Obrazek pogl\u0105dowy zosta\u0142 wygenerowany przy u\u017cyciu modelu AI Designer z Bing)

\n", "text": "\nO warszawskiej dzielnicy Praga s\u0142yszeli chyba wszyscy. Od \u0142\u00f3d\u017akiego osiedla Widzew nazwano jeden z najbardziej znanych polskich klub\u00f3w pi\u0142karskich. Wroc\u0142awskie osiedle Kozan\u00f3w znane jest z powodzi tysi\u0105clecia (1997) a do \u015bwiatowej popkultury trafi\u0142o za spraw\u0105 serialu Netflix \u201eWielka Woda\u201d. Mieszka\u0144cy okolic Legnicy kojarz\u0105, \u017ce w tym mie\u015bcie na osiedlu Piekary znajduje si\u0119 jedna ze scen legnickiego teatru. Mieszkaj\u0105c w Z\u0142otoryi nie mia\u0142em \u015bwiadomo\u015bci przynale\u017cno\u015bci do jakiegokolwiek osiedla. Okazuje si\u0119 jednak, \u017ce mieszka\u0142em na osiedlu Kawki. I to nazywaj\u0105cego si\u0119 jak \u201ema\u0142a czarna\u201d a nie jak niezwykle znany czeski literata. W\u0142a\u015bciwie zak\u0142adam, \u017ce co najwy\u017cej policzalna na palcach jednej r\u0119ki garstka os\u00f3b z populacji kilkunastu tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w mo\u017ce mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce w Z\u0142otoryi mog\u0105 istnie\u0107 jakie\u015b osiedla.\n\n\n\n\n\n\n\nNa potencjalnie istniej\u0105ce osiedla w Z\u0142otoryi zwr\u00f3ci\u0142em uwag\u0119 ju\u017c w 2018 roku. Zdarzy\u0142o mi si\u0119 wtedy opisa\u0107 to na \u0142amach zlotoryja1211.pl [link] [link]. Wtedy jednak temat zarzuci\u0142em, mo\u017ce przez wzgl\u0105d na to, \u017ce osiedla mia\u0142y si\u0119 nazywa\u0107: osiedle nr 1, osiedle nr 2, osiedle nr 3. Tak bez \u017cadnej to\u017csamo\u015bci, bo nie zauwa\u017cy\u0142em \u017cadnej nazwy a nazywanie rzeczy, zjawisk to jedna z podstawowych umiej\u0119tno\u015bci gatunku ludzkiego. Min\u0119\u0142o 6 lat. Przygotowuj\u0105c pewne dane dla znajomego, a dane te dotyczy\u0142y wielu jednostek samorz\u0105du terytorialnego, musia\u0142em operowa\u0107 przy u\u017cyciu identyfikatora z rejestru TERYT. Zauwa\u017cy\u0142em w\u00f3wczas pewn\u0105 niesp\u00f3jno\u015b\u0107 danych mi\u0119dzy dwoma \u017ar\u00f3d\u0142ami danych. Zajrza\u0142em wi\u0119c do bazy TERYT. A \u017ce gdy zagl\u0105dam do jakiej\u015b publicznie dost\u0119pnej bazy danych to interesuj\u0105 mnie w pierwszej kolejno\u015bci bliskie mi przypadki, to zacz\u0105\u0142em od miasta Z\u0142otoryja. W rejestrze SIMC (System identyfikator\u00f3w i nazw miejscowo\u015bci) zauwa\u017cy\u0142em przy Z\u0142otoryi trzy konkretne nazwy jednostek pomocniczych: Kawki, Gorze\u0144, Z\u0142ota.\n\n\n\n\n\n\n\nPomy\u015bla\u0142em sobie, \u017ce to jaki\u015b b\u0142\u0105d, bo nawet gdyby mia\u0142y to by\u0107 zaginione z\u0142otoryjskie osiedla to sk\u0105d si\u0119 wzi\u0119\u0142y te abstrakcyjne nazwy\u2026 Zastosujmy jednak pewien suspens aby nada\u0107 temu rys historyczny i prawny.\n\n\n\nPowo\u0142ywanie dzielnic, osiedli i so\u0142ectw jest co do zasady kompetencj\u0105 rad gmin. Co do zasady, gdy\u017c istnieje pewien wyj\u0105tek dla miasta sto\u0142ecznego Warszawy - tam dzielnice s\u0105 utworzone w oparciu o przepis ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta sto\u0142ecznego Warszawy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1817). W granicach administracyjnych miast mo\u017cna powo\u0142ywa\u0107 dzielnice i osiedla a na obszarach wiejskich so\u0142ectwa. Stanowi o tym ustawa o samorz\u0105dzie gminnym od samego pocz\u0105tku jej obowi\u0105zywania w maju 1990 r. Do wy\u0142\u0105cznej w\u0142a\u015bciwo\u015bci rad gmin nale\u017cy tak\u017ce ustalanie zakresu dzia\u0142ania jednostek pomocniczych, zasad przekazywania imsk\u0142adnik\u00f3w mienia do korzystania oraz zasad przekazywania \u015brodk\u00f3wbud\u017cetowych na realizacj\u0119 zada\u0144 przez te jednostki (art. 18 ust. 2 pkt 7 ustawy o samorz\u0105dzie gminnym).\n\n\n\nW listopadzie 1990 r. Rada Miasta i Gminy Z\u0142otoryja powo\u0142a\u0142a do \u017cycia 4 osiedla i so\u0142ectwo [link]. I bynajmniej nie chodzi o \u201eosiedle czterech p\u00f3r roku\u201d, bo to jest tylko nazwa potoczna dla pewnego obszaru miasta. W pa\u017adzierniku 1991 r., na chwil\u0119 przed podzia\u0142em gminy na miasto i gmin\u0119 tzw. \"obwarzankow\u0105\", jedno z osiedli (nr 4) zosta\u0142o zlikwidowane i osta\u0142y si\u0119 trzy. Bior\u0105c pod uwag\u0119 t\u0119 uchwa\u0142\u0119 i fakt podzia\u0142u gminy na miejsk\u0105 i wiejsk\u0105 mo\u017cna za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce z mocy prawa likwidacji uleg\u0142o so\u0142ectwo Z\u0142otoryja. W maju 1993 r. nadano trzem osiedlom statuty [link] a w marcu 1995 r. przeniesiono ulic\u0119 Kolejow\u0105 z osiedla nr 1 do osiedla nr 3. Wed\u0142ug zar\u00f3wno bazy TERYT jak i Geoportalu nazwy tych osiedli to: Kawki, Gorze\u0144 i Z\u0142ota.\n\n\n\n\n\n\n\nSk\u0105d te dwie pierwsze nie mam zielonego poj\u0119cia. Nazwa Z\u0142ota z pewno\u015bci\u0105 pochodzi od nazwy ulicy, kt\u00f3ra znajduje si\u0119 w jego granicach. Co do nazwy Gorze\u0144 mo\u017cna znale\u017a\u0107 wzmiank\u0119 z przebiegu bitwy napoleo\u0144skiej z 23 sierpnia 1813, \u017ce wojska rosyjskie zaj\u0119\u0142y pozycj\u0119 po obydwu stronach wzniesienia Gorze\u0144. W istocie Geoportal przy Gorze\u0144 za punkt podaje okolice ul. Leszczy\u0144skiej. Sk\u0105d si\u0119 wzi\u0119\u0142a nazwa Kawki to dla mnie jednak wi\u0119ksza zagadka.\n\n\n\nTo co mo\u017ce interesowa\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w to granice terytorialne tych trzech osiedli. Mo\u017cna je prze\u015bledzi\u0107 na podstawie uchwa\u0142 rady miejskiej:\n\n\n\nOsiedle nr 1Osiedle nr 2Osiedle nr 3So\u0142ectwo Z\u0142otoryjaAkacjowa,Bednarska,Bohater\u00f3w Monte Cassino,Broniewskiego,Brzozowa,Ciesielska,Cmentarna,Chojnowska,Chrobrego,Drukarska,Dworcowa,Garbarska,G\u00f3rna,Gwark\u00f3w,Kasztanowa,Kardyna\u0142a Stefana Wyszy\u0144skiego,Karola Miarki,Kopaczy,Kr\u00f3tka,Kupiecka,Legnicka,Lipowa,\u0141\u0105kowa,Marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego,Mickiewicza,Mieszcza\u0144ska,Murarska,Ogrodowa,Parkowa,Piekarska,Pocztowa,Polna,Przelot,Rzeczna,Rzemie\u015blnicza,Rymarska,Sikorskiego,Solna,Spacerowa,Stroma,Szewska,Szkolna,Wiejska,Zdu\u0144ska,Zielona\u00a0place:Lotnik\u00f3w Polskich,Matejki,Orl\u0105t Lwowskich,Rynek,Sprzymierze\u0144c\u00f3wBasztowa,Boczna,Bohater\u00f3w Getta Warszawskiego,Henryka Brodatego,Chopina,Cicha,Dolna,Genera\u0142a Stanis\u0142awa Sosabowskiego,Ho\u017ca,Jesienna,Klasztorna,Konopnickiej,Krakowska,Krasickiego,Krzywoustego,Kujawska,Kwiatowa,Leszczy\u0144ska,Letnia,Lubuska,11 Listopada,\u0141\u0119czycka,Maluch\u00f3w,Ma\u0142opolska,Mazowiecka,Mieszka I,Mi\u0142a,Podwale,Pomorska,Henryka Pobo\u017cnego,R\u00f3\u017cana,Sandomierska,\u015al\u0105ska,S\u0142oneczna,S\u0142owackiego,Sienkiewicza,Sieradzka,Staromiejska,Staszica,Szcz\u0119\u015bliwa,T\u0119czowa,Tuwima,Wiosenna,Wielkopolska,Wilcza,Wi\u015bniowa,Wojska Polskiego,Zau\u0142ek,Zimowa,\u017beromskiego\u00a0place:Niepodleg\u0142o\u015bci,Reymonta,ZaciszeAsnyka,Bobrza\u0144ska,Bystrzycka,G\u00f3rniczaGrunwaldzka,Jerzmanicka,Kaczawska,Kamienna,Kolejowa,Kwiska,Ko\u015bciuszki,3 Maja,Miedziana,Nad Zalewem,Odrza\u0144ska,Piastowa,Pochy\u0142a,Podmiejska,Sportowa,Szpitalna,Szklarska,Z\u0142ota,Zagrodzie\u0144skaChojnowska,GrunwaldzkaLeszczy\u0144ska,3 Maja,Karola Miarki,PolnaPodzia\u0142 ulic na osiedla na podstawie uchwa\u0142 Rady Miejskiej w Z\u0142otoryi\n\n\n\nOczywi\u015bcie rys historyczny odno\u015bnie jednostek pomocniczych urywa si\u0119 na pocz\u0105tku drugiej po\u0142owy lat 90-tych, wi\u0119c nie b\u0119dzie na tej li\u015bcie tych ulic, kt\u00f3re powsta\u0142y w ci\u0105gu ostatnich 30 lat: Joannit\u00f3w, Na Skarpie, Pag\u00f3rkowa, Franciszka\u0144ska, \u015aw. Jadwigi, D\u0119bowa, Kazimierza Wielkiego, Stanis\u0142awa Moniuszki, Miodowa, Malinowa, Warmi\u0144ska, Ma\u0142opolska, Sieradzka, \u0141\u0119czycka, \u015awi\u0119tokrzyska, Lubelska, Sandomierska, Przemys\u0142owa, Strefowa, Bukowa, Orzechowa, \u015awierkowa, Sosnowa, Modrzewiowa, Nasypowa, Nowowiejska, Jesionowa, Widok, Ja\u015bminowa, Magnoliowa, Cedrowa, Platanowa, Jaworowa, Boles\u0142awa Wysokiego, Plac 800 Lecia, Stawowa, Skwer Siedmiu Mieszczan, Granitowa, Plac Uciecha, Czes\u0142awa Mi\u0142osza, Genera\u0142a Martiala Vachota, W\u0105ska, Szafirowa, Szmaragdowa, Rubinowa, Diamentowa, Makowa, Dzikiej R\u00f3\u017cy, Je\u017cynowa, Genera\u0142a W\u0142adys\u0142awa Andersa, Rumiankowa, Posadowa, Uniejowicka. Nie oznacza to jednak, \u017ce te ulice nie zaliczaj\u0105 si\u0119 do \u017cadnego z 3 osiedli, bo to wydaje si\u0119, \u017ce mo\u017cna ustali\u0107 na podstawie ulicy, z kt\u00f3rej si\u0119 dana nowa wydzieli\u0142a albo s\u0105siedztwa.\n\n\n\nO istnieniu tych uchwa\u0142 Rady Miejskiej mieszkaniec nie dowie si\u0119 z oficjalnych \u017ar\u00f3de\u0142. Sk\u0105d ja si\u0119 dowiedzia\u0142em? Lata temu wyci\u0105gn\u0105\u0142em w trybie dost\u0119pu do informacji publicznej zeszyt z pozycjami uchwa\u0142 podj\u0119tych przez Rad\u0119 Miejsk\u0105 od 1990 roku. Przepisa\u0142em go na baz\u0119 danych [link]. Potem przejrza\u0142em i nie mog\u0142em znale\u017a\u0107 \u017cadnej uchwa\u0142y, kt\u00f3ra mog\u0142aby uchyli\u0107 uchwa\u0142y w sprawie utworzenia osiedli i nadania im statut\u00f3w. Zapyta\u0142em w\u00f3wczas w magistracie kiedy formalnie zlikwidowano osiedla i dlaczego nie zarz\u0105dzane s\u0105 wybory do rad osiedli, ale nie potrafiono mi odpowiedzie\u0107 (znaczy odpowied\u017a dosta\u0142em, ale tre\u015bci o braku wiedzy). Wtedy te\u017c zwr\u00f3ci\u0142em uwag\u0119 na pewien problem z przejrzysto\u015bci\u0105 prawa lokalnego. Potencjalnie mog\u0105 istnie\u0107 w 2477 polskich gmin uchwa\u0142y z pocz\u0105tku lat 90-tych, co do kt\u00f3rych podstawa prawna wci\u0105\u017c obowi\u0105zuje a one nigdy nie zosta\u0142y uchylone. Stwarza to pewne niebezpiecze\u0144stwo. To jednak materia\u0142 na inny ciekawy temat.\n\n\n\nWracaj\u0105c jednak do osiedli, to wydaje mi si\u0119, \u017ce na pewnym etapie trzeba by\u0142oby przesta\u0107 ignorowa\u0107 fakt, \u017ce one istniej\u0105 i nawet \u017cyj\u0105 swoim \u017cyciem w bazach GUS czy G\u0142\u00f3wnego Geodety Kraju a tak\u017ce s\u0105 indeksowane na tej podstawie przez r\u00f3\u017cne portale. Trzeba podj\u0105\u0107 decyzj\u0119 o tym, \u017ce albo si\u0119 te osiedla likwiduje (tu jest po stronie rady gminy obowi\u0105zek zarz\u0105dzenia stosownych konsultacji spo\u0142ecznych) albo zarz\u0105dza wybory do rad osiedli (zarz\u0105dzenie burmistrza).\n\n\n\nRady osiedli, podobnie jak so\u0142ectwa na obszarach wiejskich, potrafi\u0105 by\u0107 fajnym miejscem inicjatyw spo\u0142ecznych. Mog\u0105 by\u0107 tak\u017ce naturaln\u0105 ku\u017ani\u0105 dla lider\u00f3w spo\u0142ecznych, kt\u00f3rzy potem zostan\u0105 radnymi miejskimi. Zawsze mnie bawi\u0142o gdy radni w interpelacjach dopominali si\u0119 o tak b\u0142ahe typowo osiedlowe sprawy jak stan jakiej\u015b \u0142awki czy urz\u0105dzenia na placu zabaw.\n\n\n\n(Obrazek pogl\u0105dowy zosta\u0142 wygenerowany przy u\u017cyciu modelu AI Designer z Bing)\n", "published_at": "2024-07-13T15:39:32+00:00", "modified_at": null, "cover_url": "https://kacper-pawlowski.pl/media/9e51391949ce375f66ff1bd5cb218168d7c0f7af8d2825be302cd65f4bd63f43.jpg"}, {"kind": "post", "path": "/2024/06/29/sztuka-zadawania-pytan/", "title": "Sztuka zadawania pyta\u0144", "excerpt": "\nKa\u017cdy z nas zna chwyt erystyczny pod tytu\u0142em \u201epytanie retoryczne\u201d. Zadajemy pytanie nie w celu uzyskania odpowiedzi (gdy\u017c ta jest powszechnie znana), ale w celu zwr\u00f3cenia uwagi na to co jest przedmiotem odpowiedzi. Cho\u0107 zazwyczaj", "author": "KacperPawlowski", "tags": [{"name": "analiza", "slug": "analiza"}, {"name": "informacja publiczna", "slug": "informacja-publiczna"}, {"name": "Peter Drucker", "slug": "peter-drucker"}, {"name": "Jack Welch", "slug": "jack-welch"}, {"name": "Magdalena Rigamonti", "slug": "magdalena-rigamonti"}], "categories": [{"name": "przemy\u015blenia", "slug": "przemyslenia"}], "url": "https://kacper-pawlowski.pl/2024/06/29/sztuka-zadawania-pytan/", "html": "\n

Ka\u017cdy z nas zna chwyt erystyczny pod tytu\u0142em \u201epytanie retoryczne\u201d. Zadajemy pytanie nie w celu uzyskania odpowiedzi (gdy\u017c ta jest powszechnie znana), ale w celu zwr\u00f3cenia uwagi na to co jest przedmiotem odpowiedzi. Cho\u0107 zazwyczaj u\u017cywamy tego w osobistych przyk\u0142adach, to tak\u017ce w oficjalnym tonie jest to dobre narz\u0119dzie. Dobre pytanie pobudza my\u015blenie a wraz z nim dzia\u0142anie.

\n\n\n\n\n\n\n\n

Pami\u0119tam takie dwie drobne sytuacje, kt\u00f3re u\u015bwiadomi\u0142y mi jak istotne jest w\u0142a\u015bciwe formu\u0142owanie pyta\u0144 dla wywo\u0142ywania reakcji. Pierwsza sytuacja mia\u0142a miejsce gdy (jeszcze studiuj\u0105c Informatyk\u0119 na Politechnice Wroc\u0142awskiej) zosta\u0142em zaproszony przez znajomego na pewne spotkanie odno\u015bnie kolei w ramach grupy przy marsza\u0142ku wojew\u00f3dztwa. Jeden z prelegent\u00f3w prezentowa\u0142 tam plan na elektryfikacj\u0119 pewnej linii kolejowej zwracaj\u0105c uwag\u0119 na do\u015b\u0107 wysoki wsp\u00f3\u0142czynnik ROI (stop\u0119 zwrotu). Zaciekawi\u0142o mnie to i zapyta\u0142em czy uwzgl\u0119dni\u0142 wzrost koszt\u00f3w utrzymania infrastruktury technicznej po elektryfikacji. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce za\u0142o\u017cy\u0142 ten koszt na sta\u0142ym poziomie, co spotka\u0142o si\u0119 z odzewem jednej z uczestniczek spotkania o tym, \u017ce wzrasta dwukrotnie. Nota bene w tym okresie mia\u0142em do\u015b\u0107 cenn\u0105 obserwacj\u0119, \u017ce m\u00f3j model my\u015blenia, szlifowany przez studia in\u017cynierskie o mocnym akcencie matematycznym, mog\u0119 zastosowa\u0107 w innych dziedzinach. Drugie zdarzenie, kt\u00f3re utkwi\u0142o mi w pami\u0119ci mia\u0142o miejsce gdy zwr\u00f3ci\u0142em uwag\u0119 na pewn\u0105 uchwa\u0142\u0119, kt\u00f3r\u0105 dekad\u0119 temu podj\u0119\u0142a Rada Miejska w Z\u0142otoryi. Rajcy miejscy wyznaczyli w\u00f3wczas przedstawiciela do Rady Nadzorczej LSSE. Jako, \u017ce by\u0142a to kompetencja gminnej egzekutywy a nie organu stanowi\u0105cego zada\u0142em pytanie wojewodzie dolno\u015bl\u0105skiemu czy wobec uchwa\u0142y zosta\u0142o przeprowadzone post\u0119powanie nadzorcze. Po dw\u00f3ch bodaj\u017ce dniach otrzyma\u0142em odpowied\u017a, \u017ce w dniu nast\u0119puj\u0105cym po wp\u0142yni\u0119ciu pisma stwierdzono niewa\u017cno\u015b\u0107 uchwa\u0142y. Poprzednie podobne uchwa\u0142y si\u0119 jednak ostawa\u0142y. Czasem wykorzystywa\u0142em pytanie aby zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na jaki\u015b problem czy pobudzi\u0107 inne osoby do my\u015blenia. Nie zawsze spotyka\u0142a si\u0119 moja intencja ze zrozumieniem i czasem musia\u0142em t\u0142umaczy\u0107 cel osobie, kt\u00f3ra my\u015bla\u0142a, \u017ce ja czego\u015b nie wiem.

\n\n\n\n

Zadawanie pyta\u0144 w celu poszukiwa\u0144 rozwi\u0105za\u0144 to jedna z umiej\u0119tno\u015bci legendarnego Petera Druckera. Jego pytania jako konsultanta do spraw zarz\u0105dzania kierowane do CEO najwi\u0119kszych organizacji na \u015bwiecie nie by\u0142y poprzedzone wnikliw\u0105 analiz\u0105 ksi\u0105g czy dzia\u0142alno\u015bci tych\u017ce. Drucker zwraca\u0142 uwag\u0119, \u017ce na pewnym etapie nale\u017cy przybra\u0107 poz\u0119 laika (ignoranta). Tak jakby znalaz\u0142 wsp\u00f3lny j\u0119zyk z bohaterem ksi\u0105\u017cek Lee Childa Jackiem Reacherem, kt\u00f3ry niejednokrotnie twierdzi\u0142, \u017ce \u201eza\u0142o\u017cenia zabijaj\u0105 \u015bledztwo\u201d. Wspomniany przeze ojciec wsp\u00f3\u0142czesnej nauki zarz\u0105dzania zapyta\u0142 Jacka Welcha, legendarnego prezesa General Electric, tylko o dwie rzeczy:

\n\n\n\n

\u201eGdyby\u015bcie jako firma nie byli ju\u017c zaanga\u017cowani w okre\u015blonej dziedzinie biznesu, czy dzisiaj podj\u0119liby\u015bcie decyzj\u0119 o rozpocz\u0119ciu danej dzia\u0142alno\u015bci? A je\u015bli decyzja by\u0142aby negatywna, co teraz zamierzacie zrobi\u0107?\u201d

William C. Cohen - Wyk\u0142ady Druckera, wydawnictwo MT Biznes
\n\n\n\n

Po tym spotkaniu Welch zleci\u0142 odpowiednie analizy i zadecydowa\u0142, \u017ce GE zostawi te sp\u00f3\u0142ki, kt\u00f3re s\u0105 liderami lub wiceliderami w swoim segmencie a sprzeda te, kt\u00f3re nie s\u0105. Za swojej prezesury Welch zwi\u0119kszy\u0142 kapitalizacj\u0119 sp\u00f3\u0142ki 12-krotnie. Sam ocenia\u0142, \u017ce pytanie Druckera by\u0142o proste, ale skuteczne.

\n\n\n\n

Z Druckerem \u0142\u0105cz\u0105 mnie dwie rzeczy. Prawnicze wykszta\u0142cenie i epizod dziennikarski. To te\u017c wp\u0142ywa na spos\u00f3b formu\u0142owania pyta\u0144. Przez lata zadawa\u0142em r\u00f3\u017cne pytania w trybie dost\u0119pu do informacji publicznej i w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w otrzymywa\u0142em odpowied\u017a. Moim or\u0119\u017cem by\u0142a jako\u015b\u0107 zadanego pytania. Bo gdy zadasz nieodpowiednio pytanie, to urz\u0119dnik po drugiej stronie b\u0119dzie lawirowa\u0142 tak aby ci nie udzieli\u0107 odpowiedzi, na kt\u00f3rej ci zale\u017cy. I na takich b\u0142\u0119dach si\u0119 trenowa\u0142em.

\n\n\n\n

I w naszym \u017cyciu osobistym oraz zawodowym zapewne nie raz zetkn\u0119li\u015bmy si\u0119 z sytuacj\u0105, w kt\u00f3rej umiej\u0119tnie zadane pytanie potrafi nas czy kogo\u015b zainspirowa\u0107 albo zmieni\u0107 tok rozumowania. To wa\u017cne zar\u00f3wno dla analityk\u00f3w, manager\u00f3w, dziennikarzy, jak i dziecka ciekawego \u015bwiata. Redaktor mo\u017ce si\u0119 przygotowa\u0107 do wywiadu z konkretn\u0105 list\u0105 pyta\u0144, ale wydaje mi si\u0119, \u017ce w idealnej sytuacji powinien zada\u0107 tylko pierwsze z listy, kt\u00f3rym stworzy antura\u017c \u017cywej dyskusji ze swoim rozm\u00f3wc\u0105. Takie wywiady s\u0105 najciekawsze. I mam wra\u017cenie, \u017ce tak si\u0119 toczy\u0142y te rozmowy, kt\u00f3re czyta\u0142em dekad\u0119 temu w pi\u0105tkowe popo\u0142udnia w Dzienniku Gazecie Prawnej autorstwa wy\u015bmienitej redaktor Magdaleny Rigamonti.

\n\n\n\n

My niekiedy boimy si\u0119 pyta\u0144. Czasem w odpowiedzi pr\u00f3bujemy la\u0107 wod\u0119 aby nie zosta\u0107 pos\u0105dzonymi o niekompetencj\u0119. Jednak nie tylko pod wzgl\u0119dem uczciwo\u015bci intelektualnej nie jest to dobre. Bo cz\u0119sto bywa i tak, \u017ce niewinne proste pytanie chroni przed straceniem godzin, dni, lat a co za tym idzie masy pieni\u0119dzy. A czasem, tak jak dziecko pytaj\u0105ce ojca czy idzie dzi\u015b do przedszkola, przypomina, \u017ce si\u0119 o czym\u015b podstawowym zapomnia\u0142o. Zadawanie pyta\u0144 to sztuka, ale w przeciwie\u0144stwie do malarstwa czy \u015bpiewu my\u015bl\u0119, \u017ce tu nie liczy si\u0119 talent, ale ciekawo\u015b\u0107, do\u015bwiadczenie i odwaga.

\n\n\n\n

(Zdj\u0119cie pogl\u0105dowe wygenerowane przy pomocy modelu AI Designer)

\n", "text": "\nKa\u017cdy z nas zna chwyt erystyczny pod tytu\u0142em \u201epytanie retoryczne\u201d. Zadajemy pytanie nie w celu uzyskania odpowiedzi (gdy\u017c ta jest powszechnie znana), ale w celu zwr\u00f3cenia uwagi na to co jest przedmiotem odpowiedzi. Cho\u0107 zazwyczaj u\u017cywamy tego w osobistych przyk\u0142adach, to tak\u017ce w oficjalnym tonie jest to dobre narz\u0119dzie. Dobre pytanie pobudza my\u015blenie a wraz z nim dzia\u0142anie.\n\n\n\n\n\n\n\nPami\u0119tam takie dwie drobne sytuacje, kt\u00f3re u\u015bwiadomi\u0142y mi jak istotne jest w\u0142a\u015bciwe formu\u0142owanie pyta\u0144 dla wywo\u0142ywania reakcji. Pierwsza sytuacja mia\u0142a miejsce gdy (jeszcze studiuj\u0105c Informatyk\u0119 na Politechnice Wroc\u0142awskiej) zosta\u0142em zaproszony przez znajomego na pewne spotkanie odno\u015bnie kolei w ramach grupy przy marsza\u0142ku wojew\u00f3dztwa. Jeden z prelegent\u00f3w prezentowa\u0142 tam plan na elektryfikacj\u0119 pewnej linii kolejowej zwracaj\u0105c uwag\u0119 na do\u015b\u0107 wysoki wsp\u00f3\u0142czynnik ROI (stop\u0119 zwrotu). Zaciekawi\u0142o mnie to i zapyta\u0142em czy uwzgl\u0119dni\u0142 wzrost koszt\u00f3w utrzymania infrastruktury technicznej po elektryfikacji. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce za\u0142o\u017cy\u0142 ten koszt na sta\u0142ym poziomie, co spotka\u0142o si\u0119 z odzewem jednej z uczestniczek spotkania o tym, \u017ce wzrasta dwukrotnie. Nota bene w tym okresie mia\u0142em do\u015b\u0107 cenn\u0105 obserwacj\u0119, \u017ce m\u00f3j model my\u015blenia, szlifowany przez studia in\u017cynierskie o mocnym akcencie matematycznym, mog\u0119 zastosowa\u0107 w innych dziedzinach. Drugie zdarzenie, kt\u00f3re utkwi\u0142o mi w pami\u0119ci mia\u0142o miejsce gdy zwr\u00f3ci\u0142em uwag\u0119 na pewn\u0105 uchwa\u0142\u0119, kt\u00f3r\u0105 dekad\u0119 temu podj\u0119\u0142a Rada Miejska w Z\u0142otoryi. Rajcy miejscy wyznaczyli w\u00f3wczas przedstawiciela do Rady Nadzorczej LSSE. Jako, \u017ce by\u0142a to kompetencja gminnej egzekutywy a nie organu stanowi\u0105cego zada\u0142em pytanie wojewodzie dolno\u015bl\u0105skiemu czy wobec uchwa\u0142y zosta\u0142o przeprowadzone post\u0119powanie nadzorcze. Po dw\u00f3ch bodaj\u017ce dniach otrzyma\u0142em odpowied\u017a, \u017ce w dniu nast\u0119puj\u0105cym po wp\u0142yni\u0119ciu pisma stwierdzono niewa\u017cno\u015b\u0107 uchwa\u0142y. Poprzednie podobne uchwa\u0142y si\u0119 jednak ostawa\u0142y. Czasem wykorzystywa\u0142em pytanie aby zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na jaki\u015b problem czy pobudzi\u0107 inne osoby do my\u015blenia. Nie zawsze spotyka\u0142a si\u0119 moja intencja ze zrozumieniem i czasem musia\u0142em t\u0142umaczy\u0107 cel osobie, kt\u00f3ra my\u015bla\u0142a, \u017ce ja czego\u015b nie wiem.\n\n\n\nZadawanie pyta\u0144 w celu poszukiwa\u0144 rozwi\u0105za\u0144 to jedna z umiej\u0119tno\u015bci legendarnego Petera Druckera. Jego pytania jako konsultanta do spraw zarz\u0105dzania kierowane do CEO najwi\u0119kszych organizacji na \u015bwiecie nie by\u0142y poprzedzone wnikliw\u0105 analiz\u0105 ksi\u0105g czy dzia\u0142alno\u015bci tych\u017ce. Drucker zwraca\u0142 uwag\u0119, \u017ce na pewnym etapie nale\u017cy przybra\u0107 poz\u0119 laika (ignoranta). Tak jakby znalaz\u0142 wsp\u00f3lny j\u0119zyk z bohaterem ksi\u0105\u017cek Lee Childa Jackiem Reacherem, kt\u00f3ry niejednokrotnie twierdzi\u0142, \u017ce \u201eza\u0142o\u017cenia zabijaj\u0105 \u015bledztwo\u201d. Wspomniany przeze ojciec wsp\u00f3\u0142czesnej nauki zarz\u0105dzania zapyta\u0142 Jacka Welcha, legendarnego prezesa General Electric, tylko o dwie rzeczy:\n\n\n\n\u201eGdyby\u015bcie jako firma nie byli ju\u017c zaanga\u017cowani w\u00a0okre\u015blonej dziedzinie biznesu, czy dzisiaj podj\u0119liby\u015bcie decyzj\u0119 o\u00a0rozpocz\u0119ciu danej dzia\u0142alno\u015bci? A\u00a0je\u015bli decyzja by\u0142aby negatywna, co teraz zamierzacie zrobi\u0107?\u201dWilliam C. Cohen - Wyk\u0142ady Druckera, wydawnictwo MT Biznes\n\n\n\nPo tym spotkaniu Welch zleci\u0142 odpowiednie analizy i zadecydowa\u0142, \u017ce GE zostawi te sp\u00f3\u0142ki, kt\u00f3re s\u0105 liderami lub wiceliderami w swoim segmencie a sprzeda te, kt\u00f3re nie s\u0105. Za swojej prezesury Welch zwi\u0119kszy\u0142 kapitalizacj\u0119 sp\u00f3\u0142ki 12-krotnie. Sam ocenia\u0142, \u017ce pytanie Druckera by\u0142o proste, ale skuteczne.\n\n\n\nZ Druckerem \u0142\u0105cz\u0105 mnie dwie rzeczy. Prawnicze wykszta\u0142cenie i epizod dziennikarski. To te\u017c wp\u0142ywa na spos\u00f3b formu\u0142owania pyta\u0144. Przez lata zadawa\u0142em r\u00f3\u017cne pytania w trybie dost\u0119pu do informacji publicznej i w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w otrzymywa\u0142em odpowied\u017a. Moim or\u0119\u017cem by\u0142a jako\u015b\u0107 zadanego pytania. Bo gdy zadasz nieodpowiednio pytanie, to urz\u0119dnik po drugiej stronie b\u0119dzie lawirowa\u0142 tak aby ci nie udzieli\u0107 odpowiedzi, na kt\u00f3rej ci zale\u017cy. I na takich b\u0142\u0119dach si\u0119 trenowa\u0142em.\n\n\n\nI w naszym \u017cyciu osobistym oraz zawodowym zapewne nie raz zetkn\u0119li\u015bmy si\u0119 z sytuacj\u0105, w kt\u00f3rej umiej\u0119tnie zadane pytanie potrafi nas czy kogo\u015b zainspirowa\u0107 albo zmieni\u0107 tok rozumowania. To wa\u017cne zar\u00f3wno dla analityk\u00f3w, manager\u00f3w, dziennikarzy, jak i dziecka ciekawego \u015bwiata. Redaktor mo\u017ce si\u0119 przygotowa\u0107 do wywiadu z konkretn\u0105 list\u0105 pyta\u0144, ale wydaje mi si\u0119, \u017ce w idealnej sytuacji powinien zada\u0107 tylko pierwsze z listy, kt\u00f3rym stworzy antura\u017c \u017cywej dyskusji ze swoim rozm\u00f3wc\u0105. Takie wywiady s\u0105 najciekawsze. I mam wra\u017cenie, \u017ce tak si\u0119 toczy\u0142y te rozmowy, kt\u00f3re czyta\u0142em dekad\u0119 temu w pi\u0105tkowe popo\u0142udnia w Dzienniku Gazecie Prawnej autorstwa wy\u015bmienitej redaktor Magdaleny Rigamonti.\n\n\n\nMy niekiedy boimy si\u0119 pyta\u0144. Czasem w odpowiedzi pr\u00f3bujemy la\u0107 wod\u0119 aby nie zosta\u0107 pos\u0105dzonymi o niekompetencj\u0119. Jednak nie tylko pod wzgl\u0119dem uczciwo\u015bci intelektualnej nie jest to dobre. Bo cz\u0119sto bywa i tak, \u017ce niewinne proste pytanie chroni przed straceniem godzin, dni, lat a co za tym idzie masy pieni\u0119dzy. A czasem, tak jak dziecko pytaj\u0105ce ojca czy idzie dzi\u015b do przedszkola, przypomina, \u017ce si\u0119 o czym\u015b podstawowym zapomnia\u0142o. Zadawanie pyta\u0144 to sztuka, ale w przeciwie\u0144stwie do malarstwa czy \u015bpiewu my\u015bl\u0119, \u017ce tu nie liczy si\u0119 talent, ale ciekawo\u015b\u0107, do\u015bwiadczenie i odwaga.\n\n\n\n(Zdj\u0119cie pogl\u0105dowe wygenerowane przy pomocy modelu AI Designer)\n", "published_at": "2024-06-29T17:36:18+00:00", "modified_at": null, "cover_url": "https://kacper-pawlowski.pl/media/0d1346fb56b54a2a5f2a51f3ce72ec0b250fea04e3834023cae0995cfd3f0680.jpg"}, {"kind": "post", "path": "/2024/06/04/moje-gruzinskie-smaki/", "title": "Moje Gruzi\u0144skie smaki", "excerpt": "\nCzerwcowy ciep\u0142y wiecz\u00f3r. Ko\u0144c\u00f3wka kolejnego dnia roboczego. Na stole nap\u00f3j gazowany w pi\u0119knej butelce. To gruzi\u0144ska lemoniada Zandukeli.\n\n\n\n\n\n\n\nTo by\u0142o cztery lata wcze\u015bniej. Pojechali\u015bmy z moj\u0105 \u017bon\u0105, w\u00f3wczas jeszcze dziewczyn\u0105", "author": "KacperPawlowski", "tags": [{"name": "lemoniada", "slug": "lemoniada"}, {"name": "repatrianci", "slug": "repatrianci"}, {"name": "gruzi\u0144ska kuchnia", "slug": "gruzinska-kuchnia"}, {"name": "Zandukeli", "slug": "zandukeli"}], "categories": [{"name": "Gastronomia", "slug": "gastronomia"}], "url": "https://kacper-pawlowski.pl/2024/06/04/moje-gruzinskie-smaki/", "html": "\n

Czerwcowy ciep\u0142y wiecz\u00f3r. Ko\u0144c\u00f3wka kolejnego dnia roboczego. Na stole nap\u00f3j gazowany w pi\u0119knej butelce. To gruzi\u0144ska lemoniada Zandukeli.

\n\n\n\n\n\n\n\n

To by\u0142o cztery lata wcze\u015bniej. Pojechali\u015bmy z moj\u0105 \u017bon\u0105, w\u00f3wczas jeszcze dziewczyn\u0105, do najpi\u0119kniejszego miasta w Polsce, czyli Krakowa. Podczas tamtego wyjazdu 21 czerwca, gdy zegar wybi\u0142 p\u00f3\u0142noc, o\u015bwiadczy\u0142em si\u0119 jej przed Ko\u015bcio\u0142em Mariackim. By\u0142 to dzie\u0144 jej urodzin. To jednak nie by\u0142o jedyne zdarzenie, kt\u00f3re podczas tamtej wizyty w Krakowie wywar\u0142o na mnie wra\u017cenie. Co prawda zdecydowanie mniejszego kalibru, ale jednak\u2026

\n\n\n\n

Podczas tamtego wyjazdu odwiedzili\u015bmy gruzi\u0144sk\u0105 restauracj\u0119 w samym sercu Krakowa. Zam\u00f3wili\u015bmy co\u015b co nazwa\u0142bym gruzi\u0144skim starter packiem. Inni nazw\u0105 to po prostu desk\u0105 smak\u00f3w. Podano nam piero\u017cki chinkali, chaczapuri, jak\u0105\u015b past\u0119 gruzi\u0144sk\u0105, by\u0142 tam chyba te\u017c gruzi\u0144ski serek i jaki\u015b bak\u0142a\u017can. Mo\u017cna si\u0119 rozkocha\u0107. Gruzini wydaje si\u0119, \u017ce znaj\u0105 odpowied\u017a na to czego pragnie ludzki \u017co\u0142\u0105dek. Lubisz pizz\u0119 i jajecznic\u0119? Skosztuj chaczapuri ad\u017carskiego. Lubisz ros\u00f3\u0142 i pierogi? Spr\u00f3buj chinkali. Lubisz Sprite? Mamy co\u015b lepszego - napij si\u0119 gruzi\u0144skiej lemoniady!

\n\n\n\n

Od tamtego czasu, podczas ka\u017cdej wizyty w dawnej stolicy Polski, odwiedzali\u015bmy z sentymentem t\u0119 sam\u0105 restauracj\u0119. Planuj\u0105c wyjazd omawiali\u015bmy to jako must have ka\u017cdego wyjazdu do Grodu Kraka. Podczas ostatniej wizyty w Krakowie do gustu przypad\u0142a mi jedna z wersji lemoniady gruzi\u0144skiej. Serwowana w pi\u0119knej butelce. Zapisa\u0142em kod kreskowy. Niestety nie znalaz\u0142em jej w Internecie, nie znalaz\u0142em jej tak\u017ce w sklepie sieci Kuchnie \u015awiata.

\n\n\n\n

Kod jednak w telefonie pozosta\u0142. No i tak troch\u0119 z przyzwyczajenia, nie do ko\u0144ca wierz\u0105c w powodzenie, wpisa\u0142em go 1 czerwca wieczorem. Na Amazonie zero wynik\u00f3w. Na Allegro dwie pozycje. Ta sama lemoniada, w tym samym smaku, w tej samej butelce. Zam\u00f3wi\u0142em natychmiast. P\u00f3\u017aniej \u017cona zwr\u00f3ci\u0142a uwag\u0119, \u017ce jeden z tych sprzedawc\u00f3w ma siedzib\u0119 we Wroc\u0142awiu. Sprawdzi\u0142em i zaskoczy\u0142o mnie, \u017ce sklep stacjonarny sprzedawcy znajduje si\u0119 w pobli\u017cu mojej pracy.

\n\n\n\n

Nie tylko jedzenie oddzia\u0142uje na zmys\u0142y. Niejednokrotnie z \u017bon\u0105 (a p\u00f3\u017aniej w powi\u0119kszonym sk\u0142adzie z C\u00f3rk\u0105) odwiedzali\u015bmy gruzi\u0144sk\u0105 restauracj\u0119 we Wroc\u0142awiu. Podczas jednego z takich wyj\u015b\u0107 us\u0142ysza\u0142em ciekaw\u0105 gruzi\u0144sk\u0105 rockow\u0105 piosenk\u0119 po angielsku: LOUDspeakers - World in My Eyes. Nar\u00f3d gruzi\u0144ski otrzyma\u0142 u mnie za to kolejny du\u017cy plus.

\n\n\n\n

I musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce zadziwia mnie jedno. Tyle w naszym kraju pizzerii, ciut mniej kebaba, du\u017co chi\u0144skich knajp. W tym ca\u0142ym \u015bwiatowym repertuarze smak\u00f3w czego\u015b brakuje. Gruzi\u0144skie smaki skosztujesz we Wroc\u0142awiu czy w Krakowie w kilku miejscach, ale w Polsce powiatowej pr\u00f3\u017cno ich szuka\u0107. Lemoniady gruzi\u0144skiej w Lidlu czy w Biedronce te\u017c nie kupisz a bije ona na g\u0142ow\u0119 Sprite\u2019a. Cho\u0107 mo\u017ce to kwestia czasu? Zaskoczy\u0142o mnie, \u017ce ostatnio w Lidlu na p\u00f3\u0142ce znalaz\u0142em czesk\u0105 Kofol\u0119.

\n\n\n\n

Jako zwolennik programu repatriacji mam cich\u0105 nadziej\u0119, \u017ce w\u0142odarze polskich gmin, w wi\u0119kszym stopniu, zainteresuj\u0105 si\u0119 zaproszeniem do naszego kraju rodzin potomk\u00f3w Polak\u00f3w zes\u0142anych niemal sto lat temu we wschodnie rejony Eurazji. A my\u015bl\u0105c o tym ju\u017c tylko krok od tego aby w bazie Rodak na li\u015bcie obywateli ch\u0119tnych do repatriacji poszuka\u0107 jakiego\u015b kucharza z Gruzji\u2026

\n\n\n\n

\n", "text": "\nCzerwcowy ciep\u0142y wiecz\u00f3r. Ko\u0144c\u00f3wka kolejnego dnia roboczego. Na stole nap\u00f3j gazowany w pi\u0119knej butelce. To gruzi\u0144ska lemoniada Zandukeli.\n\n\n\n\n\n\n\nTo by\u0142o cztery lata wcze\u015bniej. Pojechali\u015bmy z moj\u0105 \u017bon\u0105, w\u00f3wczas jeszcze dziewczyn\u0105, do najpi\u0119kniejszego miasta w Polsce, czyli Krakowa. Podczas tamtego wyjazdu 21 czerwca, gdy zegar wybi\u0142 p\u00f3\u0142noc, o\u015bwiadczy\u0142em si\u0119 jej przed Ko\u015bcio\u0142em Mariackim. By\u0142 to dzie\u0144 jej urodzin. To jednak nie by\u0142o jedyne zdarzenie, kt\u00f3re podczas tamtej wizyty w Krakowie wywar\u0142o na mnie wra\u017cenie. Co prawda zdecydowanie mniejszego kalibru, ale jednak\u2026\n\n\n\nPodczas tamtego wyjazdu odwiedzili\u015bmy gruzi\u0144sk\u0105 restauracj\u0119 w samym sercu Krakowa. Zam\u00f3wili\u015bmy co\u015b co nazwa\u0142bym gruzi\u0144skim starter packiem. Inni nazw\u0105 to po prostu desk\u0105 smak\u00f3w. Podano nam piero\u017cki chinkali, chaczapuri, jak\u0105\u015b past\u0119 gruzi\u0144sk\u0105, by\u0142 tam chyba te\u017c gruzi\u0144ski serek i jaki\u015b bak\u0142a\u017can. Mo\u017cna si\u0119 rozkocha\u0107. Gruzini wydaje si\u0119, \u017ce znaj\u0105 odpowied\u017a na to czego pragnie ludzki \u017co\u0142\u0105dek. Lubisz pizz\u0119 i jajecznic\u0119? Skosztuj chaczapuri ad\u017carskiego. Lubisz ros\u00f3\u0142 i pierogi? Spr\u00f3buj chinkali. Lubisz Sprite? Mamy co\u015b lepszego - napij si\u0119 gruzi\u0144skiej lemoniady!\n\n\n\nOd tamtego czasu, podczas ka\u017cdej wizyty w dawnej stolicy Polski, odwiedzali\u015bmy z sentymentem t\u0119 sam\u0105 restauracj\u0119. Planuj\u0105c wyjazd omawiali\u015bmy to jako must have ka\u017cdego wyjazdu do Grodu Kraka. Podczas ostatniej wizyty w Krakowie do gustu przypad\u0142a mi jedna z wersji lemoniady gruzi\u0144skiej. Serwowana w pi\u0119knej butelce. Zapisa\u0142em kod kreskowy. Niestety nie znalaz\u0142em jej w Internecie, nie znalaz\u0142em jej tak\u017ce w sklepie sieci Kuchnie \u015awiata.\n\n\n\nKod jednak w telefonie pozosta\u0142. No i tak troch\u0119 z przyzwyczajenia, nie do ko\u0144ca wierz\u0105c w powodzenie, wpisa\u0142em go 1 czerwca wieczorem. Na Amazonie zero wynik\u00f3w. Na Allegro dwie pozycje. Ta sama lemoniada, w tym samym smaku, w tej samej butelce. Zam\u00f3wi\u0142em natychmiast. P\u00f3\u017aniej \u017cona zwr\u00f3ci\u0142a uwag\u0119, \u017ce jeden z tych sprzedawc\u00f3w ma siedzib\u0119 we Wroc\u0142awiu. Sprawdzi\u0142em i zaskoczy\u0142o mnie, \u017ce sklep stacjonarny sprzedawcy znajduje si\u0119 w pobli\u017cu mojej pracy.\n\n\n\nNie tylko jedzenie oddzia\u0142uje na zmys\u0142y. Niejednokrotnie z \u017bon\u0105 (a p\u00f3\u017aniej w powi\u0119kszonym sk\u0142adzie z C\u00f3rk\u0105) odwiedzali\u015bmy gruzi\u0144sk\u0105 restauracj\u0119 we Wroc\u0142awiu. Podczas jednego z takich wyj\u015b\u0107 us\u0142ysza\u0142em ciekaw\u0105 gruzi\u0144sk\u0105 rockow\u0105 piosenk\u0119 po angielsku: LOUDspeakers - World in My Eyes. Nar\u00f3d gruzi\u0144ski otrzyma\u0142 u mnie za to kolejny du\u017cy plus.\n\n\n\nI musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce zadziwia mnie jedno. Tyle w naszym kraju pizzerii, ciut mniej kebaba, du\u017co chi\u0144skich knajp. W tym ca\u0142ym \u015bwiatowym repertuarze smak\u00f3w czego\u015b brakuje. Gruzi\u0144skie smaki skosztujesz we Wroc\u0142awiu czy w Krakowie w kilku miejscach, ale w Polsce powiatowej pr\u00f3\u017cno ich szuka\u0107. Lemoniady gruzi\u0144skiej w Lidlu czy w Biedronce te\u017c nie kupisz a bije ona na g\u0142ow\u0119 Sprite\u2019a. Cho\u0107 mo\u017ce to kwestia czasu? Zaskoczy\u0142o mnie, \u017ce ostatnio w Lidlu na p\u00f3\u0142ce znalaz\u0142em czesk\u0105 Kofol\u0119. \n\n\n\nJako zwolennik programu repatriacji mam cich\u0105 nadziej\u0119, \u017ce w\u0142odarze polskich gmin, w wi\u0119kszym stopniu, zainteresuj\u0105 si\u0119 zaproszeniem do naszego kraju rodzin potomk\u00f3w Polak\u00f3w zes\u0142anych niemal sto lat temu we wschodnie rejony Eurazji. A my\u015bl\u0105c o tym ju\u017c tylko krok od tego aby w bazie Rodak na li\u015bcie obywateli ch\u0119tnych do repatriacji poszuka\u0107 jakiego\u015b kucharza z Gruzji\u2026\n\n\n\n\n", "published_at": "2024-06-04T20:30:00+00:00", "modified_at": null, "cover_url": "https://kacper-pawlowski.pl/media/dde19e0fc6353ee6b76062e4047c0c54c57bfc78f36b4efa5d380cd5e9bbb004.jpg"}, {"kind": "post", "path": "/2024/05/19/jak-upadaja-przywodcy/", "title": "Jak upadaj\u0105 przyw\u00f3dcy?", "excerpt": "\nKiedy w drugiej po\u0142owie XVIII wieku ameryka\u0144scy Ojcowie Za\u0142o\u017cyciele tworzyli wsp\u00f3\u0142czesne supermocarstwo zadali sobie trud poznania system\u00f3w politycznych wielu \u00f3wczesnych pa\u0144stw. Po swoich dw\u00f3ch kadencjach, b\u0119d\u0105cy w g\u0105szczu atak\u00f3w", "author": "KacperPawlowski", "tags": [], "categories": [{"name": "Bez kategorii", "slug": "bez-kategorii"}], "url": "https://kacper-pawlowski.pl/2024/05/19/jak-upadaja-przywodcy/", "html": "\n

Kiedy w drugiej po\u0142owie XVIII wieku ameryka\u0144scy Ojcowie Za\u0142o\u017cyciele tworzyli wsp\u00f3\u0142czesne supermocarstwo zadali sobie trud poznania system\u00f3w politycznych wielu \u00f3wczesnych pa\u0144stw. Po swoich dw\u00f3ch kadencjach, b\u0119d\u0105cy w g\u0105szczu atak\u00f3w, pierwszy Prezydent USA G. Washington postanowi\u0142 nie ubiega\u0107 si\u0119 o reelekcj\u0119. Cho\u0107 jako zasad\u0119 konstytucyjn\u0105 przyj\u0119to to dopiero w trakcie prezydentury H. Trumana (w 1951 r.), to tylko jednemu z przyw\u00f3dc\u00f3w Stan\u00f3w Zjednoczonych Ameryki uda\u0142o si\u0119 pe\u0142ni\u0107 rz\u0105dy d\u0142u\u017cej ni\u017c maksymalnym ramom czasowym, kt\u00f3re nakre\u015bli\u0142o urz\u0119dowanie Washingtona. Tym Prezydentem by\u0142 F. D. Roosevelt, kt\u00f3ry zosta\u0142 wybrany na cztery kadencje (ostatniej niedoko\u0144czy\u0142 - zmar\u0142). Ta zasada zosta\u0142a tak\u017ce przyj\u0119ta w polskiej Konstytucji. Podobne ograniczenie kadencyjno\u015bci przyj\u0105\u0142 polski Parlament w styczniu 2018 r. wobec w\u00f3jt\u00f3w, burmistrz\u00f3w i Prezydent\u00f3w miast.

\n\n\n\n\n\n\n\n

Pod koniec 2017 r. autorzy projektu ustawy w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b uzasadniali takie uregulowanie:

\n\n\n\n
\n

\"Wprowadzenie ograniczenia w sprawowaniu urz\u0119du w\u00f3jta, burmistrza, prezydenta miasta ma na celu m.in. wykluczenie zjawisk niepo\u017c\u0105danych. Takimi zjawiskami mo\u017ce by\u0107 powstanie szerokorozumianych powi\u0105za\u0144 korupcjogennych, powstawanie grup interes\u00f3w, niekoniecznie zwi\u0105zanych z rozwojem gminy czy miasta. Wprowadzenie limitu dw\u00f3ch kadencji spowoduje r\u00f3wnie\u017c usprawnienie pracy w\u00f3jta, poprzez intensyfikacj\u0119 jego prac w okresie kadencji, w zakresie przeprowadzenia wszystkich zaplanowanych pomys\u0142\u00f3w na rozw\u00f3j spo\u0142eczno\u015bci lokalnych. Limit dw\u00f3ch kadencji pozwoli r\u00f3wnie\u017c na nadawanie nowych impuls\u00f3w do rozwoju gmin i miast.\"

\nDruk 2001 - projekt ustawy
\n\n\n\n

Nie ma tu jednak s\u0142owa o tym co dla mnie (cho\u0107 nale\u017c\u0119 do przeciwnik\u00f3w podobnych regulacji) mog\u0142oby by\u0107 fundamentalnym uzasadnieniem dla wprowadzenia takiej zasady. Chc\u0119 powiedzie\u0107 co nieco o problemie arogancji w\u0142adzy, zamykaniu na merytoryczny krytyczny g\u0142os, czyli og\u00f3\u0142em o tzw. \"syndromie obl\u0119\u017conej twierdzy\". Nie ma jednak og\u00f3lnej regu\u0142y kiedy on u os\u00f3b na stanowiskach si\u0119 pojawia. I nie ma te\u017c zasady, kt\u00f3ra by oznacza\u0142a, \u017ce problem dotyczy tylko w\u0142adzy publicznej. On mo\u017ce dotyczy\u0107 ka\u017cdego zarz\u0105dzaj\u0105cego.

\n\n\n\n

Znam przypadki rz\u0105dz\u0105cych, kt\u00f3rzy ju\u017c podczas swojej pierwszej kadencji wykazywali si\u0119 niebywa\u0142ym chamstwem, zamykali na g\u0142os obywateli czy prowadzili swoje pozbawione cienia merytoryki wojenki. Uwa\u017cam, \u017ce gdy u rz\u0105dz\u0105cych pojawiaj\u0105 si\u0119 takie zjawiska oznacza to, \u017ce dobiega ko\u0144ca ich termin przydatno\u015bci dla spo\u0142ecze\u0144stwa w roli, kt\u00f3r\u0105 pe\u0142ni\u0105. Jednak najgorsze co w tym wszystkim jest to to, \u017ce to sytuacja loss-loss dla spo\u0142eczno\u015bci, kt\u00f3rej s\u0142u\u017cy decydent. Tu wystarczy troch\u0119 psychologii, marketingu politycznego aby takiego aroganta zdj\u0105\u0107 ze sto\u0142ka a strategia polityczna, strategia rozwoju, kt\u00f3ra powinna na pierwszym planie staje si\u0119 dodatkiem, do kt\u00f3rego ma\u0142o kto w\u00f3wczas zagl\u0105da.

\n\n\n\n

Co mo\u017ce powodowa\u0107, \u017ce rz\u0105dz\u0105cy zamknie si\u0119 na g\u0142os p\u0142yn\u0105cy ze strony spo\u0142ecze\u0144stwa a nawet merytoryczny, ale krytyczny g\u0142os \u017cyczliwych mu os\u00f3b? Na pewno jaki\u015b element odgrywa ta niesprawiedliwa, niemerytoryczna krytyka, kt\u00f3rej z pewno\u015bci\u0105 r\u00f3wnie\u017c do\u015bwiadcza. W szczeg\u00f3lno\u015bci od czas\u00f3w Internetu 2.0 to nasze podstawowe \u017ar\u00f3d\u0142o informacji sta\u0142o si\u0119 nie tylko bram\u0105 do wiedzy i rozwoju, ale r\u00f3wnie\u017c wrotami do wysypiska \u015bmieci. Znajduj\u0105 si\u0119 w nim zar\u00f3wno m\u0105dre naukowo tre\u015bci jak i totalne pom\u00f3wienia i hejt pisane przez osoby, kt\u00f3re nie maj\u0105 podstaw merytorycznych.

\n\n\n\n

A gdy dotyczy on rz\u0105dz\u0105cych, to naturalne, \u017ce w pewnym momencie zaczyna w osobach wypowiadaj\u0105cych si\u0119 krytycznie widzie\u0107 samych przeciwnik\u00f3w i niekoniecznie tam gdzie oni tak naprawd\u0119 si\u0119 pojawiaj\u0105. Tak\u017ce w zwi\u0105zku z tym (cho\u0107 r\u00f3wnie dobrze mo\u017ce to by\u0107 samoistne) rz\u0105dz\u0105cy mo\u017ce zamkn\u0105\u0107 si\u0119 w swojej ba\u0144ce i uwra\u017cliwi\u0107 si\u0119 na g\u0142os klakierstwa czy pewnych grup interes\u00f3w deklaruj\u0105cych swoje wsparcie. Tak\u017ce na pewnym etapie mo\u017ce by\u0107 prze\u015bwiadczony o swojej wyj\u0105tkowo\u015bci bazuj\u0105cej na poczuciu geniuszu poltycznego, szczeg\u00f3lnych walor\u00f3w intelektualnych czy swoistych uk\u0142ad\u00f3w towarzysko-politycznych. S\u0142owem jest to prze\u015bwiadczenie o cechach, kt\u00f3rych z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nie posiada zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 zwyk\u0142ych ludzi. I tu poch\u0142ania tak\u0105 osob\u0119 arogancja, niejednokrotnie arogancja intelektualna, kt\u00f3ra jest zaprzeczeniem pokory. To naturalna pokora, ze zr\u00f3wnowa\u017con\u0105 pewno\u015bci\u0105 siebie, jest antybiotykiem na chorob\u0119 \"obl\u0119\u017conej twierdzy\". Cho\u0107 od dziecka nas uczono, \u017ce \"pycha kroczy przed upadkiem\", to ludzie na wysokich stanowiskach cz\u0119sto o tym zapominaj\u0105.

\n\n\n\n

Warto tu wspomnie\u0107 tak\u017ce o dw\u00f3ch ciekawych przypadkach z historii. Ludzie w\u0142adzy cz\u0119sto rozpami\u0119tuj\u0105 si\u0119 w upokorzeniach i d\u0105\u017c\u0105 do zemsty na tych, od kt\u00f3rych doznali swoich upokorze\u0144. Ze szkod\u0105 dla og\u00f3\u0142u. Podczas przegranej przez naje\u017ad\u017ac\u00f3w Bitwy Warszawskiej upokorzony przez Tuchaczewskiego poczu\u0142 si\u0119 Stalin, kt\u00f3ry nie przerzuci\u0142 swoich oddzia\u0142\u00f3w pod Warszaw\u0119, co doprowadzi\u0142o do kl\u0119ski. Tak g\u0142\u0119boko \u017cywi\u0142 swoj\u0105 uraz\u0119, \u017ce 17 lat po tym wydarzeniu doprowadzi\u0142 do \u015bmierci wybitnego radzieckiego oficera. Inne wydarzenie ukazuje nam film, kt\u00f3ry zdoby\u0142 a\u017c 7 statuetek Oscara o wybitnym naukowcu Robercie Oppenheimerze. Sztylet w plecy ojcu bomby atomowej wbi\u0142 Lewis Strauss, kt\u00f3ry przez lata rozpami\u0119tywa\u0142 upokorzenie jakiego dozna\u0142 przez wyst\u0105pienie Oppenheimera neguj\u0105ce w prze\u015bmiewczy wr\u0119cz spos\u00f3b jego pomys\u0142 zablokowania eksportu izotop\u00f3w promieniotw\u00f3rczych do Norwegii. Ostatecznie Strauss doprowadzi\u0142 do pozbawienia certyfikatu bezpiecze\u0144stwa dla fizyka mi\u0119dzy innymi ze wzgl\u0119du na insynuacje dotycz\u0105ce jego zwi\u0105zk\u00f3w z komunistami. Tak\u017ce ku szkodzie dla og\u00f3\u0142u. Czy w og\u00f3le upokarzanie lub ma\u0142ostkowe rozpami\u0119tywanie tych upokorze\u0144 jest potrzebne?

\n\n\n\n

Dlatego nale\u017cy codziennie mie\u0107 przed oczyma pewien cytat, kt\u00f3ry wyrazi\u0142 inny ni\u017c wspomniany na wst\u0119pie Ojciec Za\u0142o\u017cyciel:

\n\n\n\n
\n

\u201eWygl\u0105da na to, \u017ce niekt\u00f3rym wydaje si\u0119, i\u017c powr\u00f3t na \u0142ono spo\u0142ecze\u0144stwa jest uw\u0142aczaj\u0105cy dla os\u00f3b sprawuj\u0105cych w\u0142adz\u0119 pa\u0144stwow\u0105. To pozostaje jednak w sprzeczno\u015bci z zasadami republikanizmu. W wolnym kraju rz\u0105dz\u0105cy s\u0105 s\u0142u\u017c\u0105cymi, a ludzie ich prze\u0142o\u017conymi i suwerenami. Dlatego te\u017c dla rz\u0105dz\u0105cych powr\u00f3t mi\u0119dzy ludzi nie umniejsza ich, ale wywy\u017csza\u201d

\nBenjamin Franklin [w:] Kuba Ryszard G\u0105siorowski, Projekt Ameryka. Stany Zjednoczone od rewolucji do wojny secesyjnej, Wolters Kluwer, Warszawa 2018
\n\n\n\n

W istocie s\u0142owo \"minister\" ma swoj\u0105 etymologi\u0119 w \u0142acin\u015bkim ministrare, kt\u00f3re oznacza s\u0142u\u017cenie. I im dalej tej s\u0142u\u017cby czy wykonywania swojej misji jest decydent, tym bli\u017cej do jego upadku.

\n\n\n\n

* Ilustracja wygenerowana przy u\u017cyciu modelu AI z Copilot Desingera.

\n", "text": "\nKiedy w drugiej po\u0142owie XVIII wieku ameryka\u0144scy Ojcowie Za\u0142o\u017cyciele tworzyli wsp\u00f3\u0142czesne supermocarstwo zadali sobie trud poznania system\u00f3w politycznych wielu \u00f3wczesnych pa\u0144stw. Po swoich dw\u00f3ch kadencjach, b\u0119d\u0105cy w g\u0105szczu atak\u00f3w, pierwszy Prezydent USA G. Washington postanowi\u0142 nie ubiega\u0107 si\u0119 o reelekcj\u0119. Cho\u0107 jako zasad\u0119 konstytucyjn\u0105 przyj\u0119to to dopiero w trakcie prezydentury H. Trumana (w 1951 r.), to tylko jednemu z przyw\u00f3dc\u00f3w Stan\u00f3w Zjednoczonych Ameryki uda\u0142o si\u0119 pe\u0142ni\u0107 rz\u0105dy d\u0142u\u017cej ni\u017c maksymalnym ramom czasowym, kt\u00f3re nakre\u015bli\u0142o urz\u0119dowanie Washingtona. Tym Prezydentem by\u0142 F. D. Roosevelt, kt\u00f3ry zosta\u0142 wybrany na cztery kadencje (ostatniej niedoko\u0144czy\u0142 - zmar\u0142). Ta zasada zosta\u0142a tak\u017ce przyj\u0119ta w polskiej Konstytucji. Podobne ograniczenie kadencyjno\u015bci przyj\u0105\u0142 polski Parlament w styczniu 2018 r. wobec w\u00f3jt\u00f3w, burmistrz\u00f3w i Prezydent\u00f3w miast.\n\n\n\n\n\n\n\nPod koniec 2017 r. autorzy projektu ustawy w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b uzasadniali takie uregulowanie:\n\n\n\n\n\"Wprowadzenie ograniczenia w sprawowaniu urz\u0119du w\u00f3jta, burmistrza, prezydenta miasta ma na celu m.in. wykluczenie zjawisk niepo\u017c\u0105danych. Takimi zjawiskami mo\u017ce by\u0107 powstanie szerokorozumianych powi\u0105za\u0144 korupcjogennych, powstawanie grup interes\u00f3w, niekoniecznie zwi\u0105zanych z rozwojem gminy czy miasta. Wprowadzenie limitu dw\u00f3ch kadencji spowoduje r\u00f3wnie\u017c usprawnienie pracy w\u00f3jta, poprzez intensyfikacj\u0119 jego prac w okresie kadencji, w zakresie przeprowadzenia wszystkich zaplanowanych pomys\u0142\u00f3w na rozw\u00f3j spo\u0142eczno\u015bci lokalnych. Limit dw\u00f3ch kadencji pozwoli r\u00f3wnie\u017c na nadawanie nowych impuls\u00f3w do rozwoju gmin i miast.\"\nDruk 2001 - projekt ustawy\n\n\n\nNie ma tu jednak s\u0142owa o tym co dla mnie (cho\u0107 nale\u017c\u0119 do przeciwnik\u00f3w podobnych regulacji) mog\u0142oby by\u0107 fundamentalnym uzasadnieniem dla wprowadzenia takiej zasady. Chc\u0119 powiedzie\u0107 co nieco o problemie arogancji w\u0142adzy, zamykaniu na merytoryczny krytyczny g\u0142os, czyli og\u00f3\u0142em o tzw. \"syndromie obl\u0119\u017conej twierdzy\". Nie ma jednak og\u00f3lnej regu\u0142y kiedy on u os\u00f3b na stanowiskach si\u0119 pojawia. I nie ma te\u017c zasady, kt\u00f3ra by oznacza\u0142a, \u017ce problem dotyczy tylko w\u0142adzy publicznej. On mo\u017ce dotyczy\u0107 ka\u017cdego zarz\u0105dzaj\u0105cego.\n\n\n\nZnam przypadki rz\u0105dz\u0105cych, kt\u00f3rzy ju\u017c podczas swojej pierwszej kadencji wykazywali si\u0119 niebywa\u0142ym chamstwem, zamykali na g\u0142os obywateli czy prowadzili swoje pozbawione cienia merytoryki wojenki. Uwa\u017cam, \u017ce gdy u rz\u0105dz\u0105cych pojawiaj\u0105 si\u0119 takie zjawiska oznacza to, \u017ce dobiega ko\u0144ca ich termin przydatno\u015bci dla spo\u0142ecze\u0144stwa w roli, kt\u00f3r\u0105 pe\u0142ni\u0105. Jednak najgorsze co w tym wszystkim jest to to, \u017ce to sytuacja loss-loss dla spo\u0142eczno\u015bci, kt\u00f3rej s\u0142u\u017cy decydent. Tu wystarczy troch\u0119 psychologii, marketingu politycznego aby takiego aroganta zdj\u0105\u0107 ze sto\u0142ka a strategia polityczna, strategia rozwoju, kt\u00f3ra powinna na pierwszym planie staje si\u0119 dodatkiem, do kt\u00f3rego ma\u0142o kto w\u00f3wczas zagl\u0105da.\n\n\n\nCo mo\u017ce powodowa\u0107, \u017ce rz\u0105dz\u0105cy zamknie si\u0119 na g\u0142os p\u0142yn\u0105cy ze strony spo\u0142ecze\u0144stwa a nawet merytoryczny, ale krytyczny g\u0142os \u017cyczliwych mu os\u00f3b? Na pewno jaki\u015b element odgrywa ta niesprawiedliwa, niemerytoryczna krytyka, kt\u00f3rej z pewno\u015bci\u0105 r\u00f3wnie\u017c do\u015bwiadcza. W szczeg\u00f3lno\u015bci od czas\u00f3w Internetu 2.0 to nasze podstawowe \u017ar\u00f3d\u0142o informacji sta\u0142o si\u0119 nie tylko bram\u0105 do wiedzy i rozwoju, ale r\u00f3wnie\u017c wrotami do wysypiska \u015bmieci. Znajduj\u0105 si\u0119 w nim zar\u00f3wno m\u0105dre naukowo tre\u015bci jak i totalne pom\u00f3wienia i hejt pisane przez osoby, kt\u00f3re nie maj\u0105 podstaw merytorycznych.\n\n\n\nA gdy dotyczy on rz\u0105dz\u0105cych, to naturalne, \u017ce w pewnym momencie zaczyna w osobach wypowiadaj\u0105cych si\u0119 krytycznie widzie\u0107 samych przeciwnik\u00f3w i niekoniecznie tam gdzie oni tak naprawd\u0119 si\u0119 pojawiaj\u0105. Tak\u017ce w zwi\u0105zku z tym (cho\u0107 r\u00f3wnie dobrze mo\u017ce to by\u0107 samoistne) rz\u0105dz\u0105cy mo\u017ce zamkn\u0105\u0107 si\u0119 w swojej ba\u0144ce i uwra\u017cliwi\u0107 si\u0119 na g\u0142os klakierstwa czy pewnych grup interes\u00f3w deklaruj\u0105cych swoje wsparcie. Tak\u017ce na pewnym etapie mo\u017ce by\u0107 prze\u015bwiadczony o swojej wyj\u0105tkowo\u015bci bazuj\u0105cej na poczuciu geniuszu poltycznego, szczeg\u00f3lnych walor\u00f3w intelektualnych czy swoistych uk\u0142ad\u00f3w towarzysko-politycznych. S\u0142owem jest to prze\u015bwiadczenie o cechach, kt\u00f3rych z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105 nie posiada zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 zwyk\u0142ych ludzi. I tu poch\u0142ania tak\u0105 osob\u0119 arogancja, niejednokrotnie arogancja intelektualna, kt\u00f3ra jest zaprzeczeniem pokory. To naturalna pokora, ze zr\u00f3wnowa\u017con\u0105 pewno\u015bci\u0105 siebie, jest antybiotykiem na chorob\u0119 \"obl\u0119\u017conej twierdzy\". Cho\u0107 od dziecka nas uczono, \u017ce \"pycha kroczy przed upadkiem\", to ludzie na wysokich stanowiskach cz\u0119sto o tym zapominaj\u0105.\n\n\n\nWarto tu wspomnie\u0107 tak\u017ce o dw\u00f3ch ciekawych przypadkach z historii. Ludzie w\u0142adzy cz\u0119sto rozpami\u0119tuj\u0105 si\u0119 w upokorzeniach i d\u0105\u017c\u0105 do zemsty na tych, od kt\u00f3rych doznali swoich upokorze\u0144. Ze szkod\u0105 dla og\u00f3\u0142u. Podczas przegranej przez naje\u017ad\u017ac\u00f3w Bitwy Warszawskiej upokorzony przez Tuchaczewskiego poczu\u0142 si\u0119 Stalin, kt\u00f3ry nie przerzuci\u0142 swoich oddzia\u0142\u00f3w pod Warszaw\u0119, co doprowadzi\u0142o do kl\u0119ski. Tak g\u0142\u0119boko \u017cywi\u0142 swoj\u0105 uraz\u0119, \u017ce 17 lat po tym wydarzeniu doprowadzi\u0142 do \u015bmierci wybitnego radzieckiego oficera. Inne wydarzenie ukazuje nam film, kt\u00f3ry zdoby\u0142 a\u017c 7 statuetek Oscara o wybitnym naukowcu Robercie Oppenheimerze. Sztylet w plecy ojcu bomby atomowej wbi\u0142 Lewis Strauss, kt\u00f3ry przez lata rozpami\u0119tywa\u0142 upokorzenie jakiego dozna\u0142 przez wyst\u0105pienie Oppenheimera neguj\u0105ce w prze\u015bmiewczy wr\u0119cz spos\u00f3b jego pomys\u0142 zablokowania eksportu izotop\u00f3w promieniotw\u00f3rczych do Norwegii. Ostatecznie Strauss doprowadzi\u0142 do pozbawienia certyfikatu bezpiecze\u0144stwa dla fizyka mi\u0119dzy innymi ze wzgl\u0119du na insynuacje dotycz\u0105ce jego zwi\u0105zk\u00f3w z komunistami. Tak\u017ce ku szkodzie dla og\u00f3\u0142u. Czy w og\u00f3le upokarzanie lub ma\u0142ostkowe rozpami\u0119tywanie tych upokorze\u0144 jest potrzebne?\n\n\n\nDlatego nale\u017cy codziennie mie\u0107 przed oczyma pewien cytat, kt\u00f3ry wyrazi\u0142 inny ni\u017c wspomniany na wst\u0119pie Ojciec Za\u0142o\u017cyciel:\n\n\n\n\n\u201eWygl\u0105da na to, \u017ce niekt\u00f3rym wydaje si\u0119, i\u017c powr\u00f3t na \u0142ono spo\u0142ecze\u0144stwa jest uw\u0142aczaj\u0105cy dla os\u00f3b sprawuj\u0105cych w\u0142adz\u0119 pa\u0144stwow\u0105. To pozostaje jednak w sprzeczno\u015bci z zasadami republikanizmu. W wolnym kraju rz\u0105dz\u0105cy s\u0105 s\u0142u\u017c\u0105cymi, a ludzie ich prze\u0142o\u017conymi i suwerenami. Dlatego te\u017c dla rz\u0105dz\u0105cych powr\u00f3t mi\u0119dzy ludzi nie umniejsza ich, ale wywy\u017csza\u201d\nBenjamin Franklin [w:] Kuba Ryszard G\u0105siorowski, Projekt Ameryka. Stany Zjednoczone od rewolucji do wojny secesyjnej, Wolters Kluwer, Warszawa 2018\n\n\n\nW istocie s\u0142owo \"minister\" ma swoj\u0105 etymologi\u0119 w \u0142acin\u015bkim ministrare, kt\u00f3re oznacza s\u0142u\u017cenie. I im dalej tej s\u0142u\u017cby czy wykonywania swojej misji jest decydent, tym bli\u017cej do jego upadku.\n\n\n\n* Ilustracja wygenerowana przy u\u017cyciu modelu AI z Copilot Desingera.\n", "published_at": "2024-05-19T11:06:13+00:00", "modified_at": null, "cover_url": "https://kacper-pawlowski.pl/media/20fa9e01a8c8753ab0756016a2022031b8bce39472f7a83f0674a42352bfa37a.jpg"}, {"kind": "post", "path": "/2024/05/05/gdy-serce-wierzy-do-samego-konca/", "title": "Gdy serce wierzy do samego ko\u0144ca", "excerpt": "\nPi\u0142ka no\u017cna to dla jednych tylko i wy\u0142\u0105cznie jaki\u015b sport, w kt\u00f3rym 22 m\u0119\u017cczyzn ugania si\u0119 za jedn\u0105 pi\u0142k\u0105. Dla innych to jednak wa\u017cny element ich codziennego \u017cycia. Cho\u0107 dla tych pierwszych ten sport mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107 nudny, to dla", "author": "KacperPawlowski", "tags": [{"name": "Wis\u0142a Krak\u00f3w", "slug": "wisla-krakow"}, {"name": "pi\u0142ka no\u017cna", "slug": "pilka-nozna"}, {"name": "refleksje", "slug": "refleksje"}], "categories": [{"name": "Pi\u0142ka no\u017cna", "slug": "pilka-nozna"}], "url": "https://kacper-pawlowski.pl/2024/05/05/gdy-serce-wierzy-do-samego-konca/", "html": "\n

Pi\u0142ka no\u017cna to dla jednych tylko i wy\u0142\u0105cznie jaki\u015b sport, w kt\u00f3rym 22 m\u0119\u017cczyzn ugania si\u0119 za jedn\u0105 pi\u0142k\u0105. Dla innych to jednak wa\u017cny element ich codziennego \u017cycia. Cho\u0107 dla tych pierwszych ten sport mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107 nudny, to dla tych drugich jest pasj\u0105. Jest jednak pewna przestrze\u0144, w kt\u00f3rej wychodzimy ponad prost\u0105 klasyfikacj\u0119, a w kt\u00f3rej pi\u0142ka no\u017cna staje si\u0119 alegori\u0105 \u017cycia.

\n\n\n\n\n\n\n\n

Gdy Wis\u0142a Krak\u00f3w awansowa\u0142a do fina\u0142u Pucharu Polski dosta\u0142em od mojej \u017cony jasne zielone \u015bwiat\u0142o aby pojecha\u0107 na Stadion Narodowy. Niestety gdy otworzy\u0142a si\u0119 sprzeda\u017c bilet\u00f3w nie uda\u0142o mi si\u0119 ich kupi\u0107. Z pomoc\u0105 przyszed\u0142 fakt, \u017ce praktycznie od pocz\u0105tku jestem cz\u0142onkiem Socios Wis\u0142a Krak\u00f3w. Kiedy\u015b nie\u015bwiadomie wzi\u0105\u0142em udzia\u0142 w konkursie organizowanym przez to \u015bwietne stowarzyszenie i zda\u0142em sobie z tego spraw\u0119 gdy przyszed\u0142 mail o tym, \u017ce wygra\u0142em koszulk\u0119 meczow\u0105. Tym razem znowu Socios sprawi\u0142o mi niespodziank\u0119, bo okaza\u0142o si\u0119, \u017ce jest specjalna pula bilet\u00f3w dla cz\u0142onk\u00f3w. Najpierw kupi\u0142em bilet a potem si\u0119 dopiero zacz\u0105\u0142em martwi\u0107 jak to logistycznie pogodzi\u0107, \u017ce mieszkam we Wroc\u0142awiu, trzeba odebra\u0107 bilet w Krakowie a mecz jest za chwil\u0119 w Warszawie. Z tego wszystkiego wyszed\u0142 rodzinny trip po stolicach Polski.

\n\n\n\n

Gdy w dzie\u0144 meczu wysiad\u0142em na Mo\u015bcie Poniatowskiego widzia\u0142em id\u0105cych w stron\u0119 Stadionu kibic\u00f3w Pogoni. Rodziny z dzie\u0107mi. Spokojnie, bez \u017cadnych eksces\u00f3w. Gdy odszuka\u0142em w\u0142a\u015bciw\u0105 bram\u0119 zobaczy\u0142em ca\u0142\u0105 mas\u0119 wi\u015blak\u00f3w oczekuj\u0105cych na to niecodzienne wydarzenie. Mimo, \u017ce na stadion przyby\u0142em chwil\u0119 po dwunastej, to chwil\u0119 zaj\u0119\u0142o nim zaj\u0105\u0142em miejsce. W mi\u0119dzyczasie zap\u0142aci\u0142em za wod\u0119 gazowan\u0105 14 z\u0142.

\n\n\n\n

Jakie\u015b 10 tysi\u0119cy kibic\u00f3w Wis\u0142y siedzia\u0142o ko\u0142o mnie. Na oko drugie tyle siedzia\u0142o na sektorach neutralnych. Atmosfera \u015bwi\u0119ta. Co ciekawe dos\u0142ownie bez \u017cadnych obelg w stosunku do klubu przeciwnego. \"Dosta\u0142o si\u0119\" jedynie Legii, Cracovii i Policji. Chocia\u017c ta ostatnia w niezwykle licznej ekipie raczej wzorowo pe\u0142ni\u0142a tego dnia swoj\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119.

\n\n\n\n

W pierwszej po\u0142owie meczu widzia\u0142em Wis\u0142\u0119, kt\u00f3ra by\u0142a lepsza od Pogoni. Bez kompleks\u00f3w dla czo\u0142owej dru\u017cyny wy\u017cszej klasy rozgrywkowej. W Pogoni najwi\u0119ksze zagro\u017cenie stanowi\u0142y rajdy Grosickiego. Przyszed\u0142 koniec pierwszej po\u0142owy i 0:0. Wiara w to, \u017ce mo\u017ce uda si\u0119 sprawi\u0107 sensacj\u0119.

\n\n\n\n

W drugiej po\u0142owie w 75. minucie pad\u0142 gol dla Pogoni Szczecin, kt\u00f3rego podobnie jak wszyscy w sektorach Wis\u0142y nie widzia\u0142em. Nie widzia\u0142em, bo akurat chwil\u0119 wcze\u015bniej dolne sektory odpali\u0142y race. Tutaj trzeba przyzna\u0107, \u017ce oprawa meczu ze strony dw\u00f3ch ekip by\u0142a napraw\u0119 \u015bwietna. Im bli\u017cej ko\u0144ca by\u0142o to cz\u0142owiek godzi\u0142 si\u0119 ju\u017c powoli z pora\u017ck\u0105, ale w ka\u017cdej up\u0142ywaj\u0105cej minucie widzia\u0142 jakie\u015b iskierki nadziei. No i nadesz\u0142a ostatnia akcja meczu, w kt\u00f3rej pi\u0142karz, kt\u00f3ry wcze\u015bniej wszed\u0142 z \u0142awki a w sezonie za wiele minut nie rozegra\u0142, umie\u015bci\u0142 pi\u0142k\u0119 w bramce. To by\u0142o nieopisane uczucie jaka euforia ogarn\u0119\u0142a sektor Wis\u0142y i jak ludzie rzucili si\u0119 sobie w ramiona. Za chwil\u0119 z niepokojem wszyscy na naszym sektorze oczekiwali czy s\u0119dzia uzna bramk\u0119. Uzna\u0142 i odgwizda\u0142 koniec regulaminowego czasu gry. Potem przysz\u0142a dogrywka i w jej 3. minucie najlepszy snajper zespo\u0142u Angel Rodado strzeli\u0142 na 2:1. Co\u015b niesamowitego. Pod sam koniec mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce by\u0142a tzw. obrona Cz\u0119stochowy. Wszyscy dr\u017celi o ko\u0144cowy wynik, jeszcze s\u0119dzia sprawdza\u0142 ewentualnego karnego. Pod sam koniec pi\u0142karz Wis\u0142y mia\u0142 na patelni sytuacj\u0119, kt\u00f3ra powinna si\u0119 sko\u0144czy\u0107 3:1, ale nie trafi\u0142. Posz\u0142a kontra, ale si\u0119 obroni\u0142a Wis\u0142a i wybi\u0142a na r\u00f3g. S\u0119dzia odgwizda\u0142 koniec.

\n\n\n\n

Wis\u0142a podnios\u0142a Puchar Polski. Nie patrzy\u0142em na zegarek, ale kto\u015b potem rzuci\u0142, \u017ce kapitan Wis\u0142y, kt\u00f3ry jest praktycznie jej wychowankiem i rodowitym krakusem podni\u00f3s\u0142 go symbolicznie o 19:06*. W swoim drugim sezonie na banicji w 1. lidze przyszed\u0142 wielki nieoczekiwany sukces. Obecnie pi\u0105ta dru\u017cyna 1. ligi pokona\u0142a w finale Pucharu Polski si\u00f3dm\u0105 dru\u017cyn\u0119 Ekstraklasy.

\n\n\n\n

W sezonie, kt\u00f3ry toczy si\u0119 jeszcze gorzej ni\u017c poprzedni, a to tamte rozgrywki przynios\u0142y sporo zawodu brakiem awansu. I do tego z roku na rok od wielu lat ta dru\u017cyna nie potrafi\u0142a w \u017cadnym sezonie zanotowa\u0107 lepszego wyniku ni\u017c w ka\u017cdym poprzednim sezonie.

\n\n\n\n

Ta Wis\u0142a, kt\u00f3ra w przedostatniej akcji meczu by\u0142a przegrana, wiar\u0105 do ko\u0144ca odwr\u00f3ci\u0142a losy rywalizacji i latem zagra w eliminacjach do Ligi Europy, czyli w europejskich pucharach. Dopisze niecodzienn\u0105 histori\u0119 europejskiej pi\u0142ki. B\u0119dzie albo beniaminkiem najwy\u017cszej klasy rozgrywkowej, kt\u00f3ry gra w europejskich pucharach albo dru\u017cyn\u0105 z drugiego szczebla krajowych rozgrywek, kt\u00f3ry reprezentuje swoje pa\u0144stwo w klubowych rozgrywkach europejskich.

\n\n\n\n

Dla kogo\u015b to mo\u017ce by\u0107 tylko pi\u0142ka, ale to jest alegoria \u017cycia - nawet przy ma\u0142ych szansach na sukces gdy serce wierzy i walczy si\u0119 do ko\u0144ca mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107 ko\u0144cowy sukces.

\n\n\n\n

A dochodzi tu jeszcze swoista symbolika, bo cz\u0119sto przed wielkimi wiktoriami s\u0105 pewne \"znaki na niebie\". Sta\u0142o si\u0119 to 2 maja 2024 roku. Z kolei 3 maja 1925, czyli r\u00f3wnie\u017c w maj\u00f3wk\u0119, tyle\u017c \u017ce 99 lat wcze\u015bniej, \u00f3wczesny kapitan Wis\u0142y Krak\u00f3w w przerwie przegrywanego przez Wis\u0142\u0119 1:5 derbowego pojedynku wypowiedzia\u0142 takie s\u0142owa:

\n\n\n\n
\n

\"Nikt nie wymaga od Was samych zwyci\u0119stw, czasem i przegra\u0107 przychodzi. Ale ka\u017cdy ma prawo \u017c\u0105da\u0107 od Was ambitnej i nieust\u0119pliwej walki. Nie dopu\u015bcie tego, aby ludzie uznali was za niegodnych podania r\u0119ki.\"

\nHenryk Reyman, kapitan Wis\u0142y Krak\u00f3w, 3 maja 1925 r.
\n\n\n\n

Po przerwie Wis\u0142a strzeli\u0142a 4 bramki i mecz sko\u0144czy\u0142 si\u0119 5:5. 99 lat wcze\u015bniej...

\n\n\n\n

Z kolei 1 maja 2004 roku Polska wesz\u0142a do UE. W tych czasach Wis\u0142a Krak\u00f3w by\u0142a hegemonem ligi i latem 2004 r. zmierzy\u0142a si\u0119 w eliminacjach do Ligi Mistrz\u00f3w z Realem Madryt. Czy by\u0142 lepszy moment na powr\u00f3t Wis\u0142y do Europy?

\n\n\n\n

* Wis\u0142a zosta\u0142a za\u0142o\u017cona w 1906 roku

\n", "text": "\nPi\u0142ka no\u017cna to dla jednych tylko i wy\u0142\u0105cznie jaki\u015b sport, w kt\u00f3rym 22 m\u0119\u017cczyzn ugania si\u0119 za jedn\u0105 pi\u0142k\u0105. Dla innych to jednak wa\u017cny element ich codziennego \u017cycia. Cho\u0107 dla tych pierwszych ten sport mo\u017ce si\u0119 wydawa\u0107 nudny, to dla tych drugich jest pasj\u0105. Jest jednak pewna przestrze\u0144, w kt\u00f3rej wychodzimy ponad prost\u0105 klasyfikacj\u0119, a w kt\u00f3rej pi\u0142ka no\u017cna staje si\u0119 alegori\u0105 \u017cycia.\n\n\n\n\n\n\n\nGdy Wis\u0142a Krak\u00f3w awansowa\u0142a do fina\u0142u Pucharu Polski dosta\u0142em od mojej \u017cony jasne zielone \u015bwiat\u0142o aby pojecha\u0107 na Stadion Narodowy. Niestety gdy otworzy\u0142a si\u0119 sprzeda\u017c bilet\u00f3w nie uda\u0142o mi si\u0119 ich kupi\u0107. Z pomoc\u0105 przyszed\u0142 fakt, \u017ce praktycznie od pocz\u0105tku jestem cz\u0142onkiem Socios Wis\u0142a Krak\u00f3w. Kiedy\u015b nie\u015bwiadomie wzi\u0105\u0142em udzia\u0142 w konkursie organizowanym przez to \u015bwietne stowarzyszenie i zda\u0142em sobie z tego spraw\u0119 gdy przyszed\u0142 mail o tym, \u017ce wygra\u0142em koszulk\u0119 meczow\u0105. Tym razem znowu Socios sprawi\u0142o mi niespodziank\u0119, bo okaza\u0142o si\u0119, \u017ce jest specjalna pula bilet\u00f3w dla cz\u0142onk\u00f3w. Najpierw kupi\u0142em bilet a potem si\u0119 dopiero zacz\u0105\u0142em martwi\u0107 jak to logistycznie pogodzi\u0107, \u017ce mieszkam we Wroc\u0142awiu, trzeba odebra\u0107 bilet w Krakowie a mecz jest za chwil\u0119 w Warszawie. Z tego wszystkiego wyszed\u0142 rodzinny trip po stolicach Polski.\n\n\n\nGdy w dzie\u0144 meczu wysiad\u0142em na Mo\u015bcie Poniatowskiego widzia\u0142em id\u0105cych w stron\u0119 Stadionu kibic\u00f3w Pogoni. Rodziny z dzie\u0107mi. Spokojnie, bez \u017cadnych eksces\u00f3w. Gdy odszuka\u0142em w\u0142a\u015bciw\u0105 bram\u0119 zobaczy\u0142em ca\u0142\u0105 mas\u0119 wi\u015blak\u00f3w oczekuj\u0105cych na to niecodzienne wydarzenie. Mimo, \u017ce na stadion przyby\u0142em chwil\u0119 po dwunastej, to chwil\u0119 zaj\u0119\u0142o nim zaj\u0105\u0142em miejsce. W mi\u0119dzyczasie zap\u0142aci\u0142em za wod\u0119 gazowan\u0105 14 z\u0142.\n\n\n\nJakie\u015b 10 tysi\u0119cy kibic\u00f3w Wis\u0142y siedzia\u0142o ko\u0142o mnie. Na oko drugie tyle siedzia\u0142o na sektorach neutralnych. Atmosfera \u015bwi\u0119ta. Co ciekawe dos\u0142ownie bez \u017cadnych obelg w stosunku do klubu przeciwnego. \"Dosta\u0142o si\u0119\" jedynie Legii, Cracovii i Policji. Chocia\u017c ta ostatnia w niezwykle licznej ekipie raczej wzorowo pe\u0142ni\u0142a tego dnia swoj\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119.\n\n\n\nW pierwszej po\u0142owie meczu widzia\u0142em Wis\u0142\u0119, kt\u00f3ra by\u0142a lepsza od Pogoni. Bez kompleks\u00f3w dla czo\u0142owej dru\u017cyny wy\u017cszej klasy rozgrywkowej. W Pogoni najwi\u0119ksze zagro\u017cenie stanowi\u0142y rajdy Grosickiego. Przyszed\u0142 koniec pierwszej po\u0142owy i 0:0. Wiara w to, \u017ce mo\u017ce uda si\u0119 sprawi\u0107 sensacj\u0119.\n\n\n\nW drugiej po\u0142owie w 75. minucie pad\u0142 gol dla Pogoni Szczecin, kt\u00f3rego podobnie jak wszyscy w sektorach Wis\u0142y nie widzia\u0142em. Nie widzia\u0142em, bo akurat chwil\u0119 wcze\u015bniej dolne sektory odpali\u0142y race. Tutaj trzeba przyzna\u0107, \u017ce oprawa meczu ze strony dw\u00f3ch ekip by\u0142a napraw\u0119 \u015bwietna. Im bli\u017cej ko\u0144ca by\u0142o to cz\u0142owiek godzi\u0142 si\u0119 ju\u017c powoli z pora\u017ck\u0105, ale w ka\u017cdej up\u0142ywaj\u0105cej minucie widzia\u0142 jakie\u015b iskierki nadziei. No i nadesz\u0142a ostatnia akcja meczu, w kt\u00f3rej pi\u0142karz, kt\u00f3ry wcze\u015bniej wszed\u0142 z \u0142awki a w sezonie za wiele minut nie rozegra\u0142, umie\u015bci\u0142 pi\u0142k\u0119 w bramce. To by\u0142o nieopisane uczucie jaka euforia ogarn\u0119\u0142a sektor Wis\u0142y i jak ludzie rzucili si\u0119 sobie w ramiona. Za chwil\u0119 z niepokojem wszyscy na naszym sektorze oczekiwali czy s\u0119dzia uzna bramk\u0119. Uzna\u0142 i odgwizda\u0142 koniec regulaminowego czasu gry. Potem przysz\u0142a dogrywka i w jej 3. minucie najlepszy snajper zespo\u0142u Angel Rodado strzeli\u0142 na 2:1. Co\u015b niesamowitego. Pod sam koniec mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce by\u0142a tzw. obrona Cz\u0119stochowy. Wszyscy dr\u017celi o ko\u0144cowy wynik, jeszcze s\u0119dzia sprawdza\u0142 ewentualnego karnego. Pod sam koniec pi\u0142karz Wis\u0142y mia\u0142 na patelni sytuacj\u0119, kt\u00f3ra powinna si\u0119 sko\u0144czy\u0107 3:1, ale nie trafi\u0142. Posz\u0142a kontra, ale si\u0119 obroni\u0142a Wis\u0142a i wybi\u0142a na r\u00f3g. S\u0119dzia odgwizda\u0142 koniec.\n\n\n\nWis\u0142a podnios\u0142a Puchar Polski. Nie patrzy\u0142em na zegarek, ale kto\u015b potem rzuci\u0142, \u017ce kapitan Wis\u0142y, kt\u00f3ry jest praktycznie jej wychowankiem i rodowitym krakusem podni\u00f3s\u0142 go symbolicznie o 19:06*. W swoim drugim sezonie na banicji w 1. lidze przyszed\u0142 wielki nieoczekiwany sukces. Obecnie pi\u0105ta dru\u017cyna 1. ligi pokona\u0142a w finale Pucharu Polski si\u00f3dm\u0105 dru\u017cyn\u0119 Ekstraklasy. \n\n\n\nW sezonie, kt\u00f3ry toczy si\u0119 jeszcze gorzej ni\u017c poprzedni, a to tamte rozgrywki przynios\u0142y sporo zawodu brakiem awansu. I do tego z roku na rok od wielu lat ta dru\u017cyna nie potrafi\u0142a w \u017cadnym sezonie zanotowa\u0107 lepszego wyniku ni\u017c w ka\u017cdym poprzednim sezonie. \n\n\n\nTa Wis\u0142a, kt\u00f3ra w przedostatniej akcji meczu by\u0142a przegrana, wiar\u0105 do ko\u0144ca odwr\u00f3ci\u0142a losy rywalizacji i latem zagra w eliminacjach do Ligi Europy, czyli w europejskich pucharach. Dopisze niecodzienn\u0105 histori\u0119 europejskiej pi\u0142ki. B\u0119dzie albo beniaminkiem najwy\u017cszej klasy rozgrywkowej, kt\u00f3ry gra w europejskich pucharach albo dru\u017cyn\u0105 z drugiego szczebla krajowych rozgrywek, kt\u00f3ry reprezentuje swoje pa\u0144stwo w klubowych rozgrywkach europejskich.\n\n\n\nDla kogo\u015b to mo\u017ce by\u0107 tylko pi\u0142ka, ale to jest alegoria \u017cycia - nawet przy ma\u0142ych szansach na sukces gdy serce wierzy i walczy si\u0119 do ko\u0144ca mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107 ko\u0144cowy sukces.\n\n\n\nA dochodzi tu jeszcze swoista symbolika, bo cz\u0119sto przed wielkimi wiktoriami s\u0105 pewne \"znaki na niebie\". Sta\u0142o si\u0119 to 2 maja 2024 roku. Z kolei 3 maja 1925, czyli r\u00f3wnie\u017c w maj\u00f3wk\u0119, tyle\u017c \u017ce 99 lat wcze\u015bniej, \u00f3wczesny kapitan Wis\u0142y Krak\u00f3w w przerwie przegrywanego przez Wis\u0142\u0119 1:5 derbowego pojedynku wypowiedzia\u0142 takie s\u0142owa:\n\n\n\n\n\"Nikt nie wymaga od Was samych zwyci\u0119stw, czasem i przegra\u0107 przychodzi. Ale ka\u017cdy ma prawo \u017c\u0105da\u0107 od Was ambitnej i nieust\u0119pliwej walki. Nie dopu\u015bcie tego, aby ludzie uznali was za niegodnych podania r\u0119ki.\"\nHenryk Reyman, kapitan Wis\u0142y Krak\u00f3w, 3 maja 1925 r.\n\n\n\nPo przerwie Wis\u0142a strzeli\u0142a 4 bramki i mecz sko\u0144czy\u0142 si\u0119 5:5. 99 lat wcze\u015bniej...\n\n\n\nZ kolei 1 maja 2004 roku Polska wesz\u0142a do UE. W tych czasach Wis\u0142a Krak\u00f3w by\u0142a hegemonem ligi i latem 2004 r. zmierzy\u0142a si\u0119 w eliminacjach do Ligi Mistrz\u00f3w z Realem Madryt. Czy by\u0142 lepszy moment na powr\u00f3t Wis\u0142y do Europy?\n\n\n\n* Wis\u0142a zosta\u0142a za\u0142o\u017cona w 1906 roku\n", "published_at": "2024-05-05T10:25:44+00:00", "modified_at": null, "cover_url": "https://kacper-pawlowski.pl/media/cba94f457426a99765a53ae089a6146cfbe74693967884ba15ead91b19744cba.jpg"}, {"kind": "post", "path": "/2024/04/26/czy-myslimy-o-naszych-zabytkach-mysli-inzynieryjnej/", "title": "Czy my\u015blimy o naszych zabytkach my\u015bli in\u017cynieryjnej?", "excerpt": "\nW ostatnim czasie kszta\u0142towa\u0142y si\u0119 r\u00f3\u017cne wizje naszej ma\u0142ej ojczyzny. Prezentowali je w swoich programach politycznych kandydaci. W debacie publicznej wspominano o filarach, na kt\u00f3rych pretendenci do rz\u0105dzenia chcieli oprze\u0107 rozw", "author": "KacperPawlowski", "tags": [{"name": "linia kolejowa", "slug": "linia-kolejowa"}, {"name": "zabytki", "slug": "zabytki"}, {"name": "Z\u0142otoryja", "slug": "zlotoryja"}, {"name": "Grodziec", "slug": "grodziec"}, {"name": "Wilcza G\u00f3ra", "slug": "wilcza-gora"}], "categories": [{"name": "kolej", "slug": "kolej"}], "url": "https://kacper-pawlowski.pl/2024/04/26/czy-myslimy-o-naszych-zabytkach-mysli-inzynieryjnej/", "html": "\n

W ostatnim czasie kszta\u0142towa\u0142y si\u0119 r\u00f3\u017cne wizje naszej ma\u0142ej ojczyzny. Prezentowali je w swoich programach politycznych kandydaci. W debacie publicznej wspominano o filarach, na kt\u00f3rych pretendenci do rz\u0105dzenia chcieli oprze\u0107 rozw\u00f3j lokalny. W\u015br\u00f3d nich mo\u017cna by\u0142o wymieni\u0107 turystyk\u0119 jako element rozwoju spo\u0142eczno-gospodarczego. Na marginesie pisz\u0105cy te s\u0142owa zauwa\u017ca, \u017ce region z\u0142otoryjski nie mo\u017ce bazowa\u0107 na jednym filarze, ale na zr\u00f3wnowa\u017ceniu kilku. Oparcie miasta i jego okolic, w g\u0142\u00f3wnej mierze, na turystyce mog\u0142oby nie\u015b\u0107 ze sob\u0105 katastrofalne skutki. Niemniej dziwi, \u017ce w\u015br\u00f3d tych, kt\u00f3rzy widzieli w niej bardzo istotny element, a nie dodatkowy, nie pojawi\u0142a si\u0119 \u017cadna refleksja nad zabytkami my\u015bli in\u017cynieryjnej jakimi s\u0105 dawne linie kolejowe.

\n\n\n\n\n\n\n\n

\u017byjemy na obszarze, na kt\u00f3rym sto lat temu jego mieszka\u0144cy u\u017cywali na co dzie\u0144 j\u0119zyka niemieckiego. Obszary Dolnego \u015al\u0105ska, cz\u0119\u015bci \u015al\u0105ska, Pomorza, jak i Wiekopolski, kt\u00f3ra znajdowa\u0142a si\u0119 pod zaborem pruskim, charakteryzuj\u0105 si\u0119 wzgl\u0119dem pozosta\u0142ej cz\u0119\u015bci obszaru naszego kraju wyj\u0105tkowo du\u017c\u0105 g\u0119sto\u015bci\u0105 linii kolejowych. Wiele z tych szlak\u00f3w nie przetrwa\u0142o jednak pr\u00f3by czasu w latach transformacji spo\u0142eczno-gospodarczej. W\u015br\u00f3d nich s\u0105 zar\u00f3wno linie kolejowe, kt\u00f3re mog\u0142yby w istotnym stopniu wp\u0142ywa\u0107 na walk\u0119 z tzw. wykluczeniem transportowym - problemem dotycz\u0105cym kilkunastu milion\u00f3w Polak\u00f3w. S\u0105 te\u017c takie, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 drogami donik\u0105d.

\n\n\n\n

Przyk\u0142adem tych ostatnich jest trzykilometrowy fragment linii kolejowej nr 342 - Jerzmanice-Zdr\u00f3j - Wilk\u00f3w Z\u0142otoryjski (Wilcza G\u00f3ra). Linia utraci\u0142a swoje znaczenie towarowe kilka lat temu po zamkni\u0119ciu wydobycia kruszywa. Od tego czasu nie je\u017cd\u017c\u0105 ni\u0105 poci\u0105gi. Znaj\u0105c \u017cycie i nomen omen koleje nieu\u017cytkowanych linii kolejowych pojawiaj\u0105 si\u0119 na niej samosiejki. Obecnie PKP PLK przewiduje na niej 0 km/h, co oznacza, \u017ce mo\u017ce by\u0107 nieprzejezdna.

\n\n\n\n
\"\"
Mapa linii kolejowej nr 342 Jerzmanice-Zdr\u00f3j - Wilk\u00f3w Z\u0142otoryjski
\n\n\n\n

Cho\u0107 linia datowana jest na pierwsze lata po II wojnie \u015bwiatowej nasuwa si\u0119 u mnie refleksja czy nie warto jej uzna\u0107 za zabytek techniki i w jakiej\u015b formie zabezpieczy\u0107. Ta linia kolejowa ma pewne aspekty, o kt\u00f3rych warto pami\u0119ta\u0107:

\n\n\n\n\n\n\n\n

Nawet w wariancie minimalistycznym pod wzgl\u0119dem kosztowym polegaj\u0105cym na tym, \u017ce lini\u0105 w kierunku Wilczej G\u00f3ry mia\u0142yby je\u017adzi\u0107 tylko amatorskie drezyny warto si\u0119 tym tematem zainteresowa\u0107. Je\u017celi PKP PLK nie by\u0142oby tym zainteresowane s\u0105 jeszcze samorz\u0105dy lokalne (gmina wiejska Z\u0142otoryja, powiat z\u0142otoryjski, Wojew\u00f3dztwo dolno\u015bl\u0105skie), kt\u00f3re mog\u0142yby przej\u0105\u0107 ten szlak. Chocia\u017c samorz\u0105dy te najbli\u017cej obywatela mog\u0105 by\u0107 bardziej zainteresowane przej\u0119ciem grunt\u00f3w pod budow\u0119 \u015bcie\u017cek rowerowych.

\n\n\n\n

Podobnie mo\u017cna si\u0119 zastanowi\u0107 czy oko\u0142o czterokilometrowy odcinek nieistniej\u0105cej od wielu lat linii kolejowej nr 323 Nowa Wie\u015b Grodziska - Boles\u0142awiec Wschodni, kt\u00f3ra w przesz\u0142o\u015bci obs\u0142ugiwa\u0142a stare zag\u0142\u0119bie miedziowe, mo\u017cna by\u0142oby w jakiej\u015b formie odtworzy\u0107. Oczywi\u015bcie dopiero w momencie, w kt\u00f3rym ruszy rewitalizacja linii kolejowej nr 284.

\n\n\n\n
\"\"
Linia kolejowa nr 284 Jerzmanice Zdr\u00f3j - Lw\u00f3wek \u015al\u0105ski
\n\n\n\n

Od Nowej Wsi Grodziskiej, kt\u00f3ra znajduje si\u0119 na krzy\u017c\u00f3wce linii kolejowej nr 284 i 323, do Grod\u017aca, w kt\u00f3rej to wsi znajduje si\u0119 pere\u0142ka turystyczna powiatu z\u0142otoryjskiego s\u0105 w\u0142a\u015bnie 4 kilometry. Lepsze scenariusze ponad dekad\u0119 temu kre\u015bli\u0142 dr in\u017c. Krzysztof Lewandowski z Politechniki Wroc\u0142awskiej w artykule \u201eLinia kolejowa do z\u0142ota\u201d. U ich podstaw sta\u0142 jednak powr\u00f3t KGHM (lub innego tego typu koncernu) do wydobycia miedzi w okolicach Warty Boles\u0142awieckiej. Dzi\u015b wydaje si\u0119, \u017ce bardziej zach\u0119caj\u0105ce dla inwestor\u00f3w s\u0105 z\u0142o\u017ca w wojew\u00f3dztwie lubuskim.

\n\n\n\n

Temat jednak, co pokaza\u0142a historia wsp\u00f3\u0142cze\u015bna, mo\u017ce nie\u015b\u0107 pewne niebezpiecze\u0144stwa. Raz pewien premier chlapn\u0105\u0142, \u017ce jego rz\u0105d nie zlikwiduje ju\u017c \u017cadnego kilometra linii kolejowych. Nie wiem czy wypowiadaj\u0105c t\u0119 deklaracj\u0119 podejrzewa\u0142 jak mocno szefostwo od kolei we\u017amie sobie j\u0105 do serca. Przez tamto publiczne zobowi\u0105zanie Z\u0142otoryjanie nie doczekali si\u0119 upragnionej od kilku dekad obwodnicy miasta mimo podpisanej na jej wykonanie umowy o warto\u015bci kilkudziesi\u0119ciu milion\u00f3w z\u0142otych. Dlaczego? Bo projektowana nowa droga mia\u0142aby przecina\u0107 nieu\u017cytkowany od kilkudziesi\u0119ciu lat fragment linii kolejowej do dawnych zak\u0142ad\u00f3w kombinatu miedziowego. Kolej chcia\u0142a aby na t\u0105 pozarastan\u0105 samosiejkami lini\u0105 inwestor wybudowa\u0142\u2026 wiadukt drogowy.

\n\n\n\n

Niemniej p\u00f3ki linia na Wilcz\u0105 G\u00f3r\u0119 nie przypomina np. tego co widzimy jad\u0105c ze \u015awierzawy do Z\u0142otoryi mo\u017ce warto przedyskutowa\u0107 publicznie co z ni\u0105 mo\u017cna zrobi\u0107 i czy mo\u017cna ochroni\u0107 ten niew\u0105tpliwy zabytek techniki... Oczywi\u015bcie w wariancie, kt\u00f3ry nie zablokuje jakiej\u015b wa\u017cnej i oczekiwanej przez lokaln\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 inwestycji. I przede wszystkim takim, kt\u00f3ry jest finansowo akceptowalny.

\n\n\n\n
\nhttps://kacper-pawlowski.pl/2013/06/19/linia-kolejowa-czy-sciezka-rowerowa\n
\n\n\n\n
\nhttps://kacper-pawlowski.pl/2013/12/05/czy-zlotoryi-potrzebna-jest-kolej\n
\n\n\n\n
\nhttps://kacper-pawlowski.pl/2013/11/10/stacja-wezlowa-jerzmanice-zdroj\n
\n", "text": "\nW ostatnim czasie kszta\u0142towa\u0142y si\u0119 r\u00f3\u017cne wizje naszej ma\u0142ej ojczyzny. Prezentowali je w swoich programach politycznych kandydaci. W debacie publicznej wspominano o filarach, na kt\u00f3rych pretendenci do rz\u0105dzenia chcieli oprze\u0107 rozw\u00f3j lokalny. W\u015br\u00f3d nich mo\u017cna by\u0142o wymieni\u0107 turystyk\u0119 jako element rozwoju spo\u0142eczno-gospodarczego. Na marginesie pisz\u0105cy te s\u0142owa zauwa\u017ca, \u017ce region z\u0142otoryjski nie mo\u017ce bazowa\u0107 na jednym filarze, ale na zr\u00f3wnowa\u017ceniu kilku. Oparcie miasta i jego okolic, w g\u0142\u00f3wnej mierze, na turystyce mog\u0142oby nie\u015b\u0107 ze sob\u0105 katastrofalne skutki. Niemniej dziwi, \u017ce w\u015br\u00f3d tych, kt\u00f3rzy widzieli w niej bardzo istotny element, a nie dodatkowy, nie pojawi\u0142a si\u0119 \u017cadna refleksja nad zabytkami my\u015bli in\u017cynieryjnej jakimi s\u0105 dawne linie kolejowe.\n\n\n\n\n\n\n\n\u017byjemy na obszarze, na kt\u00f3rym sto lat temu jego mieszka\u0144cy u\u017cywali na co dzie\u0144 j\u0119zyka niemieckiego. Obszary Dolnego \u015al\u0105ska, cz\u0119\u015bci \u015al\u0105ska, Pomorza, jak i Wiekopolski, kt\u00f3ra znajdowa\u0142a si\u0119 pod zaborem pruskim, charakteryzuj\u0105 si\u0119 wzgl\u0119dem pozosta\u0142ej cz\u0119\u015bci obszaru naszego kraju wyj\u0105tkowo du\u017c\u0105 g\u0119sto\u015bci\u0105 linii kolejowych. Wiele z tych szlak\u00f3w nie przetrwa\u0142o jednak pr\u00f3by czasu w latach transformacji spo\u0142eczno-gospodarczej. W\u015br\u00f3d nich s\u0105 zar\u00f3wno linie kolejowe, kt\u00f3re mog\u0142yby w istotnym stopniu wp\u0142ywa\u0107 na walk\u0119 z tzw. wykluczeniem transportowym - problemem dotycz\u0105cym kilkunastu milion\u00f3w Polak\u00f3w. S\u0105 te\u017c takie, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 drogami donik\u0105d.\n\n\n\nPrzyk\u0142adem tych ostatnich jest trzykilometrowy fragment linii kolejowej nr 342 - Jerzmanice-Zdr\u00f3j - Wilk\u00f3w Z\u0142otoryjski (Wilcza G\u00f3ra). Linia utraci\u0142a swoje znaczenie towarowe kilka lat temu po zamkni\u0119ciu wydobycia kruszywa. Od tego czasu nie je\u017cd\u017c\u0105 ni\u0105 poci\u0105gi. Znaj\u0105c \u017cycie i nomen omen koleje nieu\u017cytkowanych linii kolejowych pojawiaj\u0105 si\u0119 na niej samosiejki. Obecnie PKP PLK przewiduje na niej 0 km/h, co oznacza, \u017ce mo\u017ce by\u0107 nieprzejezdna.\n\n\n\nMapa linii kolejowej nr 342 Jerzmanice-Zdr\u00f3j - Wilk\u00f3w Z\u0142otoryjski\n\n\n\nCho\u0107 linia datowana jest na pierwsze lata po II wojnie \u015bwiatowej nasuwa si\u0119 u mnie refleksja czy nie warto jej uzna\u0107 za zabytek techniki i w jakiej\u015b formie zabezpieczy\u0107. Ta linia kolejowa ma pewne aspekty, o kt\u00f3rych warto pami\u0119ta\u0107:\n\n\n\n\njest po\u0142o\u017cona kilkadziesi\u0105t metr\u00f3w od granic z\u0142otoryjskiej podstrefy LSSE (!), wi\u0119c przynajmniej w kontek\u015bcie zachowania rezerwy terenowej na jej odtworzenie w tym miejscu powinni\u015bmy si\u0119 zainteresowa\u0107 jej losem,\n\n\n\njest jedn\u0105 z najbardziej stromych linii kolejowych w Polsce - na odleg\u0142o\u015bci 3 kilometr\u00f3w poci\u0105gi musia\u0142y pokonywa\u0107 r\u00f3\u017cnice wysoko\u015bci ok. 60 metr\u00f3w,\n\n\n\njest do\u015b\u0107 malowniczo po\u0142o\u017cona i prowadzi do zabytku geologicznego jakim jest Wilcza G\u00f3ra. Korzystaj\u0105c z warto\u015bci dydaktyczno-naukowych utworzenie w jej okolicach centrum konferencyjnego przy jakiej\u015b uczelni nie wydawa\u0142oby si\u0119 bezsensown\u0105 ide\u0105.\n\n\n\n\nNawet w wariancie minimalistycznym pod wzgl\u0119dem kosztowym polegaj\u0105cym na tym, \u017ce lini\u0105 w kierunku Wilczej G\u00f3ry mia\u0142yby je\u017adzi\u0107 tylko amatorskie drezyny warto si\u0119 tym tematem zainteresowa\u0107. Je\u017celi PKP PLK nie by\u0142oby tym zainteresowane s\u0105 jeszcze samorz\u0105dy lokalne (gmina wiejska Z\u0142otoryja, powiat z\u0142otoryjski, Wojew\u00f3dztwo dolno\u015bl\u0105skie), kt\u00f3re mog\u0142yby przej\u0105\u0107 ten szlak. Chocia\u017c samorz\u0105dy te najbli\u017cej obywatela mog\u0105 by\u0107 bardziej zainteresowane przej\u0119ciem grunt\u00f3w pod budow\u0119 \u015bcie\u017cek rowerowych.\n\n\n\nPodobnie mo\u017cna si\u0119 zastanowi\u0107 czy oko\u0142o czterokilometrowy odcinek nieistniej\u0105cej od wielu lat linii kolejowej nr 323 Nowa Wie\u015b Grodziska - Boles\u0142awiec Wschodni, kt\u00f3ra w przesz\u0142o\u015bci obs\u0142ugiwa\u0142a stare zag\u0142\u0119bie miedziowe, mo\u017cna by\u0142oby w jakiej\u015b formie odtworzy\u0107. Oczywi\u015bcie dopiero w momencie, w kt\u00f3rym ruszy rewitalizacja linii kolejowej nr 284. \n\n\n\nLinia kolejowa nr 284 Jerzmanice Zdr\u00f3j - Lw\u00f3wek \u015al\u0105ski\n\n\n\nOd Nowej Wsi Grodziskiej, kt\u00f3ra znajduje si\u0119 na krzy\u017c\u00f3wce linii kolejowej nr 284 i 323, do Grod\u017aca, w kt\u00f3rej to wsi znajduje si\u0119 pere\u0142ka turystyczna powiatu z\u0142otoryjskiego s\u0105 w\u0142a\u015bnie 4 kilometry. Lepsze scenariusze ponad dekad\u0119 temu kre\u015bli\u0142 dr in\u017c. Krzysztof Lewandowski z Politechniki Wroc\u0142awskiej w artykule \u201eLinia kolejowa do z\u0142ota\u201d. U ich podstaw sta\u0142 jednak powr\u00f3t KGHM (lub innego tego typu koncernu) do wydobycia miedzi w okolicach Warty Boles\u0142awieckiej. Dzi\u015b wydaje si\u0119, \u017ce bardziej zach\u0119caj\u0105ce dla inwestor\u00f3w s\u0105 z\u0142o\u017ca w wojew\u00f3dztwie lubuskim.\n\n\n\nTemat jednak, co pokaza\u0142a historia wsp\u00f3\u0142cze\u015bna, mo\u017ce nie\u015b\u0107 pewne niebezpiecze\u0144stwa. Raz pewien premier chlapn\u0105\u0142, \u017ce jego rz\u0105d nie zlikwiduje ju\u017c \u017cadnego kilometra linii kolejowych. Nie wiem czy wypowiadaj\u0105c t\u0119 deklaracj\u0119 podejrzewa\u0142 jak mocno szefostwo od kolei we\u017amie sobie j\u0105 do serca. Przez tamto publiczne zobowi\u0105zanie Z\u0142otoryjanie nie doczekali si\u0119 upragnionej od kilku dekad obwodnicy miasta mimo podpisanej na jej wykonanie umowy o warto\u015bci kilkudziesi\u0119ciu milion\u00f3w z\u0142otych. Dlaczego? Bo projektowana nowa droga mia\u0142aby przecina\u0107 nieu\u017cytkowany od kilkudziesi\u0119ciu lat fragment linii kolejowej do dawnych zak\u0142ad\u00f3w kombinatu miedziowego. Kolej chcia\u0142a aby na t\u0105 pozarastan\u0105 samosiejkami lini\u0105 inwestor wybudowa\u0142\u2026 wiadukt drogowy.\n\n\n\nNiemniej p\u00f3ki linia na Wilcz\u0105 G\u00f3r\u0119 nie przypomina np. tego co widzimy jad\u0105c ze \u015awierzawy do Z\u0142otoryi mo\u017ce warto przedyskutowa\u0107 publicznie co z ni\u0105 mo\u017cna zrobi\u0107 i czy mo\u017cna ochroni\u0107 ten niew\u0105tpliwy zabytek techniki... Oczywi\u015bcie w wariancie, kt\u00f3ry nie zablokuje jakiej\u015b wa\u017cnej i oczekiwanej przez lokaln\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107 inwestycji. I przede wszystkim takim, kt\u00f3ry jest finansowo akceptowalny.\n\n\n\n\nhttps://kacper-pawlowski.pl/2013/06/19/linia-kolejowa-czy-sciezka-rowerowa\n\n\n\n\n\nhttps://kacper-pawlowski.pl/2013/12/05/czy-zlotoryi-potrzebna-jest-kolej\n\n\n\n\n\nhttps://kacper-pawlowski.pl/2013/11/10/stacja-wezlowa-jerzmanice-zdroj\n\n", "published_at": "2024-04-26T08:19:10+00:00", "modified_at": null, "cover_url": "https://kacper-pawlowski.pl/media/637f79e40c27e36abb8ddb60597529af1b4244d14cda9b8bf006fd0d8b2b3f9b.jpg"}], "total": 49, "limit": 20, "offset": 0, "next_offset": 20}